Khi nào di chứng hậu COVID-19 chấm dứt?

Di chứng hậu COVID-19 là gì?

Di chứng hậu COVID-19 vẫn còn là bí ẩn với giới khoa học. Hiện các chuyên gia đang rất bối rối trong việc đi tìm nguyên nhân, cách điều trị dứt điểm. 

Giám đốc Y tế của Mayo Clinic, Greg Vanichkachorn, trên thực tế, tình trạng này chưa có cái tên thống nhất và họ không có nhiều dữ liệu về những gì thực sự đang xảy ra ở cấp độ hóa học trong cơ thể những người khỏi Covid-19. Điều khiến các bệnh nhân COVID-19 lo lắng nhất lúc này đó là khi nào di chứng biến mất?

Di chứng hậu COVID-19 là gì? Trên thế giới, định nghĩa về nó vẫn chưa nhất quán. Tháng 10/2021, WHO đã khải sát các bệnh nhân, nhà nghiên cứu, chuyên gia y tế, nhân viên của mình để đi đến định nghĩa chính thức. Và WHO đã gọi nó là hội chứng Long COVID.

Các triệu chứng phổ biến gồm mệt mỏi, khó thở, rối loạn chức năng nhận thức. Song cũng có nhiều triệu chứng khác và thường ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày. Tình trạng này có thể xuất hiện sau đợt mắc COVID-19 cấp tính hoặc kéo dài từ khi F0 nhiễm bệnh đến lúc khỏi. Các triệu chứng cũng có thể dao động hoặc tái phát theo thời gian.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) gọi đó là di chứng sau nhiễm nCoV cấp tính (PASC), với tình trạng người bệnh có thể gặp triệu chứng dai dẳng từ nhẹ đến suy nhược.

Ngoài ra, một số cách gọi khác như “long-haul covid”, “long-term covid,” “post-covid conditions” and “post-covid syndrome”, cũng được dùng để miêu tả tình trạng này.

Nhưng với cách gọi nào, các chuyên gia cũng nhấn mạnh đây là tình trạng đáng báo động và đang gây đau khổ đáng kể cho bệnh nhân.

Ngay cả thời điểm xuất hiện hậu COVID-19 cũng không nhất quán. Một số chuyên gia coi các triệu chứng kéo dài trong 4 tuần hoặc lâu hơn là di chứng. Trong khi đó, một số ý kiến cho rằng, các triệu chứng sẽ tồn tại ít nhất 12 tuần sau khi F0 khỏi bệnh.

WHO đánh giá thời điểm xác định người gặp Long COVID thường là 3 tháng kể từ khi bắt đầu nhiễm nCoV và các triệu chứng kéo dài ít nhất hai tháng, không thể giải thích bằng những chẩn đoán thay thế.

DCD lại cho rằng di chứng hậu COVID-19 xuất hiện sau 4 tuần hoặc sau lần nhiễm nCoV đầu tiên. Ngay cả người không có triệu chứng khi mắc COVID-19 thì sau đó, họ cũng có thể gặp di chứng. Những tình trạng này có thể biểu hiện dưới các dạng, kết hợp với nhiều vấn đề sức khỏe trong thời gian khác nhau. CDC liệt kê hơn 10 triệu chứng và lưu ý chúng có thể mới hoặc đã từng xuất hiện khi họ nhiễm virus. WHO nhấn mạnh các triệu chứng thường tác động đến hoạt động hàng ngày và có thể dao động hoặc tái phát theo thời gian.

WHO thống kê trong số hơn 200 triệu chứng hậu Covid-19, khoảng 10-15% trường hợp diễn biến thành bệnh nặng và 5% là nghiêm trọng. Trong bảng danh sách các triệu chứng của CDC và WHO, tình trạng phổ biến nhất là mệt mỏi nặng.

Theo ông Greg Vanichkachorn, nhiều trường hợp báo cáo về cảm giác kiệt sức trong nhiều giờ, nhiều ngày sau khi làm những công việc đơn giản như dắt chó đi dạo. Các triệu chứng phổ biến khác là sương mù não, khó nhận thức, ghi nhớ, khó thở, ho kéo dài, rối loạn tiêu hóa.

Ông Daniel Karel, Đại học George Washington, Mỹ, đánh giá di chứng hậu Covid-19 có thể ảnh hưởng hầu hết hệ thống cơ thể và mức độ nghiêm trọng của từng người cũng rất khác nhau. Một số có thể tiếp tục hoạt động hàng ngày dù “bản thân như trở thành kẻ khác”. Song, nhiều trường hợp cảm thấy rất tồi tệ, hậu Covid-19 tác động khủng khiếp đến cuộc sống của họ.

