Đăng nhập với Zalo
Đăng nhập qua Google
- Cộng đồng
-
Tin Vui Mỗi Ngày11 Thành viên · 7.960 Bài viết -
Người Truyền Cảm Hứng11 Thành viên · 2.504 Bài viết -
Lan Tỏa Yêu Thương12 Thành viên · 777 Bài viết -
Bài Học Cuộc Sống7 Thành viên · 5.102 Bài viết -
Sống An Lành8 Thành viên · 1.024 Bài viết -
Thế Giới Muôn Màu7 Thành viên · 4.349 Bài viết -
Góc Nhìn Tích Cực7 Thành viên · 1.482 Bài viết
Ai là nữ trạng nguyên duy nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam?
Lịch sử Việt Nam ghi nhận 1 nữ tử cải trang nam đi thi và kết quả đã vượt tất cả các sĩ tử khác, trở thành trạng nguyên đứng đầu khoa thi. Tài năng của bà được vua trọng dụng, dân kính trọng.
Thời xưa "tề gia, trị quốc, bình thiên hạ" là việc của đấng mày râu. Việc của nữ giới là cơm nước, quán xuyến chuyện trong nhà và sinh đẻ. Chính vì thế, nữ nhi thông tỏ Tứ thư Ngũ kinh, chăm chỉ dùi mài kinh sử để vào trường thi chỉ có nước giả nam. Và lịch sử Việt Nam đã có 1 bậc nữ nhi như vậy. Bà là Nguyễn Thị Duệ sinh ngày 14/3/1574 ở Kiệt Đặc, nay là phường Văn An, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
Thuở nhỏ, bà nổi tiếng xinh đẹp, tài hoa. Tương truyền, bà biết viết văn, làm thơ khi mới lên 4 tuổi. Danh tiếng lan xa khiến nhiều người ngưỡng mộ tài sắc. Đến tuổi cưới hỏi bà nhất quyết không đồng ý. Dù bà rất hiếu học nhưng thời phong kiến trọng nam khinh nữ khiến Nguyễn Thị Duệ buộc phải giả nam để có thể theo nghiệp đèn sách.
Nhắc đến việc này, Đại Nam dư địa chí ước biên viết "Am Đàm Hoa, Tiến sĩ gái" (ở am Đàm Hoa có một nữ tiến sĩ). Đại Nam nhất thống chí gọi thẳng tên bà.
Những năm cuối thế kỷ 16, cuộc chiến Nam Bắc triều giữa nhà Mạc và Lê - Trịnh đi đến hồi kết thúc. Theo cuốn Nhà Mạc và thời đại nhà Mạc - Hơn hai mươi năm nghiên cứu và nhận thức, khi triều Mạc gặp lâm nguy, vua sai người đến hỏi Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm và được ông đưa ra lời sấm "Cao Bằng tàng tại, tam đại tồn cô" (nghĩa là nếu nhà Mạc chạy lên Cao Bằng thì sẽ tồn tại được thêm ba đời).
Năm 1592, Trịnh Tùng kéo quân ồ ạt ra Bắc, quân nhà Mạc thua tan tác. Nghe theo lời Trạng Trình, tướng nhà Mạc là Mạc Kính Chỉ đã tập hợp con cháu họ Mạc kéo lên Cao Bằng lánh nạn. Ở làng Kiệt Đặc, gia đình bà Nguyễn Thị Duệ cũng phải đi lánh nạn. Nhớ đến những tháng ngày bình yên dưới triều Mạc, gia đình bà tìm lên Cao Bằng.
Vốn thông minh lại có nhan sắc nên 10 tuổi, bà Nguyễn Thị Duệ đã được nhiều nhà quyền quý đến hỏi xin cưới nhưng gia đình không chấp thuận. Khi cuộc sống trên Cao Bằng ổn định, bà Duệ tiếp tục việc đèn sách.
Thời còn thịnh trị ở Thăng Long, nhà Mạc rất chú trọng đến việc học hành, thi cử để tìm kiếm nhân tài. Khi lên Cao Bằng, triều đại này vẫn giữ nề nếp ấy để tính kế lâu dài. Lúc ấy triều đình đã suy yếu nhưng lòng dân vẫn theo nên kỳ thi vẫn được tổ chức.
Nguyễn Thị Duệ đã giả trai, lấy tên Nguyễn Ngọc Du đi thi rồi vượt qua kỳ thu Hương, Hội và Đình để trở thành người đỗ đầu. Khi ấy, bà mới khoảng 17 - 20 tuổi.
Khi triều đình mở yến tiệc thiết đãi, vua Mạc Kính Cung rất bất ngờ khi tân trạng nguyên là nữ. Vua quý mến hiền tài, không trách tội nhưng theo phép tắc, bà không được tiếp tục mang danh trạng nguyên. Tiếc cho tài năng trẻ, vua cho phép bà ở lại trong triều.
Bà Duệ được vời vào cung, phụ trách việc dạy học cho các phi tần. Một thời gian sau, Mạc Kính Cung lập bà làm phi, ban hiệu Tịnh Phi. Vì thế mà dân gian gọi bà là bà chúa Sao.
Năm 1625, quân Trịnh tấn công Cao Bằng đánh nhà Mạc. Khi bị bắt, nữ trạng vương rất trấn định. Bà dùng gươm kề cổ, uy hiếp quan lính phải giải bà đến trước mặt chúa Trịnh. Nhờ tài ứng đối xuất sắc, bà thoát tử tội.
Mến mộ tài năng của bà, vua Trịnh đã giao cho bà trông coi việc học của phủ chúa. Sau này bà được phong làm Nghi ái quan.
