Các vị vua thời xưa đón Tết khác ngày nay như thế nào?

Tết đến xuân về là thời điểm được mong chờ nhất năm. Do với hiện tại, các vị vua thời xưa đón Tết phức tạp hơn rất nhiều.

Thùy Nguyễn
Sống Đẹp
Nguồn: Internet

Trước đây, vua chúa làm gì cũng phải theo nghi lễ. Theo sách "Hội điển sự lệ", những nghi lễ ngày Tết của vua được Khâm Thiên giám chọn ngày và diễn ra đúng theo sự sắp đặt của bộ Lễ.

Thời nhà Lý

Từ nhà Lý đổ về trước, nghi lễ cúng tế và đón Tết không có tài liệu nào nói rõ. Tuy nhiên, sau thời Lý - khi mà Phật giáo thịnh hành, nghi lễ triều đình ngày Tết chủ yếu liên quan tới Phật giáo. Từ ngày 28 tháng Chạp, vua cùng các quan sẽ tới đền Đế Thích (Thần Indra) ngoài thành Thăng Long. Đến đêm Giao thừa, vua mời nhà sư vào Đại Nội tụng kinh và làm lễ Khuna để xua đuổi ma quỷ.

Triều Trần và Lê

Các vua từ thời Trần, Lê đến Nguyễn đều chú trọng cúng lễ tổ tiên ngày Tết. Đặc biệt, nhà Trần và Lê đều làm vua xa quê, ngày Tết thường làm lễ bái vọng tổ tiên.

cac-vi-vua-thoi-xua-don-tet-khac-ngay-nay-nhu-the-nao-1
Ảnh minh họa

Với các vua nhà Trần, vào sáng mùng 1 Tết sẽ nhận lễ bái hạ của con cháu và quan trướng. Sau đó, vua tới cung Trường Xuân, hướng về các lăng tổ tiên ở Thiên Trường phía Nam để làm lễ vọng bái. 

Sang thời Lê Trung Hưng, vua Lê thực hiện nghi lễ cúng bái tổ tiên ở điện Kính Thiên. Sau đó, các vua nhận nghi thức chúc thọ của hoàng tộc và các quan. Thời Lê sơ, điện Kính Thiên là nơi vua thiết đại triều. Đến thời Lê Trung Hưng, nghi lễ đại triều không còn nữa. Điện cũng được chuyển thành nơi thờ cúng tổ tiên của vua Lê. 

Trong 4 ngày đón Tết. Thái Miếu là nơi thờ phụng các bậc tiên vương và vua Lê Thái Tổ. Nơi đây lúc nào cũng đỏ đèn cùng các nghi lễ thờ phụng. Ở Thái Miếu, lễ vật cúng gồm có 45 bát gạo tẻ, 375 bát gạo nếp. Ngoài ra còn có dầu, mật, mắm muối... Mỗi ngày Tết đều dâng lên cúng 20 mâm cỗ. 

Tại nơi vua thiết triều là Điện Chí Kính, lễ vật gồm có 36 bát gạo tẻ, 240 bát gạo nếp,… Mỗi ngày, tại các cung miếu khác cũng phải chuẩn bị tới 65 mâm cỗ để cúng. 

Theo bộ sử triều Nguyễn "Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục", thời hậu Lê, các vị vua cùng bá quan văn võ sẽ đến yết Thái miếu để ghi nhớ công ơn tổ tiên. Sau đó, tất cả trở về cung mặc áo trắng coi chầu, điệu Bình Ngô phá trận nổi lên hào hùng. Cuối cùng, vua sẽ nhận biểu mừng thọ của các quan cùng lời chúc đất nước thái bình, người dân ấm no. 

