Cận cảnh "cổ vật xứ đông" - thanh long đao nức tiếng hơn 500 năm tuổi của vua Mạc Đăng Dung

Năm xưa, cầm trên tay binh khí Định Nam đao, Mạc Đăng Dung đã dẹp loạn thành công, yên định "nam quốc sơn hà" sau hơn 20 năm đại loạn.

Chi Nguyễn
Chi Nguyễn 08/09
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Mạc Thái Tổ (莫太祖) tên thật là Mạc Đăng Dung (莫登庸) là vị hoàng đế lập ra triều đại nhà Mạc trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Ông là người đóng vai trò quan trọng trong việc đánh dẹp đại loạn, tiêu diệt các thế lực cát cứ, chống đối triều đình. Mạc Đăng Dung cũng là người loại bỏ ảnh hưởng của những ai ủng hộ nhà Lê, cứng rắn đối đầu với những thế lực phò vua Lê ở Thanh Hóa.

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Mạc Thái Tổ tên thật là Mạc Đăng Dung, là vị hoàng đế lập ra nhà Mạc trong lịch sử phong kiến Việt Nam

Mạc Đăng Dung bắt đầu làm quan triều Lê Uy Mục sau khi thi đậu Võ trạng nguyên ở cuộc thi tuyển võ sĩ tại Giảng Võ đường, Thăng Long. Ban đầu, ông chỉ là Túc Vệ đi theo vác lọng hầu vua, làm quan cấp thấp dưới thời vua Lê, năm 25 tuổi được phong làm Đô Chỉ huy sứ vệ Thiên Vũ. Đến năm 1527, Mạc Đăng Dung đã vươn tới đỉnh cao quyền lực ở tuổi 44 khi trở thành Thái sư tước an Hưng vương thời vua Lê Cung Hoàng.

Gắn bó với ông kể từ khi bắt đầu làm quan cho tới lúc lên làm vua lập ra triều Mạc, đánh dẹp các thế lực chống đối là một thanh đại long đao tên "Định Nam đao" (定南刀). Định Nam đao là loại đại long đao, có kích thước dài và lớn hơn mức trung bình, được cất giữ như vật gia bảo dòng họ Phạm gốc Mạc tại Nam Định.

Truyền thuyết về thanh long đao uy quyền một thời

Tương truyền, một người thợ rèn bí ẩn sau khi thấy tướng mạo khác thường của Mạc Đăng Dung đã rèn cho thanh niên này một thanh long đao. Người thợ rèn ấy cho rằng họ Mạc sẽ làm nên nghiệp lớn nhờ con đường võ học, thậm chí có thể trở thành thiên tử. Sau khi rèn xong, thợ rèn bí ẩn nọ để lại cây long đao, kèm theo bài kệ có đại ý rằng: "Cơ nghiệp sẽ dựng nên từ đây, cây đao này chỉ dành cho người có duyên, dùng nó sẽ làm nên sự lớn".

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Tranh vẽ Mạc Đăng Dung của tác giả Ấm Chè

Với binh khí này, Mạc Đăng Dung đã trúng Võ trạng nguyên, sung quân Túc vệ. Sau này, ông tham gia các cuộc dẹp loạn phe phái ở Thái Nguyên, Lạng Sơn, Thanh Hóa... và liên tục lập nhiều công lớn. Trong khoảng 20 năm, Mạc Đăng Dung lần lượt được phong tước bá (Vũ Xuyên bá), hầu (Vũ Xuyên hầu), công (Minh quận công rồi Nhân quốc công), vương (An Hưng vương).

Tháng 6/1527, hoàng đế Lê Cung Hoàng xuống chiếu nhường ngôi cho Thái sư Mạc Đăng Dung. Mạc Đăng Dung lên làm vua, lập ra triều Mạc, xưng là Mạc Thái Tổ, niên hiệu Minh Đức. Năm 1529, ông nhường ngôi cho con trai là Mạc Đăng Doanh, lui về làm Thái Thượng hoàng. Hơn 10 năm sau, Mạc Thái tổ qua đời, thanh long đao được đưa về quê ông và thờ tại lăng miếu làng Cổ Trai, huyện Nghi Dương, phủ Kim Môn, trấn Hải Dương (nay là làng Cổ trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy).

