Ngô Đình Lệ Quyên: Từ tiểu thư 'ngậm thìa vàng' đến tiến sĩ Luật dấn thân vì người nghèo

Con gái út của ông bà Ngô

Ông Ngô Đình Nhu kết hôn với bà Trần Lệ Xuân, người xưa thường hay gọi tắt là vợ chồng Ngô đình Nhu. Hai người có với nhau 4 người con, 2 gái và 2 trai gồm: Ngô Đình Lệ Thủy, Ngô Đình Trác, Ngô Đình Quỳnh và Ngô Đình Lệ Quyên.

Ngô Đình Lệ Quyên sinh năm 1959 tại Sài Gòn, là con gái út của ông bà Ngô Đình Nhu, Sinh thời, bà là một người sống khá kín đáo và khép mình, nên không có nhiều thông tin về bà. Không giống như anh chị em, khi chế độ Ngô Đình Diệm sụp đổ, cả Ngô Đình Diệm và cha bà là Ngô Đình Nhu bị ám sát, Lệ Quyên mới có 4 tuổi. Vì thế, bà gần như không có ký ức gì nhiều về quãng thời gian khi dòng họ Ngô còn đứng trên đỉnh cao quyền lực. Sau năm 1963, Lệ Quyên bị buộc phải rời khỏi Sài Gòn, đến gặp mẹ Trần Lệ Xuân ở Paris. Ký ức tuổi thơ của bà là những ngày tháng sống lưu vong ở châu Âu sau khi xin tị nạn ở Rome.

Theo thông tin trên website dòng họ Ngô, lúc này anh trai của ông Diệm là Ngô Đình Thục đang là giám mục ở Tòa thánh Vatican. Vì thế, bà Trần Lệ Xuân đã đưa 4 người con tới đây xin tị nạn, nhờ anh chồng giúp đỡ. Một số nguồn tin cho hay, giám mục Ngô Đình Thục luôn rất yêu thương các cháu, nên ông cung cấp hco họ nhà cử tiện nghi, ngoài ra còn chi tiền cho các cháu ăn học.

Hành trình xây dựng sự nghiệp

Sau khi định cư ở Rome, Ngô Đình Lệ Quyên được tiếp nhận nền giáo dục toàn diện từ tiểu học tới trung học Công giáo tổ chức tư nhân Sisters Nevers. Bà theo học Đại học Rome, lấy bằng Tiến sĩ Luật rồi trở thành luật sư ngành công pháp quốc tế nổi tiếng. Bà cũng tham gia khóa học 2 năm về Thần học Marian ở ĐH Marianum, Rome.

Dù vậy, bà chỉ được mời thỉnh giảng ở đại học chứ không thể làm giáo sư. Nguyên nhân là một trong những điều kiện bắt buộc ở ĐH Rome là giáo sư giảng dạy phải có quốc tịch Italia, còn Ngô Đình Lệ Quyên thì kiên quyết không nhập tịch.

Sau đó, bà về sinh sóng và làm việc ở Rome từ những năm 1990. Đây là nơi mà anh trai Ngô Đình Trác của bà sinh sống, còn Ngô Đình Quỳnh thì làm việc cho một công ty Mỹ có trụ sở ở Vương quốc Bỉ. Nhiều người cho biết, bà có gương mặt giống cha như đúc, cả về tính cách cũng có nhiều mặt tương đồng. Bà là người cương quyết, cứng đầu, có lẽ vì vậy mà Ngô Đình Lệ Quyên và mẹ là bà Trần Lệ Xuân hay xung đột, không hòa hợp trong quan điểm sống.

Bà Lệ Quyên lấy chồng người Ý, nhưng vẫn giữ họ Ngô chứ không mang họ chồng. Bà cũng cho con lấy họ bên ngoại, đặt tên cho con trai duy nhất là Ngô Đình Sơn. Về điều này, ông chồng người Ý của Lệ Quyên đã chấp nhận.

