Đi tìm sự thật về nàng Geisha Nhật Bản từng bị người đời hiểu nhầm là kỹ nữ

Chắc nhiều người biết, mizuage (bán trinh tiết cho người đàn ông trả giá cao nhất) là nghi lễ có thật ở Nhật Bản. Tuy nhiên, các geisha không bị bắt buộc thực hiện. Thêm nữa, từ năm 1956, Nhật Bản còn thông qua dự luật chống mại dâm, xóa sổ mizuage. Vậy geisha là ai?

Theo ngôn ngữ Nhật Bản, geisha được viết là 藝[芸]者, có nghĩa "nghệ giả", tức "người làm nghệ thuật". Nói một cách chính xác và dễ hiểu, geisha là người nghệ sĩ tài năng. Các geisha hầu hết đều sử dụng kỹ năng nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản, trong đó múa và kể chuyện. Các geisha  được đào tạo chuyên nghiệp về các bộ môn như nhạc cụ, múa, hát... trong một thời gian dài trước khi đưa ra biểu hiện.

Theo một số ghi chép, các geisha xuất hiện ở Nhật Bản từ đầu thế kỷ XVIII, dưới thời Mạc phủ (1192-1867). Ở thời phong kiến, người Nhật ưa chuộng loại hình biểu diễn như múa, ngâm thơ, thư pháp... Trong các sự kiện quan trọng, các buổi yến tiệc, tầng lớp vua quan, quý tộc lại thuê cá nhân hoặc cả đoàn nghệ thuật về biểu diễn. 

Các geisha là một trong các kiểu nghệ nhân biểu diễn ở Nhật Bản. Nhờ khả năng ăn nói, tài nghệ của mình mà họ được mời đến rất nhiều sự kiện lớn. Cộng đồng geisha dần trở nên lớn mạnh.

Được biết, ban đầu các geisha đều là nam giới. Họ không chỉ đẹp mà còn khéo trang điểm, miệng lưỡi dẻo, có tài hoa... Đặc biệt, họ siêu giỏi hầu rượu, làm hài lòng các quý cô, quý bà trong xã hội phong kiến. 

Các geisha nữ chỉ xuất hiện kể từ năm 1750. Nữ geisha đầu tiên theo ghi chép trong sử sách là Kikuya, sống ở Fukagawa. Bà vốn là một kỹ nữ nhưng nhờ tài múa hát và chơi đàn tam (shamisen) nên tự xưng là geisha. Tiếng tăm của bà nhanh chóng được nhiều người biết đến, bà được nhiều cô gái ái mộ. Từ đó mở ra thời đại geisha nữ.

Giống các tiền bối geisha nam, geisha nữ cũng luyện nói, hát múa. Họ thông thạo các loại hình giải trí, nghệ thuật được ưa chuộng thời phong kiến như trà đạo, thi ca, cắm hoa... 

Có một điểm khác với các geisha nam, các geisha nữ bắt buộc phải thuần thục đàn tam - nhạc cụ làm nên sự thành công của Kikya. Lâu dần các geisha trở nên duyên dáng, khéo léo hơn và soán ngôi geisha nam, trở thành biểu tượng của geisha. Mỗi geisha nữ đều là một nghệ nhân đàn tam tài hoa xuất chúng.

Đến năm 1800, geisha hầu hết là nữ. Và geisha trở thành nghề độc quyền của phái nữ. Có rất nhiều trường lớp về geisha được mở ra. Học viên phải trải qua các khóa học, thi khảo sát thì mới được cấp giấy phép hành nghề. 

Vậy tại sao geisha nữ lại bị coi là kỹ nữ, hoạt động mại dâm? Theo một số ghi chép, trong xã hội phong kiến, triều đình Mạc phủ cho phép một số kỹ viện mở cửa và gọi đó là kykaku.  Trong các kỹ viện này, kỹ nữ được chia ra thành hạng cao cấp và bình thường. Họ cũng được học tập đàn ca múa hát và thông thạo các trò giải trí như các geisha.

