Cách bày mâm ngũ quả Tết Nhâm Dần 2022 của 3 miền

Do phong tục tập quán 3 miền Bắc, Trung, Nam khác nhau. Cùng là mâm ngũ quả nhưng mỗi miền lại có cách bày trí khác nhau. Mỗi loại quả đều có ý nghĩa riêng. Mâm ngũ quả này thể hiện cho lòng thành kính, đạo lý uống nước nhớ nguồn của con cháu đối với ông bà tổ tiên. Chính vì vậy, chúng ta cần tìm hiểu để nắm rõ để gửi gắm ước nguyện của gia chủ.

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết Nguyên đán

Nguồn gốc của mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả ngày Tết được xem là có nguồn gốc từ đạo Phật khi được nhắc nhiều trong Vu Lan bồn (Ullambana Sutra) với hình ảnh "trái cây 5 màu". Theo quan niệm nhà Phật, 5 màu quả là tượng trưng cho ngũ thiện căn bao gồm: Huệ căn (sáng suốt), niệm căn (ghi nhớ), định căn (tâm không loạn), tấn căn (ý chí kiên trì) và tín căn (lòng tin).

Người phương Đông thường tin vào thuyết Ngũ hành: Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ. Đây cũng là 5 yếu tố tạo nên vạn vật theo thuyết duy vật cổ đại, nên 5 loại quả tượng trưng cho sự đầy đủ và thể hiện ước muốn đạt được ngũ phúc lâm môn: Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh. Không chỉ vậy, trong văn hóa phương Đông, khong chỉ mâm ngũ quả mà nhiều quy luật tự nhiên khác cũng được gắn với chữ “ngũ” như: ngũ hành, ngũ cốc, ngũ quan, ngũ vị, ngũ tạng…

Ý nghĩa việc bày mâm ngũ quả

Ngũ

Ngũ (五): là năm, là biểu tượng chung của sự sống. Ngũ quả thể hiện được sự đầy đủ các loại trái cây trong đất trời dùng để thờ cúng. Trong sách Chiêm thư, người ta thường nhìn và mâm ngũ quả để dự đoán mùa màng trong năm được hay mất, dần dần về sau, mâm ngũ quả trở thành tượng trưng cho sự cầu thị được mùa của người nông dân. Chọn 5 thứ quả theo quan niệm người xưa là ngũ hành ứng với mệnh của con người. Chọn số lẻ tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi.

Quả

Quả là biểu tượng cho sự sung túc với hình tượng mỗi quả là vũ trụ, bên trong quả có chứa hạt, tượng trưng cho sao, mang ý nghĩa sinh sôi trường tồn và tái sinh bất tận của sự sống.

Việc trang trí mâm ngũ quả ngày Tết mang ý nghĩa bày tỏ lòng thành kính với các bậc tổ tiên, thể hiện được đạo lý uống nước nhớ nguồn và tượng trưng cho thành quả lao động cả năm của con cháu dâng lên các bậc bề trên.

Hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết đẹp đều mang chung chung một ý nghĩa vô cùng sâu sắc là thể hiện lòng hiếu thảo và mong ước những điều tốt lành cho một năm mới sắp tới.

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết 3 miền Bắc - Trung - Nam

Tùy theo đặc điểm tự nhiên, quan niệm văn hóa, phong tục tập quán và đặc trưng sản vật của từng vùng miền mà có cách chưng trái cây ngày Tết riêng cũng như cách lựa chọn các loại quả đặc trưng mang ý nghĩa riêng.

Cách trang trí mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc

Các loại quả thờ ngày Tết ở miền Bắc gồm những loại quả gì?

Ở miền Bắc, mâm ngũ quả thường được bày trí theo thuyết ngũ hành trong văn hóa phương Đông. Các loại quả thờ ngày Tết ở miền Bắc thường được phối theo 5 màu: Màu trắng (Kim), màu xanh (Mộc), màu đen (thủy), màu đỏ (hỏa), màu vàng (thổ).

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc thường được xếp xen kẽ từng loại quả với nhau để tạo nên nét hài hòa, cân đối và hợp với phong thủy.