Người phụ nữ cương quyết với trái tim hết mình vì người nghèo

Được biết, Lệ Quyên từng là Giám đốc phụ trách vấn đề di dân của tổ chức Cartitas, tổ chức thiện nguyện thuộc Tòa thánh Vatican. Tại tổ chức Cartitas, Lệ Quyên là một nhà lãnh đjao cương quyết, cứng rắn, nhưng lại ăn nói nhỏ nhẹ, khiêm nhường và sống rất đúng chuẩn mực. Nhiều người kể lại rằng, bà sống rất giản dị, thân thiện với người xung quanh. 

Nữ Giám đốc này đã có vai trò to lớn trong chính sách của Caritas nên được nhân viên kính trọng. Bà luôn dấn thân vào những công việc giúp đỡ người nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn, luôn bênh vực người dân di dân khốn khó. Từ năm 2002-2007, Ngô Đình Lệ Quyên là  thành viên Ủy ban Di dân thuộc Caritas châu Âu và sau đó là Chủ tịch ủy ban này.

Ngô Đình Lệ Quyên nổi tiếng ở Rome là người rất cứng đầu, bởi nhất định không xin nhập quốc tịch Italia. Mặc dù nếu có, con đường sự nghiệp của người phụ nữ này hẳn sẽ tươi sáng hơn. Dù vậy, bà chối bỏ con đường đó, dốc sức mình cho công tác thiện nguyện và sống đời ẩn dật.

Năm 1969, bà là một trong những người lưu vong nước ngoài đầu tiên nhận tình trạng tị nạn chính trị ở Italia. Mãi tới gần 40 năm sau, vào tháng 4/2008, Tổng thống Cộng hòa Giorgio Napolitano đã trao quyền công dân Ý cho bà bởi "những đóng góp nổi bật cho Nhà nước". Đây là một vinh dự mà ít người ngoại quốc nào có được ở nước này.

Trang blog của Caritas of Rome tại www.caritas.org viết: "Lệ Quyên đóng vai trò rất lớn trong chính sách của Caritas ở mọi mức độ. Bà được nhiều nhân viên ở Caritas biết. Ðồng sự của bà khắp thế giới luôn nhớ đến bà trong vai trò một người dấn thân cho người nghèo".

Tai nạn bất ngờ

Ngày 16/4/2012, Ngô Đình Lệ Quyên tử nạn trong một tai nạn giao thông. Truyền thông khi đó đưa tin, vụ tai nạn xảy ra  8h30 ở ngoại ô Rome, khi Lệ Quyên trên đường vào trung tâm thành phố làm việc. Cú va chạm giữa xe máy cảu bà và một xe bus chở học sinh đi ngược chiều đã khiến bà bị hất văng 7m. Cũng có nơi ghi rằng, chiếc xe máy do Lệ Quyên sử dụng bị đổ, và bà bị một chiếc xe buýt chở học sinh cán phải, tử vong tại chỗ.

Nhiều ngày sau đó, truyền thông ở Rome và trang mạng xã hội đã đưa tin, bình luận về cái chết thương tâm của Ngô Đình Lệ Quyên. Lãnh đạo TP Rome đã gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình bà. Có nơi đã trích dẫn lời Phó Thị trưởng thành Rome, Sveva Belviso phát biểu: "Tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đối với cái chết bất ngờ của bà Ngô Đình Lệ Quyên, một người phụ nữ đã hết sức chuyên nghiệp trong công việc trên cương vị trưởng bộ phận giúp di dân tại Caritas, hỗ trợ những người khó khăn trong xã hội". Say này, website tổ chức Caritas cũng dành những dòng chữ thương tiếc trang trọng để nói về Ngô Đình Lệ Quyên. 

Có một số người đồn đoán rằng, gia đình bà Trần Lệ Xuân bị mắc "lời nguyền tháng Tư". Nguyên do là nhiều người trong gia đình bà đều chết vào tháng tư, ví dụ như Ngô Đình Lệ Thủy mất tháng 4/1967, bà Trần Lệ Xuân tháng 4/2011 và sau đó là Ngô Đình Lệ Quyên. Tất nhiên, đây chỉ là những lời đồn đoán, còn những đóng góp cho xã hội của Ngô Đình Lệ Quyên đã khiến nhiều người không khỏi tiếc thương cho sự ra đi của bà.

Thần kỳ chuyện hồi sinh của Trạng nguyên tiết nghĩa vang danh lịch sử Việt Vũ Duệ