Chuyện chiến sĩ công an bật khóc khi tiêm vaccine và lý giải về hội chứng sợ tiêm dưới góc nhìn khoa học

Vừa qua, một đoạn clip chua sẻ câu chuyện thú vị của một chiến sĩ công an "khóc thét" khi đang được tiêm vaccine Covid-19 khiến cộng đồng mạng vô cùng thích thú. Chiến sĩ công an này cho biết, mình mắc hội chứng sợ tiêm từ nhỏ, bởi lần đó tiêm bị vỡ ven nên gây ám ảnh đến tận bây giờ.

Tuy là một người mạnh mẽ và bản lĩnh khi gặp tội phạm nhưng lại rơi lệ trước một mũi kim nhỏ, mỗi ám ảnh tâm lý này cũng đã được khoa học nghiên cứu và lý giải khá rõ ràng.

Hội chứng sợ kim tiêm là gì?

Hội chứng sợ kim tiêm (trypanophobia) cũng giống như những loại ám ảnh cưỡng chế khác. Nó là nỗi ám ảnh với một loạt các thủ thuật y tế, bao gồm tiêm chủng, lấy máu, truyền dịch và gây mê. Sự ám ảnh này chỉ có những "người trong cuộc" mới có thể hiểu được nó thực sự kinh khủng đến mức nào.

Trẻ em là nhóm người đặc biệt sợ việc tiêm chủng bởi vì chúng không quen với cảm giác da đột nhiên bị kim nhọn đâm vào. Trong khi hầu hết những người trưởng thành, họ đều thấy việc bị tiêm hoặc lấy máu là chuyện hết sức bình thường. Tuy nhiên, đối với một số người, nỗi sợ kim tiêm vẫn tồn tại với họ từ lúc nhỏ đến khi trưởng thành. Đôi khi nỗi sợ hãi này có thể được đẩy lên đỉnh điểm.

Vì sao sợ kim tiêm?

Các nhà khoa học hiện vẫn chưa thống nhất về nguyên nhân dẫn đến hội chứng sợ kim tiêm. Và tại sao nó lại chỉ xuất hiện ở một số người. Tuy nhiên có nhiều giả thuyết được đưa ra, trong đó giả thuyết nhận được nhiều sự đồng tình trong giới khoa học là hội chứng sợ kim tiêm có liên quan tới bản năng sinh tồn của con người, khi họ cảm thấy sợ khi có một thứ nào đó được đưa vào cơ thể mình. Đó là phản ứng tự nhiên của não bộ nhằm bảo vệ cơ thể khỏi những tác động từ bên ngoài.

Hội chứng sợ kim tiêm không chỉ tới từ những trải nghiệm của bản thân mà cũng có thể đến từ yếu tố di truyền hoặc những trải nghiệm mà con người nhìn thấy từ nhỏ.

Các triệu chứng của hội chứng này có thể khác nhau, bao gồm một số biểu hiện sau: Khi thấy kim tiêm, nhịp tim và huyết áp bỗng tăng đột ngột, tim đập chậm lại và giảm huyết áp, ngất xỉu, lo lắng tột độ khiến mạch đập nhanh, băn khoăn, hoảng loạn...

Độ phổ biến của hội chứng sợ kim tiêm ra sao?

Trên thực tế, hội chứng sợ kim tiêm khá phổ biến. Có tới khoảng 20 – 50 % thanh thiếu niên sợ kim tiêm, trong khi đó, nỗi sợ này ảnh hưởng đến 25% người trưởng thành. Có tới 7% người lớn né tránh việc tiêm chủng vì hội chứng này.

Ngay cả với những người không sợ kim tiêm, hầu hết mọi người đều không thích kim tiêm chẳng vì lý do gì cả. Chỉ bởi việc đến bệnh viện hoặc địa điểm tiêm chủng khiến người ta dễ nghĩ đến những ốm đau bệnh tật.

Làm sao để vượt qua nỗi sợ kim tiêm?

Thực tế với những người sợ kim tiêm, hội chứng này sẽ luôn tồn tại và cũng sẽ không bao giờ mất đi ngay cả khi đã tiêm chủng nhiều lần. Do đó cách hiệu quả nhất để vượt qua nỗi sợ hãi là chấp nhận đối mặt với nó, hơn nữa việc tiêm sẽ diễn ra rất nhanh, thông thường khoảng 1-2 giây để hoàn thành việc đưa kim tiêm vào người.

Tuy nhiên, hãy luôn giữ cho mình có một tâm thế thật thoải mái trước khi đi tiêm. Hãy nói cho các bác sĩ biết bản thân sợ kim tiêm, để họ chuẩn bị trước các tình huống và tiến hành tiêm một cách nhẹ nhàng, có thể nhìn ra chỗ khác hoặc nói chuyện với mọi người xung quanh để không tập trung vào mũi tiêm.

Trong bất cứ trường hợp nào, hãy nhớ rằng tiêm chủng là một cách để bảo vệ bản thân. Hãy gạt bỏ nỗi sợ hãi của mình để có một sức khỏe tốt hơn.

Xem thêm: Vì sao tiêm vaccine COVID-19 mũi 2 phản ứng tăng nặng hơn mũi 1?