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Mạc Đăng Dung lên làm vua, lập ra triều Mạc, xưng là Mạc Thái Tổ, niên hiệu Minh Đức

Sau này, vật báu của vua Mạc Thái Tổ được tìm thấy vào năm 1938, khi dòng họ Phạm gốc Mạc làng Ngọc Tỉnh tôn tạo từ đường, đào hồ bán nguyệt. Tương truyền, khi chưa tìm ra thanh long đao, phía gò đất ở đông nam từ đường thường xuyên "phát hỏa", lửa tự nhiên bốc cháy rồi tự tắt Do đó, dân trong vùng gọi nơi ấy là gò Con Hỏa.

Kể từ lúc đào được long đao, gò Công Hỏa không còn phát hỏa nữa. Con cháu họ Phạm gốc Mạc rước đao về từ đường thờ phụng, bảo quản kĩ lưỡng và bảo vệ nghiêm ngặt để tránh bị những kẻ trộm cổ vật nhòm ngó.

Số phận chìm nổi của một trong hai long đao của quân vương châu Á

Hiện tại, thanh long đao của được cho là của vua Mạc Đăng Dung được thờ ở hậu cung nhà Thái miếu. Trưởng ban quản lý khu tưởng niệm Vương triều Mạc (xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng), ông Ngô Minh Khiêm cho biết, thanh long đao được làm bằng sắt, nay đã bị han gỉ nham nhở. 

Vật báu ấy nặng khoảng 25,6kg, dài 2,55m, lưỡi đao dài 0,95m, cán làm bằng sắt rỗng. Dọc sống đao có nhiều nét hoa văn lạ, đến nay vẫn chưa thể lý giải. Đoạn nối giữa cán vào lưỡi đao là một hình đầu rồng lằm bằng đồng thau, miệng há nuốt lấy đao.

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Cận cảnh Định Nam đao của vua Mạc Đăng Dung
chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Hình đầu rồng lằm bằng đồng thau, miệng há nuốt lấy đao.

Được biết, vào năm 1592, sau khi nhà Mạc thất thủ ở Thăng Long, cháu 4 đời của Thái thượng hoàng là Mạc Đăng Thuận vốn coi giữ lăng miếu đã mang long đao đi nơi khác. Đoàn thuyền rời Đồ Sơn, tiến về phía Nam vào vùng cửa sông Hồng, tới cửa Lạn Môn thì dừng lại rồi định cư ở đất Kiên Lao. Nghe theo lời khuyên của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Mạc Đăng Thuận cùng gia quyến đổi sang họ Phạm để tránh bị nhà Trịnh truy sát. Để làm dấu cho con cháu đời sau, họ giữ lại bộ thảo đầu của chữ Mạc.

Sau 4 đời ở vùng Kiên Lao, dòng họ Phạm gốc Mạc đã có sự phân chi mạnh. Ông Phạm Công Úc nhận nhiệm vụ mang đại long đao về vùng Ngọc Tỉnh, thờ tại từ đường chi học Phạm gốc Mạc. Theo gia phả dòng họ, dưới thời vua Lê Dụ Tông, hai con trai của ông là Phạm Công Dục và Phạm Công Dắt lên kinh đô thi võ.

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
So sánh thanh long đao của Mạc Đăng Dung và Quan Vũ

Trước khi đi thi, hai vị này xin ông Phạm Công Úc cho phép được làm lễ rước thanh long đao, cầu mong tiên đế và linh khí bảo đao phù trợ. Ở khoa thi ấy, cả hai vị đều đỗ võ quan, được triều đình tuyển dụng. Phạm Công Dụng phò tá vua Lê dẹp loạn, sau được phong chức Đô thống phủ Tả đô đốc Kiệt trung tướng quân, tước Dục Trung hầu. Còn vị Phạm Công Dắt cũng được vua phong là Quản Hữu chấn cơ Tín nghĩa Đô úy, tước Phạm Sứ hầu.

