"Bố Chung" của tuyển nữ Việt Nam: Một đời tận hiến cho bóng đá nước nhà, xứng danh huyền thoại

Thật khó hình dung nổi bóng đá nữ Việt Nam sẽ ra sao nếu thiếu HLV Mai Đức Chung. Không chỉ vì tài năng dẫn dắt, không chỉ vì chuyên môn vững chắc mà "bố Chung" còn chỗ dựa tinh thần, niềm động viên lớn cho các cầu thủ nữ. 

Những năm tháng qua, người thầy này đã âm thầm dẫn dắt bao thế hệ học trò đi về phía mặt trời. Cách đây không lâu là vinh quang với tấm vé vào dự World Cup 2023. Và hiện tại là tấm HCV SEA Games 31.

Ngẫm lại mới thấy, đó là hành trình đầy giông bão của thầy trò HLV Mai Đức Chung. Nhưng kết quả lại vô cùng ngọt ngào... 

"Tôi không có ước mơ gì ngoài việc các cầu thủ nữ có được công ăn việc làm, được lập gia đình sau khi giải nghệ. Đi theo nghiệp đá bóng các cháu khổ lắm, phải hy sinh đủ thứ nhưng sau khi từ giã sự nghiệp, nhiều cháu không có được cuộc sống hạnh phúc, kinh tế ổn định"- HLV Mai Đức Chung.

Từ tiền đạo của đội bóng Tổng cục Đường sắt

HLV Mai Đức Chung sinh năm 1951, là cựu cầu thủ và HLV của bóng đá Việt Nam. Hiện ông đang giữ vị trí HLV trưởng tuyển nữ quốc gia Việt Nam. 

Ông Mai Đức Chung sinh ra tại làng hoa Ngọc Hà, Hà Nội. Trên giấy tờ ghi năm sinh 1951 song nhiều bạn bè đồng niên cho biết thực tế ông sinh năm 1949.

Theo tìm hiểu, ông Chung từ làm một cầu thủ đa năng. Ông có thể chơi ở nhiều vị trí khác nhau, nhưng sở trường là tiền vệ hoặc tiền đạo. Tuy nhiên, khi cần ông Chung cũng có thể chơi ở vị trí hậu vệ. Ở thời kỳ đỉnh cao, ông từng có biệt danh "Chung điền kinh" do khả năng chạy chỗ không biết mệt mỏi.

HLV Mai Đức Chung được xem là thế hệ "vàng" của bóng đá Việt Nam một thời. Ông đam mê trái bóng tròn từ nhỏ, lớn lên thì trở thành cầu thủ chuyên nghiệp thi đấu cho CLB Xe ca Hà Nội, Tổng cục Đường sắt, đội tuyển quốc gia Việt Nam... 

Nói về người bạn của mình, chuyên gia bóng đá Vũ Mạnh Hải (cựu danh thủ CLB Thể Công) chia sẻ: "Những năm 70, 80 của thế kỷ trước tôi đá ở CLB Thể Công, còn anh Mai Đức Chung đá ở CLB Tổng cục Đường sắt. Chúng tôi gặp nhau hằng tuần trên sân bóng và ngồi với nhau sau mỗi trận đấu. 

Mai Đức Chung chơi tiền đạo tốt, với chiều cao nổi bật, anh đã ghi rất nhiều bàn thắng bằng đầu cho Tổng cục Đường sắt. Ngoài chơi bóng hay, anh Chung còn nổi tiếng là người hiền lành, sống rất tốt bụng nên ai cũng yêu mến".

Cựu danh thủ Lê Thế Thọ cho biết HLV Mai Đức Chung là thế hệ học trò, đàn em của ông ở bóng đá Việt Nam. Dù không phải là người xuất sắc nhất của bóng đá Việt Nam nhưng ông Chung đá cần mẫn và luôn được mọi người yêu mến vì tính cách hòa nhã, hiền lành hiếm có.

Đến "linh hồn" của bóng đá nữ Việt Nam

Năm 1984, ông Mai Đức Chung giã từ sự nghiệp cầu thủ, chuyển sang công tác huấn luyện. Thời gian đầu, ông huấn luyện các đội tuyển bóng đá nam là chủ yếu.

Trong thời gian dài, Mai Đức Chung giữ chức vụ trợ lý số 1 cho huấn luyện viên Alfred Riedl ở đội tuyển quốc gia bóng đá nam. Năm 2007, khi ông Alfred Riedl vắng mặt vì phải trải qua ca phẫu thuật ghép thận, ông đã nắm quyền dẫn dắt đội tuyển bóng đá Olympic Việt Nam và giành được một số thắng lợi quan trọng trước các đối thủ Tây Á như Liban và Oman tại vòng loại Olympic Bắc Kinh 2008. Ở vòng đấu cuối cùng của vòng loại Olympic, huấn luyện viên trưởng Riedl đã giao cho ông quyền chỉ đạo đội tuyển Olympic trong 3 trận đấu cuối cùng.