Khi làm quan, bà Duệ coi trọng việc học và bồi dưỡng nhân tài. Bà xin triều đình cấp nhiều mẫu ruộng cho canh tác lấy huê lợi, giúp đỡ học trò nghèo.
Tương truyền, để thúc đẩy phong trào học tập tại địa phương, cách một khoảng thời gian, bà cùng các bậc túc nho giảng dạy ở các khu vực ấn định rồi soạn đề, tổ chức thi. Bài thi được gửi lên cho bà chấm, có kết quả thì trả lại địa phương. Cách làm này đã nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng xa kinh kỳ. Được biết, phần lớn các bài thi Đình, thi Hội thời đó đều qua tay bà chấm.
Theo dân gian, khi còn nghèo khó, anh trai bà bị người trong làng hãm hại. Nhưng khi vinh hiển, bà không hề trả thù riêng. Khi cao tuổi, bà cáo quan về quê, mở am Đào Hoa, tiếp tục dạy học cho sĩ tử trong làng.
Bà Nguyễn Thị Duệ cũng nổi tiếng là người sống cần kiệm. Bà dành phần lớn bổng lộc để giúp người dân, nhất là các sĩ tử nghèo.
Sau khi Nguyễn Thị Duệ mất, người dân làng Kiệt Đặc lập đền thờ bà chúa Sao. Bà còn được thờ tại Văn miếu Mao Điền cùng nhiều danh nhân, học sĩ danh tiếng khác.
Xem thêm: Giải mã những lời tiên tri ứng nghiệm sau mấy trăm năm của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đọc thêm
Quân Nguyên Mông từng thống trị vùng đất rộng hơn 24 triệu trải dài từ châu Á sang Đông Âu. Thế nhưng cả 3 lần xâm lược nước ta đều bị quân dân nhà Trần đánh bại, vì sao vậy?
Vị hoàng tử này đam mê Phật pháp đến nỗi đã nhiều lần muốn nhường ngôi báu cho em trai nhưng vua cha không chấp. Khi ông đến chùa Yên Tử tu, hoàng hậu phải khuyên mãi mới chịu quay về. Vậy vị vua này là ai?
Chùa Sùng Bảo chính là cổ tự có truyền thuyết "tượng đất hóa vàng". Sát chùa còn có giếng thiêng bị Cao Biền trấn yểm hòng chặn long mạch nước Việt ta.
Bài mới
Giây phút gặp lại em trai 95 tuổi nơi quê nhà Hưng Yên, người anh 103 tuổi khoác vai, xoa đầu em và reo vui như đứa trẻ.
Rơi vào trầm cảm sau khi mẹ qua đời, Lilly Hubbard quyết định quay lại Việt Nam và tìm thấy sự "chữa lành" từ tình người ấm áp ở vùng đất xa lạ.
Thấy cô bé 6 tuổi mồ côi cha ngồi bán rau giữa chợ, anh Song Hà chia sẻ câu chuyện lên mạng xã hội, giúp gia đình bé nhận được hơn 240 triệu đồng tiền ủng hộ.
Khoảnh khắc em gái 91 tuổi ra đến cổng rồi lại quay vào ôm tạm biệt chị gái 96 tuổi khiến người xung quanh nghẹn ngào.
Địu con nhỏ đi từ TP HCM về Cao Bằng, người mẹ khiếm thị được tổ tiếp viên chăm sóc và quyên tiền đặt vé xe giường nằm chặng cuối về tận nhà.
Biết ơn công lao nuôi nấng, tình yêu thương vô bờ của bác dâu, nhiều năm qua chàng trai Tây Ninh luôn gọi bác là “mẹ”.
Sau thời gian “ở ẩn” để tham gia các khóa học về nghệ thuật tại nước ngoài, ca sĩ – nhạc sĩ Đồng Lan chính thức trở lại đường đua âm nhạc với MV mới mang tên “Nếu anh không yêu em”
Mỗi tối, đúng 19 giờ, tiếng loa truyền thanh ở những vùng quê miền núi Quảng Trị lại vang lên lời nhắc học bài. Một việc làm nhỏ, giản dị, nhưng đủ sức vun bồi thói quen học tập cho con trẻ.
Phía sau lễ kỷ niệm 70 năm bên nhau của cặp vợ chồng U90 là chuyện tình “thanh mai trúc mã” tuyệt đẹp và cuộc hôn nhân vàng son hiếm có.
Từng bị bệnh viện trả về với tiên lượng tử vong, sống thực vật do não thiếu oxy nặng, Minh hồi phục, có thể đi lại và nói chuyện sau ba tháng.
Mùng 7 tết Nguyên đán hằng năm, nhiều cụ ông, bà có độ tuổi từ 80 đến 100 ở Quảng Ninh được con cháu làm lễ rước lên báo công tại miếu Tiên Công ở vùng đảo Hà Nam.
Thấy nam công nhân bật khóc vì mất ví chứa 15 triệu đồng tiền lương, tài xế chuyến xe từ TP HCM về Nghệ An quyết định hoàn lại vé, rồi kêu gọi cả xe chung tay giúp đỡ.
Hai năm liền được đón trọn vẹn Tết cổ truyền Việt Nam, chàng rể người Đức vừa háo hức, vừa xúc động trước những phong tục thú vị của ngày lễ truyền thống.
Thấy người đàn ông không may gặp nạn rơi xuống sông, anh Hùng vội vàng nhảy xuống cứu giúp, người vợ ở trên bờ hô hoán mọi người đến trợ giúp.
Sang Iraq theo chồng, Ngọc Huyền, 29 tuổi, từng khóc vì không nuốt nổi bát cơm và nghĩ mình 'không sống nổi ở đây' nhưng dần xoay xở để duy trì cơm Việt mỗi ngày.