Phát hiện sốc về sự xâm nhập bí ẩn của "loài người ma": Từng có hôn phối, để lại "con lai" trong cộng đồng Á - Âu

Người dẫn đầu nhóm nghiên cứu là nhà sinh vật học Jaume Bertranpetit đến từ Đại học Pompeu Fabra ở Tây Ban Nha. Phát hiện sốc của họ đã được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communacations.

Không phải người Neanderthals, không phải người Denisovans hay bất cứ loài người khác nào đã được xác định trước đây, "loài người ma" này được tìm thấy, nhờ phân lập DNA của người hiện đại châu Á và châu Âu. Trí tuệ nhân tạo, thông qua kỹ thuật thống kê được gọi là suy luận Bayers, đã tìm thấy một loài lạ xuất hiện vào khoảng 50.000 năm trước, có sự liên quan đến Neanderthals và người Denisovans.

Theo Science Alert, có vẻ "loài người ma" này có bạn tình là người Neandethals và người Denisovans, truyền dòng máu cho họ, để rồi dòng máu này lại tiếp tục truyền đến cộng đồng Homo sapiens chúng ta khi các vị tổ tiên hôn phối dị chủng với người Neanderthals và người Denisovans.

"Loài người ma" này có thể tách từ cây gia đình liên quan đến người Denisovans. Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng chính là con lai của người Neanderthals và người Denisovans, trải qua tiến hóa nên có chút thay đổi và tạo ra những thứ mới lạ trên DNA.

Tiến sĩ Bertranpetit giải thích về nghiên cứu với Smithsonian Magazine như sau: "Chúng tôi cố gắng tìm những nơi khác biệt cao trong bộ gene, xem thứ gì của người Neandethals, thứ gì của người Denisovans. Cuối cùng, khi trừ đi hết tất cả những thứ thuộc về 2 loài người tuyệt chủng này, vẫn còn một thứ gì đó rất khác biệt".

Đây không phải lần đầu tiên các nhà khoa học tìm thấy những người bạn tình khác loài không thường xuyên của tổ tiên chúng ta. Điều này cho thấy chi Hôm của chúng ta từng rất phong phú. Tính riêng các loài đã được phát hiện thì riêng trong thời đại người hiện đại Homo sapiens được sinh ra trên Trái Đất (khoảng hơn 300.000 năm trước), thế giới có 8-9 loài người khác nhau. Nhưng ngoài Homo sapiens chúng ta, tất cả những người anh em này đã bị tuyệt chủng.

Liên quan đến "loài người ma", vào năm 2020, giới khoa học đã có rất nhiều khám phá mới. Các nhà khoa học đã chứng minh Homo sapiens - Người Tinh Khôn chúng ta không phải toàn bộ chi Người (chi Homo). Có thể có đến hàng chục loài người từng lang thang khắp địa cầu, nhưng đã tuyệt chủng, trừ chúng ta. 

300.000 năm trước, tổ tiên chúng ta đã tồn tại song song 8 - 9 loài người khác và nảy sinh tình yêu dị chủng. Nhưng không phải vị tổ tiên khác loài nào cũng hiện hữu rõ ràng.

Dòng máu lạ từ 2 lần hôn phối dị thường

Nghiên cứu công bố trên PLOS Genetics đã hé lộ về những con người mang dòng máu 3 loài đang sống lẫn trong chính chúng ta. Theo tiến sĩ Adam Siepel từ Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor (Mỹ), một trong các tác giả chính của nghiên cứu, họ đã tìm thấy "DNA ma" trong cơ thể người hiện đại.

Nó không được trao đổi trực tiếp cho chúng ta, mà trao cho người Neanderthals vào 200.000-300.000 năm trước. Khoảng 50.000-100.000 năm trước, tổ tiên của chúng ta rời châu Phi, gặp gỡ và giao phối với người Neanderthals, vốn là loài được cho là phát triển ngang ngửa về thể trạng và trí thông minh trong thời điểm đó. Vậy là Homo sapiens gián tiếp thừa hưởng các "DNA ma".

Ước tính người hiện đại thừa hưởng tới 3-7% yếu tố di truyền từ vị tổ tiên ma này. Có giả thuyết cho rằng họ là người Homo erectus, một loài cũng rất phát triển và tồn tại trên địa cầu từ 2 triệu năm trước. Giả thuyết vẫn chưa được chứng minh hay bác bỏ bởi cho đến nay, chưa ai giải trình tự được bộ gene Homo erectus.

"Loài người ma" ở Tây Phi

Nghiên cứu của Đại học California ở Los Angeles (UCLA, Mỹ), dựa trên 4 quần thể người Tây Phi là các nhóm dân tộc Yoruba, Esan, Mende và Gambian đã tìm ra DNA bí ẩn của một loài khác thuộc chi Người, không phải là bất kỳ loài người cổ nào từng được xác định.

"Loài người ma" này đã để lại tới 2-19% yếu tố di truyền trên các cộng đồng Tây Phi hiện đại này, nhưng tuyệt đối không có bộ hài cốt hay di chỉ hang động nào được xác định. Với tỉ lệ nói trên, các cuộc hôn phối dị chủng giữa loài người ma Tây Phi và Homo sapiens cổ đại là cực kỳ phổ biến.

"Bóng ma Tây Tạng" trong người châu Á

Denisovans cũng là một người cổ tuyết cổ tuyệt chủng có thời gian chung sống lâu dài với Homo sapiens, nhưng các nghiên cứu khảo cổ không thể tìm họ ở bất kỳ đâu ngoại trừ vùng Siberia. 

Nhưng các phát hiện cách đó khoảng 2 năm đã tìm thấy một chiếc răng Denisovans đặc biệt trong 40% dân cư châu Á, cho thấy những cuộc hôn phối dị chủng từng rất phổ biến, dù các dấu vết của họ thì vẫn biệt tăm như những bóng ma.

Lần đầu tiên, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã phát hiện một nơi trú ngụ ngay tại châu Á của loài tổ tiên bí ẩn này, chính là động thiêng Baishiya Karst ở Tây Tạng. Ban đầu họ tìm được một mảnh xương hàm, và đã bỏ ra nhiều năm để tìm kiếm dấu vết DNA.

Xem thêm: Phát hiện 'thế giới thất lạc' bị chôn vùi hàng trăm nghìn mét dưới đáy Bắc Băng Dương