Sau trận bán kết tại Đại hội thể thao Đông Nam Á 2007 với U23 Myanmar, VFF sa thải Afred Riedl. Ông Mai Đức Chung được bổ nhiệm dẫn dắt U23 Việt Nam thi đấu tranh huy chương đồng với U23 Singapore nhưng U23 Việt Nam đã thua 0-5. Đây cũng là thất bại kỷ lục của đội U23 Việt Nam.

Đến tháng 10/2008, ông dẫn dắt tuyển quốc gia U22 Việt Nam đoạt cúp Merdeka 2008 tại Malaysia (hòa đội tuyển bóng đá quốc gia Malaysia 0-0 sau 2 hiệp phụ và thắng 6-5 bằng đá 11m).

Vào tháng 5/2009, ông Chung trở thành HLV trưởng CLB Becamex Bình Dương. Trong thời gian làm việc tại đây, ông đã đưa đội bóng này vào đến bán kết AFC Cup 2009 - thành tích tốt nhất mà một CLB tại Việt Nam có được ở thời điểm đó. Ông cũng từng dẫn dắt các CLB Thanh Hóa, Navibank Sài Gòn...

Mỗi khi tuyển U22 hay đội tuyển quốc gia triệu tập, ông Chung đều sẵn sàng xách vali lên tuyển để làm nhiệm vụ ở vai trò trợ lý hay HLV trưởng. Nhiều thời điểm bóng đá Việt Nam khó khăn, ông Chung vẫn sẵn sàng đóng vai trò "người đóng thế" để Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tìm được HLV mới ưng ý. Và lúc nào HLV "đóng thế" Mai Đức Chung cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Thế nhưng thành công lớn nhất của "bố Chung" chính là vai trò HLV trưởng tuyển bóng đá nữ Việt Nam. Ông bén duyên với bóng đá nữ từ năm 1997 khi đưa tuyển nữ Việt Nam giành tấm HCĐ đầu tiên trong lịch sử tại SEA Games 1997 tổ chức ở Indonesia. Trong 7 chiếc HCV SEA Games mà bóng đá nữ Việt Nam giành được thì có đến 5 HCV do HLV Mai Đức Chung dẫn dắt (2003, 2005, 2017, 2019, 2022). 

Bên cạnh đó, ông cũng đưa tuyển nữ Việt Nam lọt vào top 4 Asiad 2014, vô địch AFF Cup 2019. Tấm vé đến World Cup lịch sử hôm nay của bóng đá nữ Việt Nam đã được mang về bởi HLV tài năng, khiêm nhường và hiền lành đến kỳ lạ Mai Đức Chung.

Tấm lòng của "bố Chung" dành cho tuyển nữ Việt Nam

Theo tờ Tuổi trẻ, "bố Chung" là từ mà nhiều thế hệ cầu thủ tuyển nữ Việt Nam dành để gọi HLV Mai Đức Chung. Cựu tuyển thủ quốc gia Ngọc Châm từng chia sẻ rằng: HLV Mai Đức Chung chính là người chăm sóc các cầu thủ, dạy họ cách đá bóng và là linh hồn trong mọi chiến thắng của tuyển nữ Việt Nam.

Nói về sự nghiệp dẫn dắt tuyển nữ Việt Nam đi từ khó khăn đến vinh quang, HLV Mai Đức Chung từng chia sẻ: "Tôi tự hào vì suốt từ năm 1997 đến giờ, tôi luôn được làm thầy của những cầu thủ nữ ưu tú như thế hệ vàng từng thắng Myanmar ở chung kết SEA Games 22, có những gương mặt xuất sắc Hiền Lương, Ngọc Mai, Bích Hạnh hay sau đó có Ngọc Châm, Minh Nguyệt. Thế hệ hiện tại có Huỳnh Như, Chương Thị Kiều, Bích Thùy… Học trò nào tôi cũng coi như con".

Chia sẻ với tờ Thanh Niên, HLV Mai Đức Chung từng trải lòng về cuộc đời "làm cha" của các thế hệ tuyển nữ Việt Nam: "Cuộc đời “làm cha” của biết bao thế hệ cầu thủ nữ, tôi cũng đôi khi rơi vào tình huống khó xử. Ví dụ như trước khi chốt danh sách dự SEA Games 22, có cầu thủ đã đến gặp riêng tôi, khóc và xin tôi, bác ơi, bác đừng gạch tên cháu vì cháu không chịu nổi nếu không được thi đấu. Tôi thương đến đứt ruột nhưng vẫn phải động viên là cháu còn cả tương lại trước mắt, hãy cố gắng lên, cháu chưa thực sự phù hợp với vị trí đó ngay vào lúc này, hãy nhường cho đồng đội có kinh nghiệm hơn. Cô bé lau nước mắt rồi đồng ý. Đến khi đội giành được huy chương vàng, cô bé gặp lại tôi và nói, cháu xin lỗi bác, nếu bác chọn cháu, có lẽ đội mình không thể thành công thế này.

