Chuyên gia phân tích 5 yếu tố khiến nhân loại buộc phải khiếp sợ virus corona

COVID-19 không phải là đại dịch đầu tiên mà nhân loại phải đối mặt nhưng nó là đại dịch kinh hoàng nhất khiến hầu hết các quốc gia phải áp dụng lệnh phong tỏa trên diện rộng. Thời gian gần đây, COVID-19 mang 2 đột biết Anh và Nam Phi vô cùng nguy hiểm khiến giới khoa học báo động vì lo "siêu virus" này lây mạnh, độc lực cao và kháng vaccine.

Trước những diễn biến nguy hiểm trên, trang web khoa học Futura (Pháp) đã dẫn lời các chuyên gia ghi nhận virus SARS-CoV-2 đặc biệt đáng sợ vì 5 yếu tố sau đây:

1. Siêu lây lan, khó phát hiện

Hệ số lây nhiễm cơ bản (RO) không phản ánh thực tế lây nhiễm của SARS-CoV-2, vì 70% các ca bệnh không lây virus cho ai và từ 10% - 20% ca bệnh có thể góp phần vào 80% số ca nhiễm. Virus này chủ yếu lây lan từ các ổ dịch một cách đột biến, không thể đoán trước được.

Xét về lý thuyết, chỉ cần truy vết những người siêu lây nhiễm, áp đặt biện pháp phong tỏa thì hạn chế được dịch bệnh. Nhưng với các đột biến mới, không có manh mối nào để tìm ra họ.

TS Joshua Schiffer giải thích trong một nghiên cứu đăng trên trang web MedRxiv: "Một cá nhân có thể đột ngột trở nên dễ lây nhiễm trong 1-2 ngày bởi virus thường tồn tại không liên tục trong đường hô hấp suốt nhiều tuần".

2. Virus quanh quẩn trong không khí

Những loại virus lây truyền qua dịch tiết hoặc quan hệ tình dục sẽ dễ phòng ngừa nhưng loại virus lây truyền qua đường hô hấp như SARS-CoV-2 thì rất khó. TS Joshua Schiffer ghi nhận: "Một người nhiễm SARS-CoV-2 khiến nhiều người bị nhiễm hơn bệnh cúm vì virus nhiễm qua môi trường khí dung".

GS Byron Erath chuyên ngành cơ học chất lỏng tại Đại học Clarkson (Mỹ) cho biết: "Các giọt li ti nhỏ hơn 5 micron có thể lơ lửng trong không khí nhiều phút hoặc thậm chí nhiều giờ".

Các nghiên cứu chỉ ra, những hạt li ti này không chỉ tồn tại lâu mà còn xâm nhập vào trong phổi, hoạt động mạnh làm tăng nguy cơ nhiễm. Cụ thể, nếu trò chuyện 1 tiếng trong phòng sẽ giải phóng 460 lần tải lượng virus cần thiết để lây nhiễm. Hơn thế nữa, ngay cả khẩu trang y tế cũng khó ngăn chặn được những hạt nhỏ li ti này. 

3. Virus đột biến lây nhanh, khó kiểm soát

Virus đột biến từ Anh và Nam Phi đang hoành hành ở nhiều quốc gia trên toàn cầu. Nó thúc đẩy dịch bệnh gia tăng và đặt nghi vấn đề hiệu quả của vaccine COVID-19.

Các virus khác đều có đột biến, song SARS-CoV-2 dễ bị đột biến ngẫu nhiên hơn. Theo nghiên cứu của viện Weizmann (Israel), virus bị đột biến có thể tăng ái lực với các thụ thể ACE-2 hơn 600 lần giúp virus bám dính và xâm nhập tế bào. Nói cách khác, các biến thể mới có khả năng lây nhiễm nhanh hơn 600 lần. Tệ hơn, các biện pháp phòng ngừa có tác dụng với virus thông thường nhưng đôi khi lại có tác dụng ngược vì thúc đẩy các biến thể mới lây truyền.

4. Tỷ lệ tử vong... quá thấp

Có những bệnh nghiêm trọng hơn COVID-19 như Ebola có thể giết chết 80% số người bệnh. Đối với hội chứng hô hấp cấp tính (SARS) năm 2003, tỷ lệ tử vong khoảng 43% với người bệnh trên 60 tuổi và 13% với người dưới 60 tuổi. Trong khi tỷ lệ tử vong của COVID-19 chỉ từ 0,23%-1,15%.

Tiến sĩ dịch tễ học Pascal Crépey (Pháp) khẳng định: "Tỷ lệ tử vong của virus không thực sự cho thấy dấu hiệu nguy hiểm của nó. Với quá trình tiến triển lặng lẽ hơn SARS, COVID-19 ảnh hưởng nhiều người hơn và do đó gây ra nhiều nạn nhân hơn".

59% số ca nhiễm COVID-19 đến từ những người không bộc lộ có triệu chứng, hoặc trong thời gian ủ bệnh hoặc từ bệnh nhân không bao giờ phát triển triệu chứng.

5. Các triệu chứng vô cùng đa dạng

Các triệu chứng bệnh cúm được biết đến như sốt, lạnh, đau cơ, mệt mỏi, đau đầu... Trong khi đó các triệu chứng của bệnh cúm khiến các bác sĩ phải rối bời.

Có bệnh nhân xuất hiện triệu chứng viêm ngoài da, viêm kết mạc, ảo giác khứu giác, sưng lưỡi hoặc rối loạn dạ dày. Thậm chí có người biến chứng tim mạch và não. 

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Annals of Internal Medicine: hơn 30% bệnh nhân COVID-19 có các triệu chứng dai dẳng ít nhất 6 tuần sau khi nhiễm. Ngoài ra không thể dự đoán bệnh nhân nào nhiều khả năng phát triển dạng nặng (từ 8%-15% trường hợp).

Tuổi tác, giới tính, béo phì và tiểu đường là những yếu tố nguy cơ được biết đến, nhưng một số bệnh nhân đột ngột nặng hơn và không thể giải thích được. Trong bối cảnh như thế, rất khó xác định các ưu tiên trong tiêm chủng vắc xin và phòng bệnh.

Nhật ký 4 ngày "chiến đấu" ở tâm dịch COVID-19 Hải Dương của sinh viên trường y