Bí ẩn núi Độc Tôn bên bờ Hồ Gươm: Không đơn giản là "gò đất vô danh" làm nền cho Tháp Bút

Trong mắt du khách thập phương, núi Độc Tôn chỉ là một "gò đất vô danh" làm nền cho tháp Bút. Nhưng trong dòng chảy lịch sử ngàn năm văn của nước ta, núi Độc Tôn còn ẩn chứa 1 chuyện khác.

Đỗ Thu Nga
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Thăng Long - Hà Nội ngàn năm tuổi là điểm đến hấp dẫn với nhiều di tích lịch sử, văn hóa và công trình kiến trúc độc đáo, mà Tháp Bút sừng sững bên bờ hồ Hoàn Kiếm là dấu ấn nổi bật về văn hiến lâu đời của dân tộc ta, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

Tháp Bút nằm ở phía ngoài lối vào của Đền Ngọc Sơn. Tháp được án sát Nguyễn Văn Siêu cho xây dựng năm 1865 dưới thời vua Tự Đức với ý nghĩa tượng trưng cho văn hiến của nước nhà. Có thể thấy được đây là công trình hiện vật thể hiện sâu sắc tính dân tộc, có giá trị nghệ thuật và lịch sử cao.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-0
Tháp Bút - Ảnh tư liệu

Tháp có dạng hình vuông gồm năm tầng. Đỉnh Tháp là một ngòi bút lông dựng ngược chỉ lên trời, cả cán và ngòi bút cao 0.9m. Tổng cộng chiều cao của công trình tháp bút là 28m, tại ba tầng giữa tháp có khắc 3 chữ “Tả Thanh Thiên” bằng chữ Hán – có nghĩa là “Viết lên trời xanh”, thể hiện hào khí ngút trời của những bậc sĩ phu thời xưa.

Nhưng đáng chú ý hơn, Tháp Bút được đặt trên núi Độc Tôn - một công trình có lịch sử khá đặc biệt gắn với thời các chúa Trịnh.

Ngược dòng lịch sử, vào khoảng năm 1735 - 1739, chúa Trịnh Giang cho xây dựng trên đảo Ngọc ở hồ Hoàn Kiếm một cung điện gọi là cung Khánh Thụy làm nơi yến ẩm, vui chơi ngày hè. Sau khi Trịnh Giang bị dòng họ phế bỏ, người em là Trịnh Doanh lên ngôi chúa và kế thừa cung điện này.

Trái với người anh ăn chơi trác táng, chúa Trịnh Doanh là người tài, cầm quân dẹp được nhiều cuộc nổi loạn ở Bắc Bộ. Ở cạnh lối vào cung Khánh Thụy, ông cho đắp gò bằng đá, gọi là núi Độc Tôn, nhằm kỷ niệm việc đập tan cuộc nổi dậy của quận Hẻo - Nguyễn Danh Phương ở vùng Tam Đảo.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-9

Năm 1786, thời Lê Chiêu Thống, cung Khánh Thụy bị binh lính nổi loạn đốt phá. Sang đến thế kỷ 19, một ngôi chùa thờ Phật được dựng lên trên nền cũ của cung điện. Sau đó, chùa lại được chuyển thành đền thờ (đền Ngọc Sơn). Núi Độc Tôn vẫn đứng đó sau các thay đổi của thời cuộc.

Năm 1865, Nguyễn Văn Siêu đã đứng ra sang sửa lại toàn bộ khu đền Ngọc Sơn. Trên núi Độc Tôn, ông cho xây dựng một tháp đá có đỉnh hình ngọn bút lông. Trên thân tháp có tạc 3 chữ "Tả Thanh Thiên" có nghĩa là "viết lên trời xanh".

Không rõ là vô tình hay hữu ý nhưng cái thế đứng "chống trời" của tháp Bút trên núi Độc Tôn lại trùng hợp với một câu chú ngữ trong giới tu luyện của đạo Lão: "Đỉnh thiên độc tôn”, nghĩa là “đỉnh đầu đội trời, một mình oai vệ” – thể hiện thần thái phóng khoáng của người tu.

Giai-ma-bi-an-ve-nui-Doc-Ton-ben-bo-Ho-Guom-7
Tranh thủy mặc về Tháp Bút bên bờ Hồ Gươm

Trong bài "Bút Tháp chí" do Nguyễn Văn Siêu soạn năm 1865, được khắc ngay trên thân tháp Bút, có đoạn: “Trên đỉnh núi Độc Tôn có tháp Bút năm tầng. Tháp nhờ núi mà cao thêm, núi nhờ tháp mà truyền mãi (…)”.

“...Từ ấy Núi là biểu tượng của võ công mà Tháp là biểu tượng của văn vật, cả hai dựa vào nhau mà tồn tại, lưu truyền”.

Dù là bộ đôi không thể tách rời theo dụng ý của Nguyễn Siêu, nhưng theo thời gian, người ta chỉ còn nhắc đến Tháp Bút, còn lịch sử 4 thế kỷ của núi Độc Tôn hầu như đã bị quên lãng.

Cho đến nay, trong mắt du khách thập phương, đền Độc Tôn chỉ là một "gò đất vô danh" làm nền cho Tháp Bút...

Xem thêm: Những điều ít người biết về ngôi mộ 122 năm tuổi tại vườn hoa Con Cóc bên Hồ Gươm

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Tượng đài Quyết tử bên bờ Hồ Gươm mang tính tượng trưng cao, thể hiện tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường của quân và dân Thủ đô trong những ngày kháng chiến dào hùng.

Đi qua Hồ Gươm mỗi ngày nhưng ít ai biết về ý nghĩa của tượng đài Quyết tử
0 Bình luận

Hà Nội thế kỷ 20 là mang một vẻ đẹp rất khác. Cùng nhìn lại những hình ảnh về phố phường nơi đây để xem thủ đô đã thay đổi như thế nào giữa 2 thế kỷ nhé.

Ngắm nhìn vẻ đẹp của Hà Nội trong những bức ảnh xưa
0 Bình luận

Câu hỏi đến Hà Nội đi đâu, chơi gì sẽ không còn khó trả lời sau khi bạn đọc bài viết này của Sống Đẹp. Dưới đây là danh sách 10 điểm du lịch hot nhất Hà Nội - bạn nhất định phải đến khi tham quan thủ đô. Cùng khám phá ngay và luôn nhé.

Du hí Việt Nam: Top 10 địa điểm du lịch hot nhất Hà Nội
0 Bình luận

img

Bài mới

Tuyên dương học sinh trả lại chiếc ví chứa 23 triệu đồng cho người đánh rơi

Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.

Đăng Dương
Đăng Dương 5 ngày trước
Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 7 ngày trước
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 29/12
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 28/12
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 27/12
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

img
Đề xuất