Thời nhà Nguyễn

Lăng mộ tổ tiên (các chúa Nguyễn, các vua trước từ Gia Long về sau) đều ở ngay ngoại thành kinh đô Phú Xuân. Thế nên, từ giữa tháng Chạp hoàng gia đã tiến hành lễ chạp mả tổ tiên. Các vị Tôn Thất đức cao vọng trọng sẽ thay mặt nhà vua dẫn đầu đoàn, sau đó là các quan lớn trong triều.

cac-vi-vua-thoi-xua-don-tet-khac-ngay-nay-nhu-the-nao-4
Nghi lễ đón tết trong cung Nguyễn ngày xưa. Ảnh: Nhà nghiên cứu Võ Tòng Xuân.

Từ ngày 30 cho tới mùng 3 Tết, Thái miếu (nơi thờ các chúa Nguyễn), Thế miếu (nơi thờ các vua Nguyễn) và điện Phụng Tiên (nơi thờ toàn thể các bậc tổ tiên và các phu nhân) luôn bày cỗ bàn đầy đủ. Những cỗ bàn được làm tươm tất để dâng cúng, hương khói nghi ngút. Đồ cúng được bếp Ngự thiện của nhà vua nấu hoặc là sản vật của các địa phương dâng về kinh, mỗi lần cúng có tới 32 món ăn đa dạng. 

Ngày 30 Tết, triều đình sẽ cử hành lễ Cáp hưởng. Mục đích là mời vong linh các vị tiên đế về đón Tết, ăn Tết với triều đình. Đích thân nhà vua tới Thái Miếu hoặc Thế Miếu để làm chủ lễ. Theo quy định của triều Nguyễn, vua thân hành đến Thế miếu làm lễ vào những năm Tý, Dần, Thìn, Ngọ, Thân, Tuất. Còn lại, vua sẽ tới Thái Miếu làm chủ tế vào năm Sửu, Mão, Tị, Mùi, Dậu, Hợi. Ở những miếu khác, các hoàng tử, hoàng thân sẽ thay vua tế. 

Ở các miếu thờ tổ tiên, triều Nguyễn làm lễ Trừ tuế để tiễn năm cũ. Lễ trừ Tuế tế một tuần rượu, không có văn khấn. Sau đó, lễ Trừ tịch sẽ tiến hành khi giao thừa, dùng cỗ chay để cúng tổ tiên. Khi năm mới đến, các vị hoàng tử, hoàng thân đến các miếu làm lễ cúng giao thừa; quan văn, quan võ Ngũ phẩm trở lên lần lượt theo sau bồi tự.

cac-vi-vua-thoi-xua-don-tet-khac-ngay-nay-nhu-the-nao-3
Mâm cỗ cung đình Huế xưa do nghệ nhân Tôn Nữ Thị Hà tái hiện

Sáng mùng 1 và mùng 3 Tết, nhà vua tới miếu thân làm lễ, mời tổ tiên ăn Tết. Mỗi lễ gồm có 6 mâm hào soạn hạng nhất, mỗi án 2 mâm. Nghi thức tế ngày mùng 1 là làm lễ 3 tuần rượu, không văn khấn; đến mùng 2 sẽ có văn khấn.

Sau khi xong lễ cúng tổ tiên, các vua triều Nguyễn cho phép đốt pháo giấy. Ngoại trừ năm Tân Mão (1831), vua Minh Mạng đã cho đình chỉ việc vì cho rằng "không phải là tỏ rõ ý nghiêm kính". Sau khi xong các nghi thức tế tự mùng 3 Tết, các vua cho đem hương trầm, bạch đàn cùng các loại giấy vàng, giấy bạc, trộn đều, rồi bỏ vào lư đồng đốt. 

Với số lượng vàng mã khổng lồ ngày Tết, nhà Nguyễn cho đúc thêm 4 thú đồng đặt ở dưới thềm, gian giữa Thái miếu và Thế miếu. Mỗi nơi đặt 2 con để phục vụ cho lễ hóa vàng cầu âm phúc.

Xem thêm: Chuyện khoa cử thời xưa: Ông trạng đỗ đạt nhờ em gái trao "tấm thân trong" cho kẻ điên

Đang tải bình luận...

