Chân dung nữ tiến sĩ Việt là người châu Á duy nhất dạy sư phạm tiếng Anh ở Nam Úc

Cô Ngô Tuyết Mai (Hà Nội, SN 1973) là nữ tiến sĩ, giảng viên cao cấp đào tạo giáo viên tiếng Anh tại ĐH Flinders (Nam Úc). Cô khiến dân tình nể phục khi là người Việt Nam nhưng vẫn có thể dạy tiếng Anh tại quốc gia sử dụng ngôn ngữ này làm tiếng mẹ đẻ. Chưa kể, cô còn là người châu Á duy nhất dạy sư phạm tiếng Anh ở Nam Úc.

Dạy tiếng Anh, thậm chí là dạy tiếng Anh ở nước ngoài, song trên thực tế cô Mai không được tiếp xúc với tiếng Anh từ quá sớm, cũng chưa từng đi du học trước đó. Cô Mai không xuất phát điểm là một người học tiếng Anh, ở thời điểm đi học và bắt đầu được tiếp xúc với ngoại ngữ thứ 2, nữ tiến sĩ theo học tiếng Nga. Tuy nhiên, thấy được tiềm năng phát triển của ngôn ngữ này, nên từ khi 8 tuổi cô Mai đã được bố dạy những bài đơn giản nhất về tiếng Anh.

“Bố tôi là một người rất có tầm nhìn. Ông luôn cho rằng tiếng Anh sẽ là ngôn ngữ của toàn cầu và điều đó thật đúng khi đối chiếu ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, thời buổi đó chưa có điều kiện học ngoại ngữ tốt như bây giờ, nên bố đã tự dạy con gái học tiếng Anh. Nhưng khả năng tiếng Anh của bố tôi không quá tốt vì xuất phát điểm ông là giáo viên dạy Toán. Nhưng bố vẫn đầu tư, mua sách vở, băng đĩa về tiếng Anh để cho tôi xem”.

Đến thời điểm hiện tại, cô Mai vẫn nhớ như in chương trình Follow Me! - một series về tiếng Anh do Bayerischer Rundfunk và BBC sản xuất vào cuối những năm 70 mà cô Mai thường được bố đưa đi xem từ thời còn tấm bé . Đều tăm tắp, cứ đến tối thứ 2 và tối thứ 4 là cô Mai lại được bố lóc cóc chở bằng xe đạp đến một trung tâm tiếng Anh ở ngay trung tâm Hà Nội, rồi mua vé để con gái được xem từng tập "Follow Me!". 

Trong chương trình, người ta dạy về những bài học “vỡ lòng” ngoại ngữ ABC rất đơn giản, rồi thỉnh thoảng lại chiếu về các danh lam thắng cảnh nổi tiếng tại Anh như thành phố London, tháp đồng hồ Big Ben… Tình yêu với tiếng Anh nảy nở trong cô Mai từ những chuyến xe bố chở lên phố như thế. Và thế là, cô đã cố gắng thi đỗ vào lớp chuyên Anh của trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam. Sau đó, cô lại trúng tuyển vào ĐH Ngoại ngữ Hà Nội (hiện là trường Đại học Hà Nội) khoa Ngôn ngữ Anh. Sau 5 năm cử nhân, cô được giữ lại làm giảng viên trong suốt 20 năm.

Có một công việc khá tốt, nhưng cô Mai mong mỏi bản thân cần có gì đột phá hơn. Vậy nên, cô đã quyết đăng ký xin học bổng Chính phủ Úc để theo học Thạc sĩ chuyên ngành Giảng dạy tiếng Anh (TESOL) tại trường Đại học Sydney, rồi sau đó làm nghiên cứu sinh Tiến sĩ giáo dục và sau Tiến sĩ (Postdoc) tại Đại học New South Wales (Úc). 

Trong quá trình học tập tại đây, cô Mai đã xác định mục tiêu của mình là tìm kiếm cơ hội để trở thành giảng viên tại Úc và trường Đại học Flinders là nơi cô muốn hướng đến. Cũng giống như việc học ngoại ngữ, mong muốn trở thành giảng viên đại học tại Úc của cô Mai lại bắt đầu bằng những ước mơ bởi cô tin “nơi nào có mong muốn thì nơi đó có được con đường”.

