Triết lý kinh doanh của 'nữ hoàng khởi nghiệp' Nhật Bản Akiko Naka: "Tất cả thất bại là cơ hội để học hỏi"

Akiko Naka, người được mệnh danh là 'nữ hoàng khởi nghiệp' Nhật Bản là ví dụ điển hình về một người trẻ không đi theo con đường của số đông. Hầu hết người trẻ Nhật Bản đều xây dựng sự nghiệp theo một con đường "tiêu chuẩn", đó là tốt nghiệp tại một trường đại học danh tiếng sau đó đi làm cho một công ty lớn. Thế nhưng, Naka đã quyết định bỏ việc, chọn theo đuổi đam mê của riêng mình và thành lập một mạng xã hội tuyển dụng trị giá hàng tỷ yên Wantedly.

Được giáo dục khác biệt ngay khi còn nhỏ

Akiko Naka sinh ra và lớn lên tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản và được bố mẹ giáo dục theo một cách khác biệt. Thay vì lên kế hoạch và định hướng sẵn cho con, bố mẹ cô luôn khuyến khích cô làm những điều khác biệt và hướng về sự tích cực. Đây là nền tảng giúp cho Naka mạnh mẽ và tự tin vào mục tiêu khởi nghiệp của mình.

Sau đó, Naka theo học đại học Tokyo danh tiếng và là một trong những học sinh xuất sắc. Cô từng mở một tờ báo tường khi còn đi học, bán quảng cáo cho các cửa hàng địa phương và vận động tổ chức một cuộc thi sắc đẹp. Năm 2008, Naka tốt nghiệp với tấm bằng cử nhân kinh tế.

Sau khi tốt nghiệp, cô vào làm cho công ty Goldman Sachs Nhật Bản, công việc chính của cô là chào bán cổ phiếu cho các nhà đầu tư. Thế nhưng, sau gần 2 năm làm việc, cô nhận ra mình không đam mê tài chính, không thể làm công việc này thêm nhiều năm nữa và quyết định nghỉ việc để theo đuổi đam mê. 

Naka đã dành 6 tháng để thực hiện giấc mơ trở thành họa sĩ vẽ truyện tranh - manga. Tuy nhiên, cô tiếp tục nhận ra rằng, đam mê không đồng nghĩa với việc phù hợp kỹ năng bản thân. Cô chia sẻ: "Không chỉ vẽ đẹp, bạn cần có kỹ năng tạo ra những câu chuyện, bố cục và nhân vật".

Từ bỏ công việc mangaka, cô tình cờ gặp một nhà quản lý Facebook tại Nhật Bản và được mời về làm việc ở đây hồi tháng 6/2010. Sau vài tháng làm việc cho Facebook, cô lại quyết định nghỉ việc. 

Khác với hầu hết người trẻ ở Nhật Bản, Akiko Naka không chấp nhận sự nghiệp mãi gắn bó tại công ty lớn tới cuối đời. Cô quyết tâm thử sức ở nhiều lĩnh vực, sẵn sàng thay đổi và nghỉ việc nếu cần để tìm ra con đường của riêng mình. Điều đó giống như những gì bố mẹ cô đã dạy hồi nhỏ, đó là khuyến khích cô làm những điều khác biệt. 

Khởi nghiệp với Wantedly - website LinkedIn Nhật Bản

Sau khi nghỉ việc tại công ty của Mark Zuckerberg, Akiko Naka bắt đầu khởi nghiệp với một trang web Hỏi và Đáp trực tuyến. Đây chính là phiên bản "tiền thân" của Wantedly - một website liên kết những người có nhu cầu tìm việc với công ty.

Cô nảy ra ý tưởng thành lập Wantedly khi mong muốn trở thành "cây cầu" kết nối các nhà tuyển dụng với những người có nhu cầu tìm việc làm. Từ trang web hỏi đáp ban đầu. Wantedly chính thức ra đời, trong đó Naka vừa là nhà sáng lập vừa là CEO của công ty. 

