Hội chứng TIC là gì?

Hội chứng Tic là gì?

Tics hay hội chứng Tic (Tourette) được định nghĩa là các cử động cơ nhanh, đột ngột, lặp lại không có nhịp điệu bao gồm cả âm thanh hoặc giọng nói. Hội chứng Tourette được chẩn đoán khi trẻ có cả tics vận động và âm thanh kéo dài > 1 năm. Chẩn đoán dựa vào lâm sàng. Tics chỉ được xử lý nếu chúng cản trở các hoạt động hoặc hình ảnh bản thân của trẻ; điều trị có thể bao gồm Can thiệp Hành vi Toàn diện cho Tics và clonidine hoặc thuốc chống loạn thần.

Đây là những rối loạn khiến trẻ lặp đi lặp lại hành động không chủ ý, không kiểm soát được như lắc đầu, chớp, giật mắt, càu nhàu, khụt khịt mũi hay hắng giọng. Hội chứng Tic thường xuất hiện từ thời thơ ấu, biểu hiện lần đầu khi trẻ khoảng 5 tuổi, phổ biến ở nam hơn nữ. Có nhiều trường hợp chỉ kéo dài khoảng 1 năm, cũng có người trải qua cảm giác rung giật phát triển thành rối loạn mạn tính.

Phân loại hội chứng TIC

Các rối loạn Tic được chia thành 3 loại bởi hệ thống Chẩn đoán và Thống kê rối loạn tâm thần, ấn bản lần thứ 5 (DSM-5):

Rối loạn tic tạm thời: Một hoặc nhiều tic vận động và/hoặc âm thanh biểu hiện < 1 năm.

Rối loạn tic kéo dài (mãn tính): Một hoặc nhiều tic vận động hoặc âm thanh (nhưng không có cả vận động và âm thanh) biểu hiện > 1 năm.

Hội chứng Tourette (hội chứng Gilles de la Tourette): Cả tic vận động và âm thanh kéo dài > 1 năm.

Các loại này thường hình thành một sự liên tục, trong đó bệnh nhân bắt đầu với rối loạn tic tạm thời và đôi khi đi đến rối loạn tic dai dẳng hoặc hội chứng Tourette. Trong tất cả các trường hợp, tuổi khi khởi phát phải < 18 tuổi, và rối loạn này không phải do các ảnh hưởng sinh lý của một chất (ví dụ cocaine) hoặc rối loạn khác (ví dụ: bệnh Huntington, viêm não sau khi nhiễm virus).

Ngoài ra, người mắc hội chứng TIC có thể mắc các bệnh kèm theo như:

- Với trẻ em: Rối loạn tăng động/giảm chú ý (ADHD), Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD), Rối loạn lo âu, Rối loạn học,...

- Với thanh thiếu niên (và người lớn): Trầm cảm, Rối loạn lưỡng cực, Rối loạn sử dụng chất,...

Triệu chứng và dấu hiệu của hội chứng tic

Người bệnh có thể biểu hiện cùng một loại tic vào một thời điểm bất kì, dù tic có xu hướng thay đổi về loại, cường độ và tần số qua thời gian. Tic có thể là đơn giản hoặc phức tạp, hay tic vận động và/hoặc âm thanh. Cụ thể:

- Tic đơn giản là một vận động hoặc âm thanh rất nhanh, điển hình không có ý nghĩa xã hội.

- Tic phức tạp kéo dài hơn và có thể liên quan đến sự kết hợp các tic đơn giản, dường như có ý nghĩa, giống như chủ tâm nhưng thực tế không phải.

- Tic vận động: Chúng bao gồm các nhịp như cử động đầu và vai, nhấp nháy, giật, đập, nhấp ngón tay hoặc chạm vào đồ vật hoặc người khác.

- Tic âm thanh: Âm thanh: rối loạn TIC gây ra những rối loạn âm thanh, ví dụ như trẻ hay ho, hắng giọng hoặc càu nhàu, hoặc lặp lại các từ hoặc cụm từ.

Nguyên nhân của hội chứng Tic

Nguyên nhân trẻ mắc hội chứng Tic gia tăng có thể là do thời gian gian cách xã hội trẻ ở nhà và tiếp xúc màn hình máy tính, điện thoại, xem tivi quá nhiều. Hội chứng này có thể điều trị được, tuy nhiên trẻ rất dễ bị tái phát lại.

Bác sĩ Lý Hiển Khánh, khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết: “Trẻ mắc hội chứng Tic có thể vận động sinh hoạt bình thường nhưng do trẻ có những hành động như lắc đầu, giật vai, tay chân liên tục không kiểm soát được nên dễ bị kỳ thị, khiến trẻ tự ti và ảnh hưởng đến học tập ở trẻ. Để phòng ngừa hội chứng này, phụ huynh nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao, hạn chế trẻ sử dụng các loại màn hình ti vi, điện thoại...".

Tờ Medical News Today trích dẫn các nghiên cứu cho biết đến nay nguyên nhân chính xác của rối loạn TIC vẫn chưa xác định. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho biết một số đột biến gen cụ thể có thể có vai trò gây ra các rối loạn TIC. Các chất hóa học trong não như là glutamate, serotonin và dopamine cũng có liên quan đến rối loạn này.

Theo báo Tin Tức, VnExpress

Xem thêm: Kleptomania là hội chứng gì?