Sử Việt có nàng công chúa "to gan lớn mật" dám khởi binh giết chết kẻ cướp ngôi nhà Trần

Công chúa Thiên Ninh (Ngọc Tha) là người có công cứu nhà Trần khỏi bờ vực diệt vong. Nhưng khi được ghi công, ban chức, ban thưởng thì nàng không màng, chỉ xin về thái ấp ở ẩn.

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Đôi nét về thân thế của công chúa Thiên Ninh

Công chúa Thiên Ninh (Thiên Ninh công chúa, không rõ năm sinh, năm mất) còn gọi là Quốc Hinh công chúa. Nàng là 1 vị công chúa nhà Trần, nổi tiếng với việc khuyên Trần Duệ Tông dấy binh thảo phạt Đại Định Đế Dương Nhật Lễ, giúp trung hưng nhà Trần.

Sử chép, Thiên Ninh công chúa tên thật là Ngọc Tha hoặc Bạch Tha. Nàng là con gái Trần Minh Tông Trần Mạnh và Hiến Từ Tuyên Thánh hoàng hậu Trần thị, con gái Huệ Vũ vương Trần Quốc Chẩn. 

Bà là chị em ruột với Trần Dụ Tông Trần Hạo, Cung Túc vương Trần Nguyên Dục và là cô mẫu (trên danh nghĩa) của Đại Định Đế Dương Nhật Lễ. Do là con gái của đích hoàng hậu, bà là Đích nữ của Minh Tông, thân phận tôn quý.

Su-Viet-co-nang-cong-chua-dam-khoi-binh-giet-ke-cuop-ngoi-nha-Tran-7

Tháng 4 (âm lịch) năm Nhâm Ngọ (1342), Ngọc Tha được Trần Dụ Tông phong làm Thiên Ninh công chúa, rồi gả cho Chính Túc vương Trần Kham; có sách chép phong hiệu là Hưng Túc.

Sinh ra với thân phận công chúa, sống trong nhung lụa nhưng Thiên Ninh lại mang khí phách của một trang hảo hán. Công chúa Thiên Ninh được biết đến là người gan dạ, quả cảm, cương quyết.

Sau khi được gả cho Chính Túc Vương Kham, Thiên Ninh công chúa được phong thực ấp ở vùng đất ven sông Luộc với hàng nghìn mẫu ruộng. Là người có tầm nhìn xa trông rộng, bà đã tự chiêu quân, tập hợp lực lượng vũ trang để xây dựng quân đội của riêng mình, phòng khi có biến.

Cũng nhờ vậy mà khi triều đình bước vào thời kỳ loạn lạc, nhà Trần đứng trước nguy cơ diệt vong, bà đã có đủ lực lượng để lật đổ Dương Nhật Lễ.

Khí phách của nữ nhi anh hùng

Ngày 25/5 năm Kỷ Dậu (1639), Trần Dụ Tông băng hà sau khi trị vì được 28 năm. Vì không có con nối dõi nên trước khi băng hà, vua Dụ Tông xuống chiếu triều ngôi cho Dương Nhật Lễ. Lúc đó, đang danh nghĩa là con của Cung túc vương Trần Nguyên Dục, tức cháu của vua.

Đại Việt sử ký toàn thư có nhắc đến Dương Nhật Lễ là "con người phường chèo tên là Dương Khương, mẹ của Nhật Lễ hiệu là Vương mẫu (khi ra làm trò có bản tuồng "Vương mẫu hiến bàn đào", mẹ Nhật Lễ đóng vai Vương mẫu cho nên gọi thế) đương có thai, Dục ham sắc đẹp lấy làm vợ. 

Đến khi đẻ, Dục nhận làm con mình. Đến đây, Thái hậu bảo các quan rằng: "Dục là con đích trưởng không được làm vua, vả lại mất sớm, nay Nhật Lễ không phải con của Dục ư?". Bèn cho đón về lập làm vua".

