Gợi ý mâm cỗ cúng hóa vàng Tết Nhâm Dần 2022

Lễ hóa vàng

Hóa vàng là một trong những nghi lễ không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên đán của người Việt. Lễ cúng hóa vàng thường được gọi là lễ tiễn ông bà tổ tiên hay lễ tạ đầu năm mới.

Lý giải về tục hóa vàng của người Việt, GS Ngô Đức Thịnh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam cho biết, người xưa quan niệm, Tết sẽ bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp. Các gia đình làm mâm cỗ cúng ông Công ông Táo và lau dọn ban thờ, nhà cửa để đón Tết. Sau đó, các gia đình đi nhận mộ, mời Tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.

Vào ngày 30 Tết, con cháu sẽ làm lễ cúng Tất niên tại ban thờ gia tiên, rồi đến cúng đêm giao thừa và kết thúc bằng lễ hóa vàng để tạm biệt tổ tiên sau những ngày Tết đầm ấm. Việc hóa vàng cũng mang ý nghĩa đón thần tài, thần lộc về cho gia đình.

Lễ hoá vàng có thể được các gia đình tổ chức từ ngày mùng 3 đến ngày mùng 5, mùng 7 hoặc mùng 10 âm lịch.

Gia đình có nhiều anh em không ở chung nhà có thể làm lễ hoá vàng khác ngày nhau và sắp xếp để người anh lớn nhất hoặc người có cha mẹ ở chung thì làm lễ hoá vàng cuối cùng và tất cả anh em sẽ đến để cùng quâ quần.

Mâm cỗ cúng hóa vàng

Lễ vật hóa vàng thường được chuẩn bị giống với đồ lễ cúng gia tiên của gia chủ, thường gồm: Hương, hoa, ngũ quả, vàng mã, đèn, nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét), xôi.

Cùng với đó là mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay với các món mang đặc trưng ngày Tết.

Nếu là cỗ mặn thì không thể thiếu con gà trống, bát canh, đĩa xào, giò, hay nem rán. Sau đó, con cháu trong nhà sẽ lễ tạ thần Phật, gia tiên.

Cũng theo quan niệm dân gian, trong lễ hóa vàng, người dân thường đốt vàng mã vì nghĩ rằng "trần sao âm vậy". Theo tục xưa, tại nơi đốt vàng mã, người ta thường đặt hai cây mía dài để làm “đòn gánh” cho vàng cho người ở cõi âm, cũng là vũ khí để xua đuổi quỷ dữ.

Ngày nay, việc đốt vàng mã trong lễ hóa vàng được khuyến cáo vì có thể ảnh hưởng đến môi trường sống.

GS Ngô Đức Thịnh cho rằng điều quan trọng là bàn thờ cần hương khói đầy đủ trong 3 ngày Tết và các nghi lễ khấn cúng được thực hiện với sự kính cẩn của gia chủ. Người dân không nên đốt quá nhiều vàng mã có thể dẫn đến sự lãng phí tiền của một cách không cần thiết. 

Văn khấn hóa vàng

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

Con lạy chín phương trời, mười phương Chư phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đương niên Hành Khiển, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các Ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch, Tôn thần.

Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.

Hôm nay là ngày…….. tháng Giêng năm………… (Tân Sửu)

Tín chủ chúng con là:…………

Ngụ tại:…………..

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật phù tửu lễ nghi, cung trần trước án.

Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên Đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiên linh trở về âm giới.

Kính xin:

Tiên linh lưu phúc lưu ân, phù hộ độ trì, dương cao âm mộ, mọi chỗ tốt lành. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo!

Đọc thêm: Gợi ý mâm cỗ cúng mùng 1 Tết Nhâm Dần