Tác dụng chữa bệnh của ít người biết của lá dong gói bánh chưng

Đặc điểm nhận dạng cây lá dong gói bánh chưng

Cây lá dong (hay dong ta, dong gói bánh chưng, dong rừng hay dong lá) là một loài thực vật trong họ Dong (Marantaceae). Loài này được mô tả khoa học lần đầu tiên vào văn 2003. 

Cây lá dong mọc nhiều ở các thung lũng ẩm ướt có bóng râm che phủ như trong rừng, khe suối. Cây lá dong có độ cao từ 0 đến 1.500m so với mặt nước biển. Cây lá dong phân bố ở nhiều quốc gia tại châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Bhutan, Indonesia, Myanma, Philippine, Thái Lan.

Tại Việt Nam, cây lá dong xuất hiện nhiều ở Bắc Bộ, Trung Bộ và nhất là vùng miền núi phía Bắc. Hiện nay, để phục vụ nhu cầu sử dụng, cây lá dong được trồng ở cả khu vực đồng bằng sông Cửu Long và các huyện ngoại thành của TP Hồ Chí Minh, Hà Nội.

Lá dong là loại cây thân thảo cao từ 1 - 2 mét. Các lá gốc 1 (hoặc 2) bao lá 3 - 50cm. Lá mọc trên thân cây 1; bao lá 3 - 5cm; cuống lá 7,5 - 60cm, thể gối 2 - 7cm; phiến lá hình từ trứng tới elip, 25-55 × (5,5-) 8–20cm, dạng dai như da nhưng mỏng, không lông, gốc lá thuôn tròn với tâm nhọn, đỉnh lá nhọn.

Theo Wiki, cây lá dong có cụm hoa không cuống, bao gồm 4 hay 5 hoặc nhiều hơn các bông con, hình cầu, đường kính 3 - 8cm; các lá bắc nhiều, thuôn dài, 2 - 2,5cm, đỉnh với mũi nhọn thon dần và cứng dạng gai. Hoa 2 trên mỗi lá bắc, màu trắng hay trắng ngả sang vàng. 

Các lá đài thẳng, khoảng 5mm. Ông tràng hoa khoảng 8mm, thùy lá hình elip, kích thước 5 x 2 mm. Các nhụy lép bên ngoài hình trứng ngược, khoảng 5 mm. Bầu nhụy nhẵn nhụi hoặc có lông măng ở đỉnh. Quả thuôn dài, khoảng 1,2 cm; vỏ quả mỏng. Hạt 1, hình dạng elip, khoảng 1cm; áo hạt màu đỏ. Ra hoa trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 8, nhưng có thể sớm hơn từ tháng 2, kết quả từ tháng 8 tới tháng 11.

Thông thời lá dong được sử dụng chủ yếu làm bánh chưng, bánh giày, bánh tét, bánh nếp, bánh tẻ. Bánh gói lá dong sau khi luộc dậy mùi thơm rất dễ chịu. Ngoài ra, lá dong còn đước sử dụng để cất giấm bằng cách ngâm lá dong với rượu hay dung dịch 30% đường... Và lá dong còn có tác dụng chữa bệnh.

Tác dụng chữa bệnh của lá dong

Theo Đông y, lá rong là vị thuốc có vị ngọt, nhạt, tính hơi hàn; có ác dụng thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, chỉ huyết, lợi niệu. Chính vì vậy, các thầy thuốc đã sử dụng rễ và lá để làm thuốc.

Rễ dùng để chữa sưng han; lỵ; tiểu tiện đỏ đau. Lá dùng để chữa xoang miệng bị lở loét; suy nhược. Dân gian còn giã lá dong lấy nước uống đẻ trị say rượu.

Trong cuốn sách “Những cây thuốc vị thuốc Việt Nam” của giáo sư Đỗ Tất Lợi có ghi rõ công dụng của lá dong như sau: Lá dong có khả năng chữa say rượu nhanh chóng; có công dụng làm mát gan, giải độc, hạ men gan; điều trị rắn độc cắn”.

Cách tạo ra các bài thuốc từ cây lá dong:

- Chữa say rượu: lá dong tươi 100g, rửa sạch, giã nát, ép lấy nước uống. Dùng riêng hoặc phối hợp với lá non sắn dây. Có thể dùng cuống lá dong cũng được.

- Chữa ngộ độc: Đọt lá dong 50g, rửa sạch, giã nát, thêm nước, gạn uống. Ngày làm 2 - 3 lần.

- Chữa vết thương: Lá dong 100g, rửa sạch, giã nhỏ, đắp băng. Nếu vết thương chảy máu sẽ cầm lại ngay.

- Chữa rối loạn tiêu hóa, đi ngoài nhiều lần trong ngày: Lá dong đốt tồn tính, mỗi lần uống 20g với nước sôi để nguội. Ngày uống 2-3 lần.

- Chữa hen suyễn: Phần thân (phần thân chính của cây lá dong là phần gốc của cây dong, không lấy phần trên mặt đất là thân giả), thái lát mỏng rồi sao vàng hạ thổ, sau đó sắc uống vài lần.

Tết Tân Sửu 2021: Top những món dưa muối ăn chống ngán siêu hiệu quả