Trong một lần hội quân khác, bỗng nhiên tôi cảm nhận thấy một cầu thủ trụ cột dường như có vấn đề gì đó nên tập thiếu tập trung. Tôi gọi riêng ra một góc, hỏi cháu làm sao, có chuyện gì kể bác nghe. Cô gái òa khóc, bác ơi mai giỗ mẹ cháu rồi mà cháu không được về thắp hương cho mẹ. Tôi thương đứt ruột, giục học trò về giỗ mẹ ngay trong ngày. Đến đêm, cô bé đã trở lại đội và hôm sau tập luyện tốt như thường thấy. Làm thầy của những cô gái quả cảm, tôi thấy quá đỗi tự hào. Không tự hào, không thương đến quặn thắt cả tim sao được khi chứng kiến đội trưởng Huỳnh Như hai chân bị chuột rút mà vẫn nỗ lực đứng dậy, hô hào đồng đội tiếp tục chiến đấu khi tuyển Việt Nam đang gặp khó. Không tự hào sao được khi Chương Thị Kiều chân xước một mảng da lớn mà vẫn quấn băng ra trận và chơi như một chiến binh đầy khí phách.

Nhiều lúc tôi nghĩ trong đầu, nếu như tôi không được gắn bó với bóng đá nữ thì cuộc đời tôi sẽ “nhạt” lắm, thiếu màu sắc lắm. Mà trong cái bảng màu rực rỡ thầy trò tôi có được trong suốt những chặng đường thăng trầm đã qua, tôi muốn có thêm một mảng màu mang tên World Cup. Sẽ là một thành tích kỳ vĩ đối với cả nền bóng đá Việt Nam nếu như bóng đá nữ có được vé đi World Cup. Chúng ta cũng đã có lần suýt chạm tay vào ngưỡng cửa World Cup nữ nhưng lại để đánh rơi nó một cách vô cùng đáng tiếc. Thế nên, tôi muốn đội có được sự chuẩn bị tốt nhất cả về tâm thế lẫn chuyên môn”.

Hôm nay, dù tuyển nữ Việt Nam giành được tấm vé World Cup đầy vẻ vang nhưng sâu bên trong trái tim "bố Chung" vẫn còn rất nhiều trăn trở về những "đứa con" cưng của mình. Ông tâm sự với tờ Tuổi trẻ: "Tôi không có ước mơ gì ngoài việc các cầu thủ nữ có được công ăn việc làm, được lập gia đình sau khi giải nghệ. Đi theo nghiệp đá bóng các cháu khổ lắm, phải hy sinh đủ thứ nhưng sau khi từ giã sự nghiệp, nhiều cháu không có được cuộc sống hạnh phúc, kinh tế ổn định. 

Mong các nhà hảo tâm, doanh nghiệp quan tâm hơn đến đời sống để các cầu thủ nữ bớt vất vả hơn".

Cựu danh thủ Vũ Mạnh Hải chia sẻ: "Bóng đá Việt Nam phải cảm ơn anh Mai Đức Chung bởi đó là một HLV tài năng, đức độ hiếm có. Nhà nước cần có những phần thưởng xứng đáng với những đóng góp to lớn mà anh Chung đã mang về cho bóng đá Việt Nam. Ở Việt Nam, chưa có một HLV nào có thể mang về nhiều thành tích đến vậy.

Thành tích đến World Cup của đội tuyển nữ Việt Nam là nguồn cảm hứng lớn cho người dân cả nước. Cũng như HLV Park Hang Seo có duyên với bóng đá nam, anh Mai Đức Chung là người cả đời dành cho bóng đá, nhất là bóng đá nữ".

Sau khi giành vé đến World Cup 2023, HLV Mai Đức Chung cho biết ông đã bước sang tuổi 71 và đã đến lúc cần được nghỉ ngơi bên gia đình, sum vầy cùng con cháu. Ông sẽ tiếp tục dẫn dắt đội nữ Việt Nam đến hết SEA Games 31 với mục tiêu bảo vệ HCV trên sân nhà. 

Sau đó nếu có thể, ông sẽ cùng VFF tìm kiếm một HLV tốt cho đội nữ Việt Nam và đưa đội tuyển đến World Cup 2023. Ước mơ lớn nhất của ông và bóng đá Việt Nam là có mặt tại World Cup đã thành sự thật, ngoài ra ông không mong ước gì khác.

Vào ngày 8/2, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục TDTT Trần Đức Phấn đã ký tờ trình Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL về việc đề nghị khen thưởng đột xuất cho tập thể đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam.

(Tổng hợp)

Xem thêm: Phía sau vinh quang của tấm vé dự World Cup: Cầu thủ nữ lương 5 triệu/tháng, làm đủ nghề để mưu sinh