Thông thường, mâm ngũ quả ngày Tết ngoài Bắc sẽ bao gồm những loại quả như chuối, bưởi, đào, hồng, quýt tượng trưng cho Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh.

Tuy nhiên ngày nay, các loại trái cây tại miền Bắc đa dạng hơn rất nhiều, thế nên mâm ngũ quả ngày Tết của người Bắc cũng phong phú hơn. Các gia đình có thể chọn nhiều loại trái cây hơn như quả phật thủ, dưa hấu, táo, hồng xiêm... nhưng vẫn luôn chú ý đến sự hài hòa giữa các màu sắc của quả.

Ý nghĩa một số loại quả trong mâm ngũ quả ngày Tết của miền Bắc

Nải chuối xanh: Nải chuối xanh tượng trưng cho bàn tay ngửa lên thể hiện cho sự bao bọc, che chở cho tất cả mọi vật. Màu xanh của chuối là tượng trưng cho hành Mộc với ý nghĩa mùa xuân căng tràn sức sống, mang tới sự sung túc, bình an, đùm bọc và gắn kết cho gia đình.

Quả bưởi, cam: Loại quả này tượng trưng cho phúc lộc và sự viên mãn.

Quả phật thủ: Loại quả này có hình dáng giống với bàn tay Phật nên nó mang ý nghĩa cho sự che chở và bảo vệ. Bên cạnh đó, quả phật thủ còn mang biểu tượng của chữ Lộc, nghĩa là mong bề trên ban cho phước lộc, may mắn, đồng thời xua đi những xui xẻo.

Quả táo: Tượng trưng cho phú quý.

Quả lựu: Tượng trưng cho sự đông đúc, con đàn cháu đống.

Quả quất, quýt: Loại quả này tượng trưng cho sự trọn vẹn. Khi có mặt trong mâm ngũ quả ngày Tết, loại quả này thể hiện cho sự tốt lành, sung túc.

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc

Trong mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc, nải chuối xanh bao giờ cũng được đặt ở dưới cùng giống bàn tay nâng đỡ, thể hiện sự che chở, bao bọc. Quả bưởi hoặc phật thủ sẽ được đặt ở chính giữa nải chuối và những loại quả khác sẽ được bày biện xung quanh sao cho hài hòa, cân đối nhất.

Dưới đây là một số mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc để bạn tham khảo:

Mâm ngũ quả ngày Tết Nguyên Đán ở miền Trung

Các loại quả thờ ngày Tết ở miền Trung gồm những gì?

Trái cây của miền Trung không được phong phú và đa dạng như 2 miền Bắc, Nam. Vì thế, mâm ngũ quả ngày Tết ở đây cũng không quá cầu kỳ và câu nệ về hình thức. Thông thường, người dân miền Trung sẽ có gì cúng đó, chủ yếu là thành tâm. Vậy nên tùy thuộc điều kiện và hoàn cảnh gia đình mà mâm ngũ quả sẽ khác nhau.

Một số loại quả thường có trong mâm ngũ quả của người dân miền Trung như: Thanh long, xoài, dưa hấu, đu đủ, mãng cầu, dứa...

Ý nghĩa một số loại quả trong mâm ngũ quả ngày Tết của miền Trung

Quả lê: Lê có vị ngọt thanh mang ngụ ý về một năm mới suôn sẻ, làm việc gì cũng được thuận lợi và dễ dàng.

Quả đu đủ: Loại quả này tượng trưng cho sự thịnh vượng cho gia chủ.

Quả dưa hấu: Ý nghĩa của quả dưa hấu ngày Tết đó chính là thể hiện cho sự tròn đầy, hứa hẹn một năm mới đầy may mắn, ngọt ngào.

Quả đào: Thể hiện cho sự bền vững và thăng tiến.

Quả thanh long: Biểu tượng cho sự phát lộc, phát tài.

Cách xếp mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung

Cách bày mâm ngũ quả của người miền Trung cũng rất đơn giản, không cầu kỳ. Mâm ngũ quả của người miền Trung thường bày những quả có hình dáng to, nặng ở dưới và những loại quả nhỏ ở trên sao cho cân đối, vừa mắt nhất là được.