Akiko tâm sự: "Tất cả thất bại của tôi là cơ hội để học hỏi". Cô đã phải rất vất vả để tìm nhà đầu tư cho dự án khởi nghiệp của mình. Cô từng tới gặp nhà đầu tư "thiên thần" trứ danh nước Nhật là Shogo Kawada, phải thuyết trình gọi vốn tới lần thứ 3 mới được đồng ý. Kawada sau đó giải thích: "Akiko rất sáng tạo và lần thứ ba cô ấy đã đưa ra bản phác thảo cho những dịch vụ hiện tại của Wantedly".

Wantedly được mệnh danh là LinkedIn cho thế hệ Y của Nhật Bản, là nơi kết nối giữa các chủ doanh nghiệp với người tìm việc. Đáng chú ý, trang web này không cung cấp thông tin cho người dùng về mức lương hay phúc lợi như thông thường, mà họ chỉ có thể tìm thấy mô tả công việc cũng như triết lý kinh doanh của công ty này. Nội dung chủ yếu sẽ là kế hoạch hiện tại và tương lai của công ty, họ dự định làm thế nào và quan trọng nhất là vì sao.

Dựa trên thông tin có sẵn, người ứng tuyển có thể tự chọn cho mình có vị trí phù hợp, và trong trường hợp công ty chủ quản đồng ý, hai bên sẽ được kết nối với nhau. Thay vì có một lịch hẹn phỏng vấn như bình thường, công ty sẽ tổ chức một chuyến thăm quan cho người ứng tuyển, nhờ đó hai bên cùng có cái nhìn chi tiết về nhau hơn. Như vậy, Wantedly giúp người tìm việc tìm thấy niềm đam mê trong công việc, lựa chọn công ty phù hợp với triết lý sống của mình. Các doanh nghiệp cũng sẽ tìm được người phù hợp với vị trí đang tuyển và sẵn sàng gắn bó lâu dài.

Theo Akiko, dự án khởi nghiệp của cô giúp ứng viên tương lai có thể tham khảo những điều kiện làm việc tại công ty, và mô hình này đem lại kết quả tuyển dụng tốt hơn so với mô hình phỏng vấn hay kiểm tra truyền thống. Cô cho hay: "Những gì chúng tôi nhắm đến là kết hợp tiêu chí tuyển dụng của công ty với điều kiện công việc của người dùng, để chúng hoạt động cùng nhau và ai cũng có lợi".

Trở thành "nữ hoàng khởi nghiệp" nổi tiếng

Ở tuổi 34, Akiko Naka đã trải qua nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn hầu hết người khác làm trong cả đời. Cô đã từ bỏ công việc ổn định, làm việc ở nhiều doanh nghiệp khác nhau trước khi tìm ra đam mê khởi nghiệp của mình. Hiện tại, Naka đang là cổ đông lớn nhất của Wantedly, nắm giữ tới 72% cổ phần trị giá tới 159 triệu USD.

Vào tháng 9 năm 2017, Wantedly chính thức được niêm yết trên sàn chứng khoán Tokyo Stock Exchange’s Mothers, "sân chơi" dành cho các công ty khởi nghiệp. Sau đó, giá cổ phiếu của Wantedly tăng gấp 3 lần, được giao dịch ở mức gần 240 lần so với lợi nhuận và giúp nó trở thành công ty trị giá 29 tỷ yên (khoảng 270 triệu USD). Không dừng lại ở đó, Wantedly tiếp tục được niêm yết trên hai sàn chứng khoán tại Hong Kong và Singapore.

Tính đến năm 2018, Wantedly có 2,4 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, có gần 30.000 công ty đăng ký sử dụng dịch vụ. Akiko đặt mục tiêu giúp website này thu hút 10 triệu người dùng tại Nhật Bản trong vòng 10 năm tới. Akiko tự nhận định, hiện website này vẫn chỉ là "một hạt cát trong sa mạc" khi so sánh với LinkedIn. 

Cô chia sẻ tham vọng của mình: "Tôi muốn Wantedly nhắm tới vốn hoá thị trường 100 tỷ yên (khoảng 884 triệu USD). Chúng tôi có những ưu điểm nổi trội hơn so với những startup bình thường". Hiện nay, Akiko Naka là một trong những nhà khởi nghiệp thành công nhất ở Nhật Bản, được tạp chí Forbes vinh danh là 1 trong 25 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á năm 2019.

Triết lý sushi từ nghệ nhân Jiro Ono - ông chủ nhà hàng sushi ngon nhất thế giới