Đọc thêm

Hiện tại, mỗi tỉnh có quy định khác nhau đối với người dân về quê đón Tết Nhâm Dần 2022. Vậy cụ thể như thế nào?

Tổng hợp quy định cụ thể của các tỉnh đang áp dụng đối với người dân về quê đón Tết 2022
0 Bình luận

Câu chuyện của ông trạng Nguyễn Đức Lượng quả là "có một không hai". Ngoài sức học, ông trạng này còn phải nhờ cậy đến cô em gái "trao cái ngàn vàng" cho kẻ bị hủi mới nên nghiệp khoa bảng.

Chuyện khoa cử thời xưa: Ông trạng đỗ đạt nhờ em gái trao 'tấm thân trong' cho kẻ điên
0 Bình luận

Mỗi vùng miền có phong tục đón Tết Nguyên Đán khác nhau. Hôm nay Sống Đẹp sẽ cùng bạn đọc khám phá người dân Nha Trang đón Tết như thế nào nhé!

Khám phá nét đặc sắc trong văn hóa đón Tết của người Nha Trang, Khánh Hòa
0 Bình luận

Xưa kia, rạp Công Nhân (rạp Cinéma Palace) là rạp chiếu bóng sang trọng bậc nhất của xứ Đông Dương. Còn ngày nay, nó "đại bản doanh" của Đoàn kịch Hà Nội.

Những thước ảnh thú vị về rạp chiếu phim nổi tiếng nhất Hà Nội thời xưa
0 Bình luận

img

Bài mới

Tuyên dương học sinh trả lại chiếc ví chứa 23 triệu đồng cho người đánh rơi

Sau khi nhặt được chiếc ví chứa số tiền lớn, em học sinh Lê Minh Đức (Quảng Trị) đã lập tức trình báo, giao nộp cơ quan công an để nhờ tìm trả lại người đánh rơi.

Đăng Dương
Đăng Dương 17 giờ trước
Trên đường công tác, hai bác sĩ pháp y kịp thời cứu người phụ nữ bất tỉnh, giành lại sự sống trong gang tấc

Đang trên đường công tác, bác sĩ pháp y phát hiện người phụ nữ bất tỉnh bên đường, lập tức kiểm tra và đưa đi cấp cứu, giành lại sự sống trong gang tấc.

Hải An
Hải An 3 ngày trước
MTTQ Việt Nam tặng 30.000 suất quà cho người nghèo, người khó khăn dịp tết 2026

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trao 30.000 suất quà tới người nghèo, công nhân lao động và người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước nhân dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Hải An
Hải An 6 ngày trước
Công an Đà Nẵng lội xuống cống sâu, giúp du khách lấy lại điện thoại

Du khách Hồng Kông (Trung Quốc) làm rơi điện thoại xuống cống thoát nước khi du lịch và đã được công an hỗ trợ, lấy lại tài sản.

Hải An
Hải An 7 ngày trước
'Xóm trọ 0 đồng' của bệnh nhân chạy thận ở Quảng Ninh

Xóm trọ 0 đồng ở phường Hồng Gai đã giúp nhiều bệnh nhân chạy thận bớt gánh nặng chi phí và có thêm động lực vượt qua bệnh tật.

Hải An
Hải An 27/12
Ca sĩ Đức Phúc gây 'sốt' vì muốn tặng xe mới cho một bác xe ôm lớn tuổi

Ca sĩ Đức Phúc đang nỗ lực tìm kiếm bác xe ôm lớn tuổi bị hủy chuyến vì xe Wave cũ, mong muốn tặng xe mới giúp ông mưu sinh dễ dàng hơn.