Thế nhưng kể từ khi đăng cơ, Nhật Lễ rượu chè bê tha, ngày đêm vui chơi. Không những thế, hắn còn muốn đổi lại họ Dương, kết thúc triều đại nhà Trần tại đó.

Thái hậu Hiền Từ - mẹ của công chúa Thiên Ninh chứng kiến cảnh Nhật Lễ ăn chơi vô độ vô cùng hối hận. Biết chuyện này, ngày 14/12 năm đó, Nhật Lễ giết thái hậu Hiền Từ ở trong cung.

Su-Viet-co-nang-cong-chua-dam-khoi-binh-giet-ke-cuop-ngoi-nha-Tran-8

Sự việc này khiến tôn thất nhà Trần vô cùng phẫn nộ, họ cùng bàn luận lập kết diệt mối nguy này. Vào mùa thu, tháng 9 ngày 20, thái tử Nguyễn Trác cùng con trai là Nguyễn Tiết và hai con của công chúa Thiên Ninh đem quân vào cung giết Nhật Lễ.

Đại Việt sử ký toàn thư chép: "Đêm hôm ấy, cha con Nguyễn Trác và hai con của công chúa Thiên Ninh đem người tôn thất vào trong thành định giết Nhật Lễ. Nhật Lễ trèo qua tường nép ở dưới cầu mới, mọi người lùng không thấy, rồi tan về. Khi trời gần sáng, Nhật Lễ vào cung, sai người chia đi bắt những người chủ mưu, tổng cộng 18 người. Bọn Nguyễn Trác đều bị giết".

Trước nỗi đau mất mẹ, mất anh trai và mất 2 con, tưởng như công chúa Thiên Ninh gục ngã, buông xuông tất cả, cam chịu nỗi đau cùng một số quan lại nhà Trần khi ấy. Thế nhưng không, bà âm thầm tập hợp lực lượng, quyết tâm trả thù cho dòng họ, lấy lại quyền lực thuộc về nhà Trần.

Vì là thân con gái, khó lòng thu phục được sự tin tưởng hoàn toàn của nhà Trần, công chúa đã liên kết với Cung Định vương Trần Phủ - anh cùng cha khác mẹ của mình để hô hào hoàng thân, quan lại cùng đứng nổi dậy.

Cung Định Vương có có con gái là Hoàng hậu của Nhật Lễ nên không muốn ra mặt nên ngầm hẹn công chúa Thiên Ninh và những hoàng thân khác tại sông Đại Lại (chi lưu sông Mã - Thanh Hóa) để làm địa bàn dấy quân.

Mặc dù sử dụng danh nghĩa của mình để dấy binh nhưng Cung Định Vương không có ý định về việc lấy nước. Thấy vậy, công chúa Thiên Ninh liền bảo: "Thiên hạ là thiên hạ của tổ tông mình, sao lại bỏ cho người khác. Ông nên đi, tôi đem bọn gia nô dẹp yên được".

Lúc ấy trong triều có Thiếu úy Ngô Lang, vốn người được Lễ tin cậy nhưng không bằng lòng với cách hành xử của Nhật Lễ. Công chúa Thiên Ninh bèn ngầm liên lạc với Ngô Lang để làm nội gián cho mình trong cung.

Mỗi lần Nhật Lệ ra lệnh truy bắt các tướng thời Trần có ý định phục quốc, Ngô Lang đều ngầm báo cho công chúa. Nhờ đó, công chúa Thiên Ninh cùng đội quân của mình thoát khỏi sự truy sát của Nhật Lễ.

Đến tháng 11 năm Canh Tuất (1370), công chúa Thiên Ninh cùng Cung Định vương Trần Phủ, Cung Tuyên vương Trần Kính đem quân tiến về Thăng Long, lật đổ Nhật Lễ thành công. Cung Định Vương Trần Phủ lên ngôi hoàng đế, đổi niên hiệu là Trần Nghệ Tông.