Dưới đây là một số hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung để bạn tham khảo:

Mâm ngũ quả Tết Nguyên Đán ở miền Nam

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam gồm những gì?

Người dân Nam Bộ khá cầu kỳ cả trong ăn uống lẫn bày biện mâm ngũ quả cho ngày Tết. Họ thường chỉn chu từ khâu chọn các loại quả.

Với mong muốn "cầu sung vừa đủ xài" cho một năm mới đầy đủ, sung túc, người dân miền Nam thường lựa chọn những loại quả bao gồm mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài. Ngoài ra, còn có thêm một số loại trái cây như trái thơm. Đặc biệt, trong mâm ngũ quả ngày Tết của người Nam Bộ sẽ không thể nào thiếu được một cặp dưa hấu.

Ý nghĩa một số loại quả trong mâm ngũ quả ngày Tết của miền Nam

Trái xoài: Thể hiện sự cầu mong cho một năm tiêu xài không thiếu thốn.

Đu đủ: Mang tới sự đầy đủ, thịnh vượng.

Trái sung: Thể hiện cho sự sung túc về của cải, sung mãn về sức khỏe.

Trái dưa hấu: Thể hiện cho sự ngọt ngào, may mắn. Tham khảo: Món ngon ngày Tết từ trái dưa hấu.

Trái dừa: Tượng trưng cho sự đầy đủ, không thiếu thốn.

Cách trang trí mâm ngũ quả ngày Tết của miền Nam

Cách bày trí mâm ngũ quả của người miền Nam cũng khá đơn giản nhưng đòi hỏi sự hài hòa, cân đối. Họ thường bày những loại quả to, nặng và xanh ở dưới, còn những loại quả nhỏ, chín thì bày lên trên. Đặc biệt, cần bày trí mâm ngũ quả sao cho giống với ngọn tháp là được. Với cặp dưa hấu, họ thường sẽ bày riêng và bày ở 2 bên của mâm ngũ quả.

Dưới đây là một số hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Nam để bạn tham khảo:

Sai lầm cần tránh khi bày mâm ngũ quả

Bày quả đã chín già

Không nên chọn quả chín để bày mâm ngũ quả: Quả chín dù rất thơm và đẹp nhưng chúng lại không giữ được lâu. Trong thời gian chơi Tết chúng sẽ bị thối giữa từ những ngày đầu năm không tốt, vừa gây mùi khó chịu, mất mỹ quan vừa thể hiện một năm mới không được suôn sẻ. Chính vì vậy, hãy lựa chọn những loại quả xanh không dập nát để bày biện mâm ngũ quả ngày Tết.

Bày quả có gai, nặng mùi

Cần phải tránh những loại quả có gai nhọn như mít, sầu riêng, dứa… trên mâm ngũ quả ngày Tết. Ngoài ra, mít và sầu riêng là loại trái cây rất nặng mùi. Theo quan niệm của người xưa, không nên để những gì quá nặng mùi hay sắc nhọn lên bàn thờ vì đây là nơi thiêng liêng.

Bày hoa quả bị ướt

Nhiều người có thói quen rửa sạch sẽ hoa quả rồi bày lên mâm. Tuy nhiên, nếu sau khi rửa, hoa quả còn ướt sẽ khiến chúng nhanh bị hư. Do đó, sau khi mua hoa quả mua về, bạn có thể dùng khăn giấy lau nhẹ hết lớp bụi bẩn bên ngoài là được.

Ngoài ra, bạn có thể dùng khăn thấm rượu trắng để lau hoa quả. Cách làm này giúp mâm ngũ quả vừa thơm vừa sạch sẽ, quả lại lâu hỏng.

Trên đây là một số thông tin hữu ích về ý nghĩa hay cách  bày trí mâm ngũ quả cho bạn đọc tham khảo. Sống Đẹp chúc các bạn sẽ có mâm ngũ quả Tết Nguyên đán 2022 như ý với những chia sẻ trên của chúng tôi.

Đọc thêm: Tết Dương lịch năm 2022 được nghỉ mấy ngày?