Ngày 8/3 nhớ về huyền thoại mẹ Thứ: 14 lần tiễn con cháu lên đường, 9 lần nhận giấy báo tử

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ (sinh 1904, mất hồi 01 giờ 40 phút sáng ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại thôn Thanh Quýt 2, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Mẹ Thứ có chồng, 9 con trai, 1 cháu rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ. Mẹ Thứ là người có nhiều con cháu hy sinh trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ kéo dài gần 30 năm của dân tộc Việt Nam.

Mẹ Thứ trở thành Mẹ Việt Nam Anh hùng (VNAH) tiêu biểu, được lấy nguyên mẫu xây dựng tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Quảng Nam trong dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh liệt sỹ.

Đến nay, dù mẹ Thứ đã ra đi mãi mãi nhưng tại ngôi nhà đơn sơ của mẹ vẫn ghi dấu chiến tích oai hùng của con cháu mẹ. Những dịp kỷ niệm, người dân, con cháu đều về dâng hương tưởng nhớ mẹ và các anh hùng liệt sỹ. Trên tường nhà treo 12 bằng Tổ quốc ghi công.

Một số người cao tuổi trong xã Điện Thắng Trung đến nay vẫn nhớ như in từng chi tiết về gia đình mẹ Thứ. Vợ chồng mẹ cùng con gái đầu lòng bám trụ xóm làng, vừa sản xuất vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ. Hằng đêm mẹ để đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ, du kích hoạt động.

Nhà mẹ có mảnh vườn khá rộng, bên dưới có 5 căn hầm bí mật. Quanh vườn có nhiều cây xanh và cỏ. Mẹ Thứ còn nuôi bò để ngụy trang. Lúc an toàn, mẹ hé cửa để mọi người dễ hút thở không khí. Hàng trăm cán bộ, bộ đội, du kích đã được gia đình mẹ Thứ che chở, chăm sóc...

Những năm tháng kháng chiến gian khổ, khó khăn nhưng khi Tổ quốc cần, mẹ Thứ liền động viên, tiễn đưa các con ra chiến trường. Mẹ Thứ có 12 người con (11 trai, 1 gái) thì 9 người con trai đã hy sinh dưới lửa đạn của quân thù. 

Người con gái duy nhất của mẹ Thứ là bà Lê Thị Trị cũng là thương binh, được trao tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng khi có chồng, 2 con gái là liệt sĩ. Cả gia đình mẹ Thứ có đến 12 liệt sỹ.

Có lẽ trên thế giới này hiếm có người mẹ nào như mẹ Thứ. 9 lần nhận giấy báo tử của các con đều nén đau thương để tiếp tục làm việc, bảo vệ chiến sĩ cách mạng đang hoạt động dưới hầm. Hiếm có người mẹ nào như mẹ Thứ ngày đêm lặng lẽ thương nhớ về các con, các cháu mà chẳng một lần than trời oán phận.

Cho đến nay, sự mất mát của gia đình mẹ Thứ khó có bút mực nào có thể miêu tả hết được. Sinh thời, có rất nhiều nhà báo trong và ngoài nước đến xin được phỏng vấn mẹ Thứ về sự hy sinh cao cả đó nhưng đáng chú ý nhất là đoạn phỏng vấn của một nhà báo, cựu chiến binh người Hàn Quốc đã hỏi mẹ: “Thưa bà, với quan niệm người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người con khác ra mặt trận”?

Lúc ấy, mẹ Thứ điềm tĩnh đáp: "Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là “Không có gì quý hơn độc lập tự do” nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng tôi đang hưởng”. Người cựu chiến binh Hàn Quốc sững người, rưng rưng nước mắt rồi thấp người xuống, cầm tay xin lỗi mẹ…".

Với những hy sinh không thể kể hết của mẹ Thứ, ngày 17/12/1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh  ký quyết định tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH đợt đầu tiên cho 19.879 bà mẹ, trong đó có mẹ Thứ. Trân trọng với những gì các Bà mẹ VNAH đã cống hiến cho Tổ quốc, cho nhân dân, năm 2004, Đảng và Nhà đồng ý xây dựng quần thể tượng đài Bà mẹ VNAH. Ngày 27/7/2009, công trình được khởi công tại núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP.Tam Kỳ, Quảng Nam) rộng 150.000m2 (15ha); hoàn thành ngày 24-3-2015. Đây là tượng đài Bà mẹ VNAH lớn nhất nước.

Công trình lấy nguyên mẫu mẹ Thứ với ý tưởng: Mẹ là suối nguồn bao la vô tận, là linh hồn của đất nước. Mẹ sinh ra từ mảnh đất anh hùng, rồi sinh ra những người con anh hùng và sẽ lại hóa vào đất, vào non sông Việt Nam. Mẹ sẽ sống mãi ngàn đời, vẫn tiếp thêm nguồn sức mạnh cho thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cùng với mẹ Thứ, đất nước ta còn ghi nhận rất nhiều mẹ Việt Nam Anh hùng khác. Những năm tháng kháng chiến gian khổ các mẹ đã động viên con cháu đi chiến đấu, các mẹ âm thầm nuôi giấu bộ đội...

Nhân ngày 8/3, xin gửi lời tri ân sâu sắc đến những người Mẹ Việt Nam Anh hùng đã hy sinh cả cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Cũng nhân ngày 8/3 xin gửi lời chúc sức khỏe đến những bà Mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp mọi mẹ tổ quốc. Mẹ là niềm tự hào của dân tộc!

Lập Quỹ "Vì đồng bào" - ông Đoàn Ngọc Hải không còn cô đơn trên hành trình thiện nguyện