Tháng 2 năm Tân Hợi (1371) vua Nghệ Tông mở yến tiệc tại điện Thiên An, phong công chúa Thiên Ninh làm Lượng Quốc thái trưởng công chúa, đổi tên là Quốc Hinh. Nhưng nghĩ đến hai người con đã mất của mình, công chúa Thiên Ninh không màng chức tước, xin về thái ấp ở ẩn.

Xem thêm: Cuộc đời 4 nữ truyền nhân của các nhân vật lịch sử: Con gái Hoàng Hoa Thám bỗng thành công chúa xứ người

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Phía sau sự nghiệp binh quyền lẫy lừng của Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải chính là hình bóng của người vợ hiền - Phụng Dương Công chúa. Bà chính là người vợ nhường khiên, lấy thân che chắn cho chồng lúc gặp nguy nan.

Phụng Dung Công chúa - người vợ 'quốc dân' của Trần Quang Khải: Dám hi sinh để bảo vệ chồng
0 Bình luận

Công chúa Lý Ngọc Kiều - Ni sư Diệu Nhân là người đức hạnh, thấu hiểu lòng dân và làm lợi lạc trong việc phát triển Phật giáo thời nhà Lý....

Chuyện đời công chúa Lý Ngọc Kiều: Từ cuộc hôn nhân chính trị đến thiền gia nổi tiếng nhất nhì thời nhà Lý
0 Bình luận

Sử sách không chép rõ về cuộc đời của Vệ Quốc Trưởng Công chúa nhà Lê nhưng dã sử lại lưu truyền câu chuyện lạ lùng về đám cưới chấn động thành Thăng Long của nàng. Đó là đám cưới đậm màu chính trị.

Chuyện lạ lùng trong đám cưới chấn động thành Thăng Long của Công chúa câm và con trai Thái úy
0 Bình luận

img

Bài mới

Giữa trời giá rét, người đàn ông Hà Nội nhảy xuống sông cứu cụ ông gặp nạn

Thấy người đàn ông không may gặp nạn rơi xuống sông, anh Hùng vội vàng nhảy xuống cứu giúp, người vợ ở trên bờ hô hoán mọi người đến trợ giúp.

Thanh Tú
Thanh Tú 2 ngày trước
Cô dâu Bắc Ninh mang 'cả mâm cỗ Việt' sang Iraq

Sang Iraq theo chồng, Ngọc Huyền, 29 tuổi, từng khóc vì không nuốt nổi bát cơm và nghĩ mình 'không sống nổi ở đây' nhưng dần xoay xở để duy trì cơm Việt mỗi ngày.

Hải An
Hải An 3 ngày trước
Thầy trò vùng cao Lâm Đồng  mổ 13 con lợn tự nuôi đón Tết sớm

Giữa sân trường bộn bề lá dong và khói bếp, thầy trò trường nội trú Đam Rông cùng mổ 13 con lợn tự nuôi, gói bánh chưng đón Tết sớm.

Hải An
Hải An 4 ngày trước
Cụ ông U90 ở Lâm Đồng xúc động đến lạc giọng khi gặp lại con trai thất lạc 46 năm

Giây phút đoàn tụ cùng người con trai thất lạc 46 năm, cụ Xuyến xúc động đến lạc giọng giữa sân khấu vì niềm hạnh phúc vỡ òa.

Hải An
Hải An 5 ngày trước
Chủ trọ TP.HCM tổ chức bữa cơm tất niên ấm cùng và lì xì mỗi phòng 500.000 để đón Tết

Khu trọ do chị Nương quản lý nổi tiếng với những quy tắc đặc biệt, người thuê hàng chục năm. Năm nay, chị quyết định lì xì mỗi phòng 500.000 đồng và tổ chức bữa cơm tất niên ấm cúng.

