Bí ẩn núi Độc Tôn bên bờ Hồ Gươm: Không đơn giản là "gò đất vô danh" làm nền cho Tháp Bút

Trong mắt du khách thập phương, núi Độc Tôn chỉ là một "gò đất vô danh" làm nền cho tháp Bút. Nhưng trong dòng chảy lịch sử ngàn năm văn của nước ta, núi Độc Tôn còn ẩn chứa 1 chuyện khác.

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Thăng Long - Hà Nội ngàn năm tuổi là điểm đến hấp dẫn với nhiều di tích lịch sử, văn hóa và công trình kiến trúc độc đáo, mà Tháp Bút sừng sững bên bờ hồ Hoàn Kiếm là dấu ấn nổi bật về văn hiến lâu đời của dân tộc ta, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

Tháp Bút nằm ở phía ngoài lối vào của Đền Ngọc Sơn. Tháp được án sát Nguyễn Văn Siêu cho xây dựng năm 1865 dưới thời vua Tự Đức với ý nghĩa tượng trưng cho văn hiến của nước nhà. Có thể thấy được đây là công trình hiện vật thể hiện sâu sắc tính dân tộc, có giá trị nghệ thuật và lịch sử cao.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-0
Tháp Bút - Ảnh tư liệu

Tháp có dạng hình vuông gồm năm tầng. Đỉnh Tháp là một ngòi bút lông dựng ngược chỉ lên trời, cả cán và ngòi bút cao 0.9m. Tổng cộng chiều cao của công trình tháp bút là 28m, tại ba tầng giữa tháp có khắc 3 chữ “Tả Thanh Thiên” bằng chữ Hán – có nghĩa là “Viết lên trời xanh”, thể hiện hào khí ngút trời của những bậc sĩ phu thời xưa.

Nhưng đáng chú ý hơn, Tháp Bút được đặt trên núi Độc Tôn - một công trình có lịch sử khá đặc biệt gắn với thời các chúa Trịnh.

Ngược dòng lịch sử, vào khoảng năm 1735 - 1739, chúa Trịnh Giang cho xây dựng trên đảo Ngọc ở hồ Hoàn Kiếm một cung điện gọi là cung Khánh Thụy làm nơi yến ẩm, vui chơi ngày hè. Sau khi Trịnh Giang bị dòng họ phế bỏ, người em là Trịnh Doanh lên ngôi chúa và kế thừa cung điện này.

Trái với người anh ăn chơi trác táng, chúa Trịnh Doanh là người tài, cầm quân dẹp được nhiều cuộc nổi loạn ở Bắc Bộ. Ở cạnh lối vào cung Khánh Thụy, ông cho đắp gò bằng đá, gọi là núi Độc Tôn, nhằm kỷ niệm việc đập tan cuộc nổi dậy của quận Hẻo - Nguyễn Danh Phương ở vùng Tam Đảo.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-9

Năm 1786, thời Lê Chiêu Thống, cung Khánh Thụy bị binh lính nổi loạn đốt phá. Sang đến thế kỷ 19, một ngôi chùa thờ Phật được dựng lên trên nền cũ của cung điện. Sau đó, chùa lại được chuyển thành đền thờ (đền Ngọc Sơn). Núi Độc Tôn vẫn đứng đó sau các thay đổi của thời cuộc.

Năm 1865, Nguyễn Văn Siêu đã đứng ra sang sửa lại toàn bộ khu đền Ngọc Sơn. Trên núi Độc Tôn, ông cho xây dựng một tháp đá có đỉnh hình ngọn bút lông. Trên thân tháp có tạc 3 chữ "Tả Thanh Thiên" có nghĩa là "viết lên trời xanh".

Không rõ là vô tình hay hữu ý nhưng cái thế đứng "chống trời" của tháp Bút trên núi Độc Tôn lại trùng hợp với một câu chú ngữ trong giới tu luyện của đạo Lão: "Đỉnh thiên độc tôn”, nghĩa là “đỉnh đầu đội trời, một mình oai vệ” – thể hiện thần thái phóng khoáng của người tu.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-7
Tranh thủy mặc về Tháp Bút bên bờ Hồ Gươm

Trong bài "Bút Tháp chí" do Nguyễn Văn Siêu soạn năm 1865, được khắc ngay trên thân tháp Bút, có đoạn: “Trên đỉnh núi Độc Tôn có tháp Bút năm tầng. Tháp nhờ núi mà cao thêm, núi nhờ tháp mà truyền mãi (…)”.