Năm 1821, Phan Bá Vành có ý khởi binh, chống lại triều đình vua Minh Mạng, muốn được dùng long đao của Mạc Đăng Dung làm linh khí trên chiến trường. Thấy vậy, dòng họ Phạm gốc Mạc ở Ngọc Tỉnh đã chôn giấu Định Nam đao quyết không để mất. Sau nhiều năm, dấu tích chôn đao không còn, thanh long đao mất tích từ đây, mãi đến khi đào hồ bán nguyệt mới thấy.

chiem-nguong-thanh-long-dao-500-nam-tuoi-cua-vua-mac-dang-dung
Thanh long đao đặt tại nhà thờ họ Phạm gốc Mạc ở làng Ngọc Tỉnh

Ngày 22/9/2020, Định Nam đao của Mạc Thái tổ được trở về quê hương khi chi Phạm gốc Mạc ở làng Ngọc Tỉnh làm lễ, rước vật báu này về khu tưởng niệm Vương triều Mạc, đúng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Cũng trong thời gian này, thanh long đao được công nhận là một bảo vật quốc gia của Việt Nam.

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Tấm ngự bia của vua Tự Đức được chuyển từ Huế vào Tiền Giang để dựng ở khu mộ của ông Phạm Đăng Hưng nhưng thật trớ trêu, phải mất 140 năm nó mới được đặt đúng vị trí mà người ta định đặt từ ngày đầu.

Ly kỳ chuyện tấm ngự bia của vua Tự Đức lưu lạc 140 năm mới được đặt đúng vị trí người ta định đặt ban đầu
0 Bình luận

Chuyện đau buồn nhất trong đời Quách Quỳ có lẽ là việc đại bại dưới tay Lý Thường Kiệt và bị người dân Trung Quốc chế giễu về tài cầm quân. 

Nỗi nhục của Quách Quỳ: Thua trên đất Việt liền bị người Trung Quốc chế giễu 'mang lợn đi đấu voi'
0 Bình luận

Trần Quang Triều là cháu nội của Hưng Đạo Vương, không chỉ thông hiểu binh pháp mà còn có tài văn chương xuất chúng.

Văn Huệ Vương Trần Quang Triều: Tài văn chương xuất chúng, thích cuộc sống ẩn dật
0 Bình luận

Tin liên quan

Nhiều người con mải chạy theo tiền bạc và danh lợi mà quên công ơn của cha mẹ. Luật Nhân quả không bỏ sót một ai, kẻ bất hiếu với cha mẹ sẽ phải chịu quả báo.

Bất hiếu với mẹ già, con trai phải trả giá đắt: Đó chính là luật Nhân quả ở đời
0 Bình luận

Dưới mái nhà đó là cuộc sống của 1 người phụ nữ và 2 người đàn ông (1 người là chồng cũ, 1 người là chồng mới). Mối quan hệ của họ từng bị hàng xóm dị nghị song khi biết rõ ngọn ngành, ai cũng nể phục.

Mái ấm kỳ lạ giữa 1 người phụ nữ và 2 người đàn ông: Hàng xóm từng dị nghị song khi biết chân tướng ai cũng nể
0 Bình luận

Trung thu là dịp doanh nghiệp thể hiện sự tri ân tới khách hàng, đối tác lâu năm. Dưới đây là 20 lời chúc Tết trung thu năm 2021 cho đối tác trân trọng nhất.

20 lời chúc Tết trung thu năm 2021 cho đối tác trân trọng nhất
0 Bình luận

img

Bài mới

Tuyên dương học sinh trả lại chiếc ví chứa 23 triệu đồng cho người đánh rơi

Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.

Đăng Dương
Đăng Dương 3 ngày trước
Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 5 ngày trước
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 29/12
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 28/12
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 27/12
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

img
Đề xuất