Hải An
Hải An 08/02
Ấm lòng hình ảnh bạn trẻ xứ Nghệ rửa xe, bán cà phê gây quỹ hỗ trợ bà con khó khăn dịp Tết

Hoạt động rửa xe từ thiện của các đoàn viên thanh niên gây quỹ hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn dịp Tết, lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng.

Linh vật 'Ngựa thương' được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ tiền dành hỗ trợ người nghèo

Linh vật “Ngựa thương” của nghệ nhân Bùi Văn Quân được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ số tiền dùng hỗ trợ người khó khăn tại Bắc Ninh dịp tết Nguyên đán.

Hải An
Hải An 04/02
Cụ ông 91 tuổi ở TP.HCM soạn tự tay soạn quà tết, viết lời nhắn nhủ yêu thương gửi con cháu

Vì tuổi già sức yếu không thể về quê đón Tết, cụ ông 91 tuổi tự tay sắm bánh kẹo, viết lên đó những lời yêu thương để gửi về cho con cháu.

Hải An
Hải An 03/02
Nghệ nhân Quảng Trị bán bức tượng ngựa được làm kỳ công trong 6 tháng để gây quỹ giúp đỡ người dân khó khăn dịp Tết

Anh Đinh Văn Tâm cùng cộng sự đã thực hiện một bức tượng linh vật ngựa độc đáo trong 6 tháng liền, bán gây quỹ hỗ trợ người dân khó khăn dịp Tết.

Thanh Tú
Thanh Tú 31/01
Khen thưởng nam sinh Đăk Lăk kịp thời hỗ trợ phi công trong vụ rơi máy bay

Kịp thời tiếp cận, hỗ trợ phi công bị thương sau khi nhảy dù thoát hiểm, một nam sinh lớp 11 ở Đăk Lăk đã được chính quyền địa phương biểu dương, khen thưởng.

Hải An
Hải An 29/01
Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư đến ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì được Sun Group hoàn thiện thần tốc sau 6 tháng

Ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì có tổng mức đầu tư 228,5 tỷ đồng, do liên danh Tập đoàn Sun Group và Công ty Thương mại và Xây dựng số 6 thực hiện, từ nguồn vốn hỗ trợ của TP. Hà Nội và nguồn xã hội hóa.

Xúc động khoảnh khắc chàng trai cõng mẹ nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược 

Khoảnh khắc Trí Dũng (34 tuổi) cõng mẹ 72 tuổi bị bệnh nặng khi lên bục nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược, sau 5 năm ngược xuôi vừa học vừa gánh vác gia đình khiến ai chứng kiến cũng nghẹn ngào, xúc động.

Hải An
Hải An 27/01
Xúc động bố mẹ chồng ở Nghệ An làm 50 mâm cỗ gả con dâu cũ

Trong lễ vu quy, bố mẹ đẻ và bố mẹ chồng cũ của Xuân đều là đại diện của phía nhà gái, đứng ra trao dâu, nhận rể.

Hải An
Hải An 26/01
Ấm lòng hành động nhặt được của rơi trả người đánh mất của cậu học trò nghèo Đà Nẵng

Nhặt được chiếc ví có hơn 6,4 triệu đồng, cậu học trò vùng cao Đà Nẵng đã mang nộp cho nhà trường để trả lại người đánh rơi. Hành động này đã nhận được “bão tim” từ cộng đồng mạng.

Hải An
Hải An 22/01
Áo dài và “ma sát văn hóa” - Góc nhìn từ webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy”

Khi khoảng cách địa lý ngày càng bị xóa nhòa, thách thức lớn nhất của hội nhập không còn nằm ở ngôn ngữ, mà ở việc con người làm thế nào để giữ được bản sắc của mình trong môi trường đa văn hóa. Webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy” do Hồng Lĩnh Education tổ chức đã mở ra một không gian đối thoại nghiêm túc về cách người Việt có thể bước ra thế giới với tâm thế chủ động, tự tin và không đánh mất căn tính văn hóa.

img
Đề xuất