“...Từ ấy Núi là biểu tượng của võ công mà Tháp là biểu tượng của văn vật, cả hai dựa vào nhau mà tồn tại, lưu truyền”.

Dù là bộ đôi không thể tách rời theo dụng ý của Nguyễn Siêu, nhưng theo thời gian, người ta chỉ còn nhắc đến Tháp Bút, còn lịch sử 4 thế kỷ của núi Độc Tôn hầu như đã bị quên lãng.

Cho đến nay, trong mắt du khách thập phương, đền Độc Tôn chỉ là một "gò đất vô danh" làm nền cho Tháp Bút...

Xem thêm: Những điều ít người biết về ngôi mộ 122 năm tuổi tại vườn hoa Con Cóc bên Hồ Gươm

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Tượng đài Quyết tử bên bờ Hồ Gươm mang tính tượng trưng cao, thể hiện tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường của quân và dân Thủ đô trong những ngày kháng chiến dào hùng.

Đi qua Hồ Gươm mỗi ngày nhưng ít ai biết về ý nghĩa của tượng đài Quyết tử
0 Bình luận

Hà Nội thế kỷ 20 là mang một vẻ đẹp rất khác. Cùng nhìn lại những hình ảnh về phố phường nơi đây để xem thủ đô đã thay đổi như thế nào giữa 2 thế kỷ nhé.

Ngắm nhìn vẻ đẹp của Hà Nội trong những bức ảnh xưa
0 Bình luận

Câu hỏi đến Hà Nội đi đâu, chơi gì sẽ không còn khó trả lời sau khi bạn đọc bài viết này của Sống Đẹp. Dưới đây là danh sách 10 điểm du lịch hot nhất Hà Nội - bạn nhất định phải đến khi tham quan thủ đô. Cùng khám phá ngay và luôn nhé.

Du hí Việt Nam: Top 10 địa điểm du lịch hot nhất Hà Nội
0 Bình luận

img

Bài mới

Cụ ông U90 ở Lâm Đồng xúc động đến lạc giọng khi gặp lại con trai thất lạc 46 năm

Giây phút đoàn tụ cùng người con trai thất lạc 46 năm, cụ Xuyến xúc động đến lạc giọng giữa sân khấu vì niềm hạnh phúc vỡ òa.

Hải An
Hải An 10 giờ trước
Chủ trọ TP.HCM tổ chức bữa cơm tất niên ấm cùng và lì xì mỗi phòng 500.000 để đón Tết

Khu trọ do chị Nương quản lý nổi tiếng với những quy tắc đặc biệt, người thuê hàng chục năm. Năm nay, chị quyết định lì xì mỗi phòng 500.000 đồng và tổ chức bữa cơm tất niên ấm cúng.

Hải An
Hải An 4 ngày trước
Ấm lòng hình ảnh bạn trẻ xứ Nghệ rửa xe, bán cà phê gây quỹ hỗ trợ bà con khó khăn dịp Tết

Hoạt động rửa xe từ thiện của các đoàn viên thanh niên gây quỹ hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn dịp Tết, lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng.

Đăng Dương
Đăng Dương 5 ngày trước
Linh vật 'Ngựa thương' được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ tiền dành hỗ trợ người nghèo

Linh vật “Ngựa thương” của nghệ nhân Bùi Văn Quân được bán với giá hơn 222 triệu đồng, toàn bộ số tiền dùng hỗ trợ người khó khăn tại Bắc Ninh dịp tết Nguyên đán.

Hải An
Hải An 04/02
Cụ ông 91 tuổi ở TP.HCM soạn tự tay soạn quà tết, viết lời nhắn nhủ yêu thương gửi con cháu

Vì tuổi già sức yếu không thể về quê đón Tết, cụ ông 91 tuổi tự tay sắm bánh kẹo, viết lên đó những lời yêu thương để gửi về cho con cháu.

Hải An
Hải An 03/02
Nghệ nhân Quảng Trị bán bức tượng ngựa được làm kỳ công trong 6 tháng để gây quỹ giúp đỡ người dân khó khăn dịp Tết

Anh Đinh Văn Tâm cùng cộng sự đã thực hiện một bức tượng linh vật ngựa độc đáo trong 6 tháng liền, bán gây quỹ hỗ trợ người dân khó khăn dịp Tết.