Khi nào di chứng hậu COVID-19 chấm dứt?

Đây là điều mà ông Karel nhấn mạnh khi nói về những tác động của di chứng hậu Covid-19. Nó có nghĩa chúng ta không thể xét nghiệm, không có hình ảnh để chẩn đoán người nào đang gặp phải di chứng hậu COVID-19. Bệnh nhân và bác sĩ đều phải chiến đấu với “kẻ thù vô hình”.

Tất cả chúng ta đều có nguy cơ bị ảnh hưởng hậu COVID-19. Rất nhiều trường hợp mắc bệnh nhẹ, không có tiền sử bệnh lý nguy hiểm vẫn phải đối mặt với "kẻ thù vô hình" trong hàng tuần. Vì vậy, không được chủ quan.

Khi nào di chứng hậu COVID-19 chấm dứt? Cũng tương tự như COVID-19, các chuyên gia chưa thể khẳng định khi nào di chứng hậu COVID-19 biến mất.

Một số nghiên cứu nhận định tình trạng này kéo dài 60 - 90 ngày, tương đương 2 - 6 tháng kể từ lần nhiễm virus đầu tiên. Song không ít trường hợp báo cáo họ phải di chứng trên dưới 1 năm.

Theo Quỹ Tim mạch Anh, thời gian xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài trong vòng 3 tháng. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi khoảng 6 tháng.

Dẫu vậy, những ước tính này vẫn chỉ là sơ bộ, không thể áp dụng cho tất cả F0 gặp di chứng. Sự xuất hiện của các triệu chứng kéo dài hậu Covid-19 khiến giới chuyên gia bối rối. Họ vẫn đang tìm hiểu nguyên nhân và cách điều trị.

Ngoài việc điều trị các triệu chứng và tình trạng của thể của từng F0, các chuyên gia cho biết người bệnh nên nghỉ ngơi, sau đó tăng dần cường độ hoạt động. Người bệnh cần phải tiếp tục theo dõi và nâng cao sức khỏe toàn diện, phục hồi chức năng, vật lý trị liệu, dinh dưỡng và chăm sóc tinh thần, giấc ngủ. Các bác sĩ khuyến cáo F0 nên hít vào, thở ra chậm, hít sâu dần dần và thở ra nhẹ nhàng không vội vã và nhịp độ tăng lên từng ngày.

Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng sau khi khỏi COVID-19

Bạn cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ để phục hồi tốt nhất sau COVID-19. Người bệnh cần nhất là nước, chất xơ, protein/tinh bột và vitamin để phục hồi tối đa các mô bị tổn thương. Chế độ ăn uống bắt đầu bằng nhiều bữa ăn nhỏ, có đủ rau xanh, trái cây, protein/tinh bột. Bạn cũng nhớ uống nước đầy đủ, có thể dùng nước lọc kết kết hợp nước trái cây để có đủ vitamin.

Lưu ý, chế độ ăn uống đầy đủ cân bằng với rau củ quả, trái cây tươi, thịt ít chế biến, bạn không cần phải uống thêm vitamin hay thuốc bổ. Hạn chế ăn đường, không uống rượu, hút thuốc hay không nên nhiều uống cà phê, trà vì có thể gây khó ngủ.

Các bệnh tim, bệnh phổi hay bệnh đau khớp có thể khiến bạn có những triệu chứng tương tự như sau khi mắc COVID-19. Vì vậy, người bệnh cần gặp bác sĩ để theo dõi các triệu chứng này, xem có phải mình mệt vì Covid-19 hay vì các bệnh khác. Các bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, hay đau nhức khớp cũng có thể khiến bạn có triệu chứng hậu Covid 19. Người bệnh cần kiểm tra lượng đường, các chỉ số khác để biết rằng các bệnh mạn tính đã được kiểm soát tốt.

Như vậy, phục hồi sau COVID-19 có thể có nhiều triệu chứng khác nhau và các triệu chứng này có thể kéo dài một thời gian sau phục hồi. Bạn cần chữa các triệu chứng hậu Covid-19 ngay khi hồi phục. Tập thể dục và tập trị liệu thường xuyên, kết hợp trị liệu tâm lý, ăn uống đầy đủ chất sẽ giúp cơ thể hồi phục nhanh sau COVID-19.

(T/h Zing, Vietnamnet)

Xem thêm: Hậu COVID-19 có thể gây ra những di chứng thần kinh gì?