Những câu nói để đời của Gia Cát Lượng, chỉ cần lĩnh hội được một vài câu thì cuộc đời sẽ khác hẳn

Gia Cát Lượng (chữ Hán: 諸葛亮; bính âm: Zhuge Liang; 181 – 234), biểu tự Khổng Minh (孔明), hiệu Ngọa Long tiên sinh (臥龍先生). Ông là nhà chính trị, nhà ngoại giao, nhà quân sự và nhà phát minh lỗi lạc của Thục Hán thời Tam Quốc. Ông có nhiều đóng góp to lớn cho nhà Thục giúp hình thành thế chân vạc Tam quốc, liên minh Thục - Ngô chống Ngụy. Gia Cát Lượng được công nhận là 1 trong những chiến lược gia vĩ đại và xuất sắc nhất trong thời đại của ông. Thậm chí, ông còn được so sánh với Tôn Tử. 

Dù thân đã trở về với cát bụi nhưng những câu nói của Gia Cát Lượng đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Những câu nói của ông đừng nói là không thuộc mà phải nhớ thật rõ để thọ tích cả đời:

1. Học phải tĩnh tâm, thành tài phải học. Không học, tài chẳng rộng; không chí, học chẳng thành. 

Nguyên văn: "Phù học tu tĩnh dã, tài tu học dã, phi học vô dĩ quảng tài, phi chí vô dĩ thành học". 

2. Cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi

Nguyên văn: Cúc cung tận tụy, tử nhi hậu kỷ

3. Người biết lo xa thì bình an, kẻ không lo nghĩ thì nguy khốn. 

Nguyên văn: "Viễn lự giả an, vô lự giả nguy". 

4. Khi uống say có thể nhìn được tính cách. 

Nguyên văn: "Túy chi tửu nhi quan kỳ tính". Một người uống rượu say thì hành vi, tính cách thể hiện ra vô cùng chân thực, không có sự che giấu, ý tứ nào. Nhìn những biểu hiện ấy có thể đánh giá nhân cách của họ. Nếu trong cơn say vẫn có thể giữ được khí chất và sự chừng mực thì chứng tỏ là người nhân. Ngược lại, rượu vào lời ra, nói lời bất hảo, làm chuyện xằng bậy thì chính là kẻ tiểu nhân. 

5. Việc lớn bắt đầu khó, việc nhỏ bắt đầu dễ

(Nguyên văn: Đại sự khởi đầu nan, tiểu sự khởi đầu dị).

6. Không yên tĩnh thì học chẳng thành

Nguyên văn: Phi ninh tĩnh vô dĩ thành học.

7. Lấy ngay chính đề phòng kẻ gian, lấy cần kiệm ngăn ngừa lãng phí.

Nguyên văn: "Phòng gian dĩ chính, khứ xa dĩ kiệm".

8. Gặp khó, hãy tự thân đi đầu. Có công, hãy tự thân lùi lại. 

Nguyên văn: "Hữu nan, tắc dĩ thân tiên chi; hữu công, tắc dĩ thân hậu chi". Lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau niềm vui của thiên hạ, chính là ý tứ này. Người quân tử thì xông pha gian khó, xung phong đi đầu, khi lập công cũng không mong ban thưởng, không cầu báo đáp. 

9. Muôn việc đủ cả, chỉ thiếu gió Đông.

Nguyên văn: "Vạn sự cụ bị, chích khiếm Đông phong". Đây là câu Gia Cát Lượng nói với Chu Du khi ở Giang Đông bàn định kế đánh Tào Tháo. Liên quân Tôn – Lưu đã chuẩn bị đầy đủ kế hoạch, binh sĩ sẵn sàng, mưu lược cũng đủ cả chỉ còn thiếu gió Đông Nam nổi lên để đánh hỏa công, phóng hỏa vào trại Tào. Câu này có nghĩa: dù đã toàn vẹn, đủ đầy nhưng đôi khi vẫn có thể bế tắc vì thiếu yếu tố quyết định: Thiên thời, còn gọi là thời cơ.

10. Nết người quân tử, lấy tĩnh tu thân, lấy kiệm dưỡng đức. Không đạm bạc lập chí chẳng nên, không tĩnh tâm tiến xa chẳng nổi.

Nguyên văn: "Phù quân tử chi hành, tĩnh dĩ tu thân, kiệm dĩ dưỡng đức, phi đạm bạc vô dĩ minh chí, phi ninh tĩnh vô dĩ trí viễn".

11. Đừng lấy thân quý mà hạ thấp người, đừng lấy ý riêng làm thành việc chung, đừng lấy năng lực gây điều thất tín.

Nguyên văn: "Vật dĩ thân quý nhi tiện nhân, vật dĩ độc kiến nhi vi chúng, vật thị công năng nhi thất tín".

12. Bậc tướng giỏi, ắt có người học rộng tài trí làm tâm phúc, có người trầm tĩnh thận trọng cẩn mật làm tai mắt, có người dũng mãnh thiện chiến làm móng vuốt

Nguyên văn: Thiện tướng giả, tất hữu bác văn đa trí giả vi phúc tâm, do trầm thẩm cẩn mật giả vi nhĩ mục, dũng hãn thiện địch giả vi trảo nha.

13. Phàm việc học, cần phải tĩnh, để thành tài, cần phải học, không học thì không lấy gì phát triển tài năng, không quyết chí thì không cách gì thành tựu việc học

Nguyên văn: Phù học tu tĩnh dã, tài tu học dã, phi học vô dĩ quảng tài, phi chí vô dĩ thành học.

Những câu nói hay về cuộc sống không đọc phí cả cuộc đời