Thanh Tú
Thanh Tú 31/01
Khen thưởng nam sinh Đăk Lăk kịp thời hỗ trợ phi công trong vụ rơi máy bay

Kịp thời tiếp cận, hỗ trợ phi công bị thương sau khi nhảy dù thoát hiểm, một nam sinh lớp 11 ở Đăk Lăk đã được chính quyền địa phương biểu dương, khen thưởng.

Hải An
Hải An 29/01
Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư đến ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì được Sun Group hoàn thiện thần tốc sau 6 tháng

Ngôi trường “5 sao” ở xã biên giới Si Pa Phì có tổng mức đầu tư 228,5 tỷ đồng, do liên danh Tập đoàn Sun Group và Công ty Thương mại và Xây dựng số 6 thực hiện, từ nguồn vốn hỗ trợ của TP. Hà Nội và nguồn xã hội hóa.

Xúc động khoảnh khắc chàng trai cõng mẹ nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược 

Khoảnh khắc Trí Dũng (34 tuổi) cõng mẹ 72 tuổi bị bệnh nặng khi lên bục nhận bằng tốt nghiệp xuất sắc ngành Dược, sau 5 năm ngược xuôi vừa học vừa gánh vác gia đình khiến ai chứng kiến cũng nghẹn ngào, xúc động.

Hải An
Hải An 27/01
Xúc động bố mẹ chồng ở Nghệ An làm 50 mâm cỗ gả con dâu cũ

Trong lễ vu quy, bố mẹ đẻ và bố mẹ chồng cũ của Xuân đều là đại diện của phía nhà gái, đứng ra trao dâu, nhận rể.

Hải An
Hải An 26/01
Ấm lòng hành động nhặt được của rơi trả người đánh mất của cậu học trò nghèo Đà Nẵng

Nhặt được chiếc ví có hơn 6,4 triệu đồng, cậu học trò vùng cao Đà Nẵng đã mang nộp cho nhà trường để trả lại người đánh rơi. Hành động này đã nhận được “bão tim” từ cộng đồng mạng.

Hải An
Hải An 22/01
Áo dài và “ma sát văn hóa” - Góc nhìn từ webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy”

Khi khoảng cách địa lý ngày càng bị xóa nhòa, thách thức lớn nhất của hội nhập không còn nằm ở ngôn ngữ, mà ở việc con người làm thế nào để giữ được bản sắc của mình trong môi trường đa văn hóa. Webinar “Giao tiếp liên văn hóa - Giữ bản sắc, Mở tư duy” do Hồng Lĩnh Education tổ chức đã mở ra một không gian đối thoại nghiêm túc về cách người Việt có thể bước ra thế giới với tâm thế chủ động, tự tin và không đánh mất căn tính văn hóa.

“Nối mộng” - Bản giao hưởng màu sắc thắp sáng tương lai

Clip truyền thông “Nối mộng” đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng khán giả tại đêm Gala Vọng Đông 2025: Mộng Thực khi kể lại hành trình kết nối những ước mơ sắp bị lãng quên tại vùng quê nghèo khó. Đây chính là món quà tinh thần ý nghĩa mà Ban Tổ chức gửi gắm đến tất cả khán giả tham dự chương trình.

SC88 đồng hành cùng người dân Phú Yên trong chương trình thiện nguyện cuối năm 2025

Cuối năm 2025, khi những cơn gió se lạnh báo hiệu mùa đông đang về, SC88 đã mang hơi ấm nghĩa tình đến với người dân có hoàn cảnh khó khăn tại Phú Yên thông qua chương trình thiện nguyện “Sưởi ấm trái tim đồng bào”. Hành trình không chỉ trao đi những phần quà thiết thực mà còn lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc về trách nhiệm cộng đồng của doanh nghiệp.

Hải An
Hải An 16/01
Chú rể người Úc “nhập gia tuỳ tục”, dùng xe lôi miền Tây chở tráp cưới hỏi vợ An Giang

Dùng phương tiện truyền thống của miền Tây để chở tráp lễ đi hỏi vợ, chú rể Úc và cô dâu An Giang đã có kỷ niệm đáng nhớ trong ngày vui.

Thanh Tú
Thanh Tú 15/01
img
Đề xuất