Hải An
Hải An 24/12
Chuyên gia Viện đào tạo và Phát triển nhân lực trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên trường Cao đẳng

Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau đã phối hợp cùng Viện Đào tạo và Phát triển nhân lực (itd) tổ chức Chương trình tập huấn kiến thức, kỹ năng mềm dành cho sinh viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

MỌT 2025: VỌNG MIÊN - NGÀY HỘI MUA BÁN VÀ TRAO ĐỔI SÁCH LAN TỎA TRÁI TIM ẤM ÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ

The 1% Fund là một dự án thiện nguyện được thành lập bởi học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chuyên Nguyễn Huệ với châm ngôn “One percent. One change” - một phần trăm tấm lòng của mỗi người cũng có thể kiến tạo một sức ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng. Cho đến nay, dự án đã đi được hơn nửa chặng đường của mùa 10, cùng với thật nhiều hoạt động sôi nổi qua những dấu mốc thành công đáng tự hào qua các mùa sự kiện chính MỌT - GOM và tiền sự kiện SAN.

Nữ shipper Nghệ An được nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi trong lúc đi giao hàng

Chị Vũ Thị Hoài (33 tuổi, Nghệ An) mới đây đã được một nhà hảo tâm giấu tên tặng 20 triệu đồng sau khi đánh rơi túi tiền trong lúc chở con gái 10 tháng tuổi đi giao hàng.

Cô gái Việt và mối nhân duyên đặc biệt với 'bà ngoại' ở Pháp

Từ khi gặp cụ bà 86 tuổi tại Pháp, cuộc sống của cô gái Việt - Nguyễn Trang đã thay đổi rất nhiều. Bà dành tình thương, chăm sóc Trang như bà ngoại chăm sóc cháu gái, khiến cô vô cùng cảm động và hạnh phúc.

Hải An
Hải An 15/12
78win lan tỏa hơi ấm nghĩa tình

Nghệ An những ngày cuối năm vẫn còn ngổn ngang dấu vết của những  cơn bão vừa đi qua. Con đường làng bị bùn đất phủ loang lổ, những hàng rào đổ nghiêng, mái tôn nhà dân bị gió cuốn bật tung từng mảng. Mùi ẩm lạnh của mưa và những đêm mất ngủ vì gió rít như vẫn còn đọng lại trên đôi mắt của người dân nơi đây. Cả vùng quê hiền lành vốn bình yên lại phải trải qua thêm một lần thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên.

Hải An
Hải An 12/12
Phép màu của sự tử tế: Cô gái trẻ ở Phú Thọ giữ được mạng sống nhờ 1 bình luận vu vơ trên mạng xã hội trong lúc tuyệt vọng

Chỉ một dòng bình luận vô thức trong lúc tuyệt vọng: “Ước gì Vingroup có thể hỗ trợ cho mình 1 chiếc máy thở nho nhỏ thôi, mình rất cần sự sống từ nó”, cô gái sinh năm 1994 đã có cơ hội được sống tiếp.

Ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc)

Chiều 9/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi ra mắt Ngôi nhà cựu lưu học sinh Việt Nam trường Đại học Sư phạm Nam Ninh (Trung Quốc), nhằm kết nối cộng đồng cựu sinh viên, thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước Việt – Trung.

Thanh Tú
Thanh Tú 09/12
Trúng số 18 tỷ, người đàn ông TP.HCM gửi 100 triệu mua gạo từ thiện tặng cho bà con khó khăn

Nhận 100 triệu đồng từ vị khách trúng số 18 tỷ, bà Thùy Dương góp thêm 38 triệu để mua 8 tấn gạo tặng cho bà con khó khăn.

Hải An
Hải An 08/12
Ấm lòng trước “núi gạo” của người dân Ninh Bình ủng hộ bà con vùng lũ miền Trung

Những ngày này, tại điểm tiếp nhận hàng hoá cứu trợ đồng bào vùng lũ miền Trung ở phường Nam Định (tỉnh Ninh Bình), người dân liên tục mang gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm tới ủng hộ.

Xúc động khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường

Khoảnh khắc chú rể đẩy xe lăn đưa cô dâu vào lễ đường, không chỉ cô dâu xúc động nghẹn ngào mà người thân, quan khách xung quanh cũng sut sùi lau nước mắt.

img
Đề xuất