Cô giáo chuẩn bị kĩ càng không chỉ về hồ sơ mà còn về mặt chuyên môn, và nhanh chóng ghi điểm tuyệt đối. Nhờ vậy, cô được chọn làm giảng viên  chính thức tại Khoa Xã hội, Nghệ thuật và Nhân văn, ngành Sư phạm tiếng Anh của trường. Nữ tiến sĩ nhớ lại: "Khi biết tin mình đã chính thức trở thành giảng viên tại trường Đại học Flinders, tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc vì công việc ước mơ và mong muốn của bản thân bao lâu nay đã thành hiện thực. Hơn nữa, tôi nghĩ mình cũng khá may mắn".

Tham gia giảng dạy những lớp học đầu tiên, mọi người không biết cô Mai là ai cả, thậm chí có sinh viên gặp ở hành lang còn nói: “Bạn là sinh viên của lớp này à?”, “Bạn đến từ đâu vậy?”. Khi thấy cô Mai bước vào lớp với vai trò là giảng viên, cả lớp đều ồ lên khi thấy một cô giáo da vàng đến Úc giảng dạy ngành Sư phạm tiếng Anh.

Những tháng đầu tiên với vị trí giảng dạy, cô Mai vất vả sáng tối để chuẩn bị giáo án, bài vở cho thật trau chuốt. Chưa hết, trong một khoảng thời gian dài cô Mai vừa đi giảng dạy, vừa đi dự giờ các giáo sư, đồng nghiệp khác để xem học hỏi kinh nghiệm cách họ dạy.

“Tôi luôn cố gắng học hỏi, liên tục đổi mới bài giảng, đồng thời không chờ tới hết môn mới xin phản hồi từ phía sinh viên. Tôi làm điều đó rất thường xuyên trong một học kỳ, thậm chí thành thói quen sau mỗi tiết học để có những điều chỉnh kịp thời. Nếu có chỗ nào các bạn chưa hiểu rõ, thì đó là trách nhiệm của cô. Các bạn hãy cho cô biết ngay trên lớp để cô tìm cách giảng lại một cách tường minh hơn”.

Chia sẻ về “bí quyết” học ngoại ngữ, cô Mai tâm sự khi học ngôn ngữ thì năng khiếu không chưa đủ, mà bạn cần có sự chăm chỉ, nỗ lực không ngừng nghỉ. Học ngoại ngữ để phát triển năng lực ngoại ngữ thực thụ là một quá trình rất phức tạp và bao gồm rất nhiều thứ trong đó bao gồm ngữ pháp, từ vựng, ngữ âm, nghe, nói, đọc, viết, văn hóa, và tư duy bằng ngoại ngữ đó… Và việc học ngoại ngữ bài bản và hiệu quả cần có yếu tố thời gian, chứ không phải ngày một ngày hai có thể thuần thục được.

Nữ tiến sĩ tâm sự: "Đừng nghĩ việc học ngoại ngữ do có năng khiếu, mà thay vào đó hãy nghĩ đến việc bạn có được dạy và học ngôn ngữ theo các nguyên tắc khoa học hay không, nếu bạn không được dạy theo các nguyên tắc khoa học thì việc học của bạn sẽ khó có hiệu quả và mất nhiều thời gian".

Cô giáo cũng chia sẻ thêm: "Cá nhân tôi khi sống ở môi trường tiếng Anh thật nhưng luôn nhắc các bố mẹ Việt rằng đừng lo lắng tiếng Anh của con mà tập trung vào tiếng Việt. Đặc biệt là khi bạn ở Việt Nam thì việc học tiếng Việt càng tốt. Khi tiếng Việt của con mà tốt, khi chuyển sang ngôn ngữ thứ 2 cũng sẽ thuận lợi hơn. Nhiều nhà ngôn ngữ gợi ý vững tiếng mẹ đẻ, lớp 2 lớp 3 mới nên quan tâm cho con học ngoại ngữ".

Theo Phụ nữ mới

Xem thêm: Nam sinh VinUni xuất sắc đỗ học bổng tiến sĩ dù chưa tốt nghiệp đại học