Thử tưởng tượng: Mọi chuyện sẽ ra sao nếu loài động vật nào cũng thông minh như con người?

Sẽ ra sao nếu giả tưởng này biến thành thật?

Một ngày nào đó, nếu tất cả các loài động vật trên thế giới đều có tư duy như con người thì chuyện gì sẽ xảy ra? Giả thuyết này nghe có vẻ hoang đường nhưng vẫn thu hút nhiều nhà khoa học, thôi thúc họ phải đi tìm câu trả lời hợp lý nhất.

Loài nào sẽ thống trị Trái đất? 

Hiện tại, con người đang giữ vai trò thống trị Trái đất. Tuy nhiên, nếu một ngày vai trò này bị một loài động vật khác chiếm mất, thế giới khi đó sẽ trở nên “hỗn loạn” - theo Innes Cuthill, nhà sinh học hành vi thuộc ĐH Bristol (Anh). Cùng quan điểm, Robin Dunbar, một nhà tâm lý tiến hóa của ĐH Oxford cho biết: “Con người không hề hòa thuận khi tiếp xúc với người lạ. Chúng ta đã giết lẫn nhau”.

Thực tế, trong lịch sử đã ghi nhận nhiều vụ diệt chủng với cả đồng loại, vậy nên nếu động vật có tư duy và ý thức, điều tương tự cũng có thể xảy ra. Chiến tranh là điều không thể tránh khỏi, tuy nhiên loài nào sẽ giành chiến thắng?

Tất nhiên loại động vật ăn cỏ sẽ không có cơ hội, động vật ăn thịt thì lại có điểm yếu là môi trường hoạt động; các loại cá dũng mãnh như cá mập, cá heo hay cá voi sát thủ chỉ hoạt động ở biển nên cũng bị loại khỏi cuộc chơi. Những loài thú lớn như hổ, sói, gấu, sư tử, voi, tê giác… nếu thông minh sẽ có thể dễ dàng đánh bại con người nhờ lợi thế hình thể. 

Nhưng trong thời gian dài, con người với lợi thế sẵn có về vũ khí, dân số sẽ nhanh chóng đảo ngược tình thế. Tuy nhiên, nếu là họ hàng gần nhất với con người - khỉ và vượn thì sao? Theo Cuthill, loài linh trưởng có nhiều đặc điểm sinh lý giống con người cũng có khả năng đạt được những phát triển vượt bậc. 

Điều này cho phép chúng sử dụng những kiến thức của con người đã được tích lũy qua cả ngàn năm. Tuy nhiên, dù chúng có học được nhiều thứ đến đâu, đó đều là những thứ do con người tạo ra. Do đó, chúng dù có mạnh đến đâu cũng không thể trở thành loài thống trị. Và cuối cùng, phần thắng vẫn thuộc về con người.

Vi khuẩn và các loài vi sinh vật khác thì sao?

Nhiều bằng chứng cho rằng, vi khuẩn và các loài vi sinh khác đang kế thừa Trái đất. Không gì là không thể, dù cho những loài này không có hệ thần kinh và hầu như sở hữu kích thước vô cùng nhỏ bé. Vi khuẩn có mặt ở khắp mọi nơi, ngay cả trong cơ thể con người. Do đó, chúng có thể trở thành một đối thủ vô cùng mạnh. 

Theo Dunbar, nếu loài sinh vật nhỏ xíu ấy giành chiến thắng, con người nhiều khả năng trở thành con mồi cho vi khuẩn và virus. Còn Call khẳng định, con người sẽ gặp rắc rối nếu chiến đấu với “vi khuẩn thông minh”, đặc biệt là các loài vi khuẩn gây hại. Chúng rất cần thiết cho sự tồn tại của con người nên chúng ta không thể tiêu diệt chúng hoàn toàn.  

Đổi lại, nếu con người bị tiêu diệt thì xung đột vẫn tiếp tục diễn ra. Những loài động vật thông minh như con người, không có gì đảm bảo việc chúng không hành xử như chúng ta trong việc khai thác tài nguyên môi trường và các loài động vật khác. Ngoài ra, cạnh tranh là điều không thể tránh khỏi. 

Dù thế nào thì tình hình cũng không hề khả quan. Loài nào biến mất cũng làm xáo trộn hệ sinh thái. Cuối cùng, chỉ những loài sống dai nhất còn sót lại như gián, vi khuẩn và chuột. Chúng sẽ tiếp tục phá hoại hành tinh hơn cả con người đang làm...

Xem thêm: Tại sao con người không có da màu xanh lá cây để quang hợp như cây cối?