Chàng ngư dân xứ Huế nặng lòng với biển khơi và ý tưởng biến rác đại dương thành thuyền chống lụt cho người nghèo

Ở vùng biển Thuận An (TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế) chẳng ai là không biết anh Trương Văn Cường. Bởi nhiều năm nay, anh nổi tiếng với hoạt động thu gom rác thải để bán gây quỹ làm từ thiện cho người nghèo. Bên cạnh đó, anh Cường cũng là chàng ngư dân rất hiểu biển. Anh từng được công nhận là ngư dân trẻ tiêu biểu.

Vừa phân loại rác của đại dương, anh Cường vừa tếu táo kể: "Giờ buông lưới có nhiều tôm cá như trước nữa mô, cứ 50% là hải sản còn lại 50% là rác. Nhiều chuyến ra khơi, anh em chúng tôi nhặt rác nhiều hơn là cá”.

Theo quan sát của anh Cường, mấy năm nay tình trạng rác nhựa trên biển ở khu vực Thừa Thiên - Huế có phần giảm nhưng không đáng kể: "Một hai năm nay, tình trạng rác thải nhựa giảm do hiệu ứng phong trào Chủ nhật xanh do UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phát động. Tuy nhiên, nói là giảm nhưng sự thay đổi chưa đáng kể. Nhiều ngư dân vươn khơi bám biển như tôi lo lắng trước cảnh rác thải nhựa lan tràn trên mặt biển".

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng rác thải nhựa nghiêm trọng ở khu biển Thuận An nói riêng và Thừa Thiên Huế nói chung là do ý thức của ngư dân neo đậu trên biển. Theo anh Cường, ngày nào họ cũng tiện tay vứt rác xuống đại dương. Và cứ thế theo thời gian, mặt biển trở thành bãi rác di động. Một hộ làm được thế là những hộ sau cũng có thể làm theo... 

Rác thải trên bờ thì có thể xử lý bằng các biện pháp nhanh và dễ dàng hơn như bố trí các thùng rác công cộng tại nhiều khu vực trên bãi biển. Lâu lâu cũng có đoàn này đoàn kia đến dọn rác thì cũng đỡ. Nhưng rác trôi trên biển dọn đến bao giờ mới hết” anh Cường tâm sự.

Cũng theo anh Cường, mùa mưa bão, tàu thuyền không ra khơi được thì rác thải không có người thu gom. Vậy nên, sau mỗi trận bão lụt, rác trôi thành đống, thấy ai cũng rùng mình. 

Bên cạnh đó cũng có không ít du khách khi đến biển không có ý thức bảo vệ môi trường chung, xả rác không đúng nơi quy định. Vậy nên rác thải bên bờ biển cũng là một vấn đề nan giải. Nếu tình trạng này không được khắc phục thì sẽ thải sẽ ngày càng nhiều lên, môi trường biển biển bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến cuộc sống của các loài sinh vật và về lâu dài là cuộc sống của con người.

Không thể ngồi im khi chứng kiến cảnh đó, anh Cường đã đứng lên và hành động. Anh nảy ra ý tưởng, thu gom rác trên biển rồi phân loại và đem bán ve chai lấy tiền gây quỹ học bổng cho trẻ em nghèo. 

Anh Cường chính là người sáng lập và dẫn dắt câu lạc bộ Ngư dân trẻ vươn khơi bám biển và triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa để bảo vệ đại dương. “Từ lúc biết tôi thực hiện phong trào thu gom rác thải nhựa trên biển để tái chế và bán ve chai gây quỹ từ thiện, có nhiều dự án của các tổ chức như chương trình Na Uy, chương trình phát triển của Liên hợp quốc muốn hợp tác đẩy mạnh phong trào giải cứu rác thải nhựa trên biển”, anh Cường cho biết.

Anh Lê Hoành Thành - Bí thư Đoàn Thanh niên thị trấn Thuận An cho hay: “Hiện nay câu lạc bộ ngư dân trẻ vươn khơi bám biển do anh Cường làm chủ nhiệm với mục đích vừa đảm bảo việc vươn khơi bám biển vừa tuyên truyền phòng chống rác thải nhựa. Các thành viên thường xuyên thu thập rác thải về nơi tập kết và đoàn phường sẽ tới nhận và bán ve chai để gây quỹ học bổng cho các em học sinh nghèo vượt khó”.

Theo anh Cường, sau nhiều năm thu gom rác thải biển để gây quỹ từ thiện cho người nghèo, anh nhận ra nó chưa thực sự đạt hiệu quả cao bởi "mình càng thu gom thì họ càng xả". Sau nhiều đêm trằn trọc, nah đã nảy ra ý tưởng tái chế rác của đại dương thành thuyền chống lụt cho người nghèo. Thông qua việc làm này để tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. 

“Không có giải pháp nào tốt hơn việc cải thiện và nâng cao ý thức cho người dân, tuyên truyền thường xuyên các phong trào giữ gìn môi trường biển”, anh Cường chia sẻ.

Vì sinh ra và trưởng thành ở vùng biển nên anh Cường thấu hiểu được nỗi khổ của ngư dân mỗi mùa lũ về. Bốn bề là nước, người có điều kiện sắm được phương tiện di chuyển nhưng người nghèo thì "bất lực". 

Mỗi mùa lũ về, nước ngập đến nửa người, nhiều hộ dân rơi vào tình cảnh thân cô thế cô chờ lực lượng cứu trợ đến tiếp tế đồ ăn. Nhìn cảnh đó, thương vô cùng. Anh Cường muốn bản thân phải làm một điều gì đó để những năm sau sẽ không còn nhìn thấy cảnh này nữa.

Hiện tại, anh Cường đã xây dựng xong kế hoạch chi tiết. Anh tự tin rằng, bản thân sẽ sáng tạo ra được mô hình thuyền chống lụt. Trước mắt, anh cần thu gom một khối lượng lớn vỏ chai nhựa, bình nước về một khu tập kết để làm sạch. Sau đó dính kết chúng với nhau thành một khối hình chữ nhật thống nhất bằng cách tận dụng tất cả những vật liệu thân thiện với môi trường như gỗ, sắt.

Theo đánh giá tổng quan của anh Cường, một chiếc thuyền chống lụt khi đưa vào sử dụng có thể chở tối đa 3 tạ hàng hóa và người. Hơn thế nữa, các loại nhựa như vỏ chai, bình nước khối lượng từ nửa lít trở nên có độ bền rất cao.

Dù đây mới là ý tưởng nhưng anh Cường tin rằng mô hình này khi được triển khai sẽ giúp đỡ rất nhiều cho bà con nông dân. Theo anh, một chuyến đi thu gom rác thải nhựa trên biển sẽ phát huy được 3 chữ ích: “Hữu ích (làm sạch môi trường biển); Lợi ích (bán ve chai thu tiền gây quỹ từ thiện cho trẻ em nghèo) và Tiện ích (biến rác thải nhựa thành thuyền chống lụt tặng cho dân nghèo)”.

Để đưa mô hình này vào thực tế, anh Cường nhận định sẽ cần vài ba tháng. Ngay khi sản phẩm ra đời, anh sẽ gửi mô hình thí điểm về tỉnh Đoàn để kiểm duyệt. Sau khi kiểm duyệt, anh sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình với số lượng lớn để kịp phục vụ bà con trước khi mùa bão về.

Xem thêm: HLV lặn dành cả thanh xuân nhặt rác dưới đáy đại dương, đưa hoạt động ý nghĩa này vào giáo trình giảng dạy