Sự khác biệt lớn nhất của geisha và kỹ nữ là họ không bán thân. Các geisha bị cấm bán dâm. Nếu phát hiện nghệ giả vi phạm thì sẽ bị tước giấy phép hành nghề. Nói tóm lại, các geisha chỉ mua vui chứ không bán thân, không phải kỹ nữ mà chỉ là những người rót rượu trong các bữa tiệc.

Thông thường trong các buổi biểu diễn, geisha lớn tuổi, giàu kinh nghiệm sẽ phụ trách phần nhạc cụ. Phần khiêu vũ và hát thì dành cho các geisha tập sự mới vào nghề thể hiện.

Trong tiểu thuyết Hồi ức của một geisha (tác phẩm của nhà văn Mỹ Arthur Sulzberger Golden, xuất bản năm 1997) kể về nhân vật viễn tưởng Sayuri Nitta có đoạn nói, cô không may bị bán vào kỹ viện, chịu nhiều oan ức cuối cùng trở thành geisha. Vào năm 2005, cuốn sách này được chuyển thể thành phim với sự tham gia của nhiều diễn viên nổi tiếng. 

Một số thông tin trong sử sách Nhật Bản có ghi nhận từng có geisha  hành nghề bán thân. Song đó chỉ là một phần nhỏ và những người đó lén lút phá quy định. Còn những geisha thực thụ chỉ chuyên tâm vào việc tập luyện các tài nghệ và dùng nó để mua vui, kiếm tiền.

Suốt thế kỷ XX đầy biến động, bị văn hóa phương Tây ảnh hưởng, họ là những người bảo vệ và duy trì các làn điệu cũng như bản sắc văn hóa Nhật Bản truyền thống. Hiện, Nhật Bản không còn nhiều geisha nữa nhưng đàn tam, nghệ thuật đối đáp, biểu diễn vẫn sống sót. Chúng trở thành những giá trị văn hóa phi vật chất vô giá, được cả công chúng lẫn chính phủ đặc biệt quan tâm.

Dưới đây là một số điều thú vị về cuộc sống của geisha:

- Họ trưởng thành từ Miako: Để trở thành geisha, nhiều cô gái phải đến trung tâm đào tạo từ nhỏ. Khi trưởng thành phải mặc kimono  thì sẽ trở thành Geisha học việc, tức Maiko. Maiko có bộ áo rực rỡ hơn, tóc búi cao và cổ áo có viền đỏ.

- Geisha ngủ gối riêng: Bộ tóc của geisha được làm cầu kỳ và không được tắm gội trong thời gian dài. Vì vậy, khi ngủ các nàng geisha phải có một chiếc gối đặc biệt để không làm hỏng bộ tóc.

- Không phục vụ tiệc trà: Geisha chỉ chuyên phục vụ tiệc rượu không hầu các buổi trà. Người đảm nhận nhiệm vụ này là các nàng Maiko.

- Geshi phải học thêm tiếng anh: Nhiều geshi được đào tạo thêm ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh để phục vụ thêm nhiều du khách nước ngoài sống tại Nhật Bản.

- Quy định về tuổi: Geisha được đào tạo rất nghiêm khắc và hội tụ nhiều hiểu biết cơ bản về nghệ thuật, văn hóa để có thể tiếp chuyện với giới thượng lưu.  Ngày nay luật pháp Nhật quy định, 1 cô gái từ 16 tuổi trở lên mới  thể trở thành Maiko. Trải qua quá trình học việc thêm một thời gian nữa thì Maiko trở thành một Geisha thực thụ ở tuổi 21.

- Không được kết hôn: Geshi nữ không kết hôn. Song nếu từ bỏ nghề này thì có thể kết hôn và sống như một người phụ nữ bình thường.

Giải mã vùng nước kỳ lạ có thể "hóa đá" các sinh vật nếu vô tình sảy chân rơi xuống