3 kịch bản ứng phó với bã Rai (siêu bão dị thường) sắp đổ bộ vào biển Đông

Bão Rai đang di chuyển thế nào?

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, sáng 17/12, cường độ của bão Rai giảm đi một cấp. Vào lúc 1h ngày 17/12, vị trí tâm bão ở khoảng 10,2 độ Vĩ Bắc; 122,0 độ Kinh Đông, ngay trên miền Trung Philippines. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 15 (165-185km/giờ), giật trên cấp 17.

Dự báo từ 1h ngày 17/12 đến 1 giờ ngày 18/12, bão di chuyển nhanh theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được 20-25km, cường độ suy yếu dần và đi vào Biển Đông.

Đến 1h ngày 18/12, vị trí tâm bão ở khoảng 10,9 độ Vĩ Bắc; 117,0 độ Kinh Đông, cách đảo Song Tử Tây khoảng 280km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 13-14 (135-165km/giờ), giật cấp 17.

Vùng nguy hiểm trên Biển Đông (gió mạnh từ cấp 6 trở lên, giật cấp 8 trở lên) từ vĩ tuyến 8,5-14,0 độ Vĩ Bắc; phía Đông kinh tuyến 114,5 độ Kinh Đông. Toàn bộ tàu thuyền hoạt động trong vùng nguy hiểm đều có nguy cơ cao chịu tác động của gió mạnh, sóng lớn và lốc xoáy.

Dự báo từ 1h ngày 18/12 đến 1 giờ ngày 19/12, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 20km.

Đến 1h ngày 19/12, vị trí tâm bão ở khoảng 12,0 độ Vĩ Bắc; 112,8 độ Kinh Đông, cách đảo Song Tử Tây khoảng 180km về phía Tây Tây Bắc. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 13-14 (135-165km/giờ), giật cấp 17.

Vùng nguy hiểm trên Biển (gió mạnh từ cấp 6 trở lên, giật từ cấp 8 trở lên) từ vĩ tuyến 9,0-15,0 độ Vĩ Bắc; phía Đông kinh tuyến 110,0 độ Kinh Đông. Toàn bộ tàu thuyền hoạt động trong vùng nguy hiểm đều có nguy cơ cao chịu tác động của gió mạnh, sóng lớn và lốc xoáy.

Do ảnh hưởng của bão kết hợp với không khí lạnh, khu vực Bắc Biển Đông (cả quần đảo Hoàng Sa) có gió mạnh dần lên 7-8, giật cấp 10; từ gần sáng nay vùng biển phía Đông khu vực giữa Biển Đông có gió mạnh dần lên cấp 8-10, sau tăng lên cấp 11-12, vùng gần tâm bão mạnh cấp 13-14, giật cấp 17; sóng biển cao nhất từ 8-10m; biển động dữ dội. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai trên vùng biển phía Đông khu vực giữa Biển Đông (bao gồm vùng biển phía Bắc quần đảo Trường Sa) cấp 4.

Cũng theo cơ quan khí tượng, từ 1h ngày 19/12 đến 1h ngày 20/12, bão di chuyển theo hướng Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 15km.

Đến 1h ngày 20/12, vị trí tâm bão ở khoảng 14,6 độ Vĩ Bắc; 110,8 độ Kinh Đông, cách bờ biển Bình Định-Phú Yên khoảng 180km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 12 (120-130km/giờ), giật cấp 15.

Từ 1h ngày 1h ngày 21/12 đến 1 giờ ngày 22/12, bão đổi hướng di chuyển theo hướng Bắc Đông Bắc, mỗi giờ đi được 10-15km, cường độ bão tiếp tục có xu hướng giảm dần.

Vì sao bão Rai là siêu bão dị thường?

Theo cơ quan khí tượng, phía Philippines đang đối mặt với cơn siêu bão mạnh nhất trong năm. Ở thời điểm đổ bộ vào đất liền ngày 16/12, bão Rai đạt cường độ cực đại cấp 16 giật trên cấp 17. Chỉ sau 2 ngày mạnh lên thành bão, sức gió của nó đã tăng cấp đáng kể và trở thành siêu bão có sức tàn phá tương đương cơn bão Haiyan vào tháng 11/2013.

Sau khi vào biển Đông, dự báo bão Rai giảm cường độ những khả năng vẫn duy trì sức gió mạnh nhất cấp 13 - 14. Vậy tại sao các chuyên gia nhận định đây là siêu bão dị thường?

Theo ông Trần Quang Năng - Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia): "Chúng tôi đã tính toán tất cả kịch bản có thể xảy ra. Tuy nhiên, khả năng đường đi bão Rai lệch lên phía bắc đang có xác suất xảy ra cao nhất lên tới 80%. Ngoài ra, bão cũng có thể đi thẳng vào miền Trung hoặc lệch xuống phía nam, nhưng xác suất cho kịch bản này không cao".

Nhận định bão Rai là cơn siêu bão hiếm gặp trên vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương trong những năm gần đây, ông Năng cho biết: Lần gần nhất khu vực đón siêu bão là vào tháng 12/2016. Dù vậy, cơn siêu bão Nocten khi đó giảm cấp rất nhanh sau khi vào Biển Đông, chỉ tồn tại với sức gió mạnh cấp 10-11.

Bão Rai dù hoạt động vào cuối mùa nhưng vẫn duy trì cường độ mạnh tới cấp 13 sau khi vào Biển Đông. Đây là một điểm khác thường. 

Còn chuyên gia Lê Thị Xuân Lan - nguyên Phó phòng Dự báo Khí tượng Thủy văn Nam Bộ nhận định: Mùa mưa bão trên Biển Đông năm nay diễn biến rất khác so với năm 2020. Trong khi năm ngoái, bão và áp thấp nhiệt đới đến dồn dập với số lượng nhiều và kết thúc sớm, thì năm nay, các hình thái này xuất hiện ít, đồng thời bão đến muộn hơn.

Tín hiệu của mùa bão dị thường được nhận biết ngay từ đâu tháng 4, vùng biển của Philippines đã xuất hiện siêu bão Surigae. Bà Lan nói thêm rằng, việc xuất hiện siêu bão khi đó là sớm hơn thường lệ so với các năm trước. Do đó, bà có cơ sở đế nhận định Biển Đông có thể hứng bão rất mạnh trong mùa mưa bão năm nay. Bão Rai là cơn bão cuối cùng của năm 2021.

3 kịch bản để ứng phó với bão Rai là gì?

Theo cơ quan khí tượng, siêu bão Rai sẽ gây mưa lớn và gió rất mạnh ở khu vực miền Trung Philippines. Tính đến chiều vào tối nay, bão sẽ vượt phía Bắc để đi vào Biển Đông, trở thành cơn bão số 9 ở nước ta trong năm nay.

Sau khi vào biển Đông bão sẽ duy trì sức gió 13-14, giật cấp 17. Thời điểm tâm bão còn cách vùng biển Phú Yên - Khánh Hòa 200 km, bão đổi hướng dịch chuyển lên phía bắc và tiếp tục suy yếu.

Chuyện gia cảnh báo bão kết hợp với không khí lạnh sẽ gây ra gió rất mạnh cho khu vực giữa biển Đông. Sóng biển có thể lên cao 8-10 m, nguy hiểm cho tàu thuyền, kể cả tàu có trọng tải lớn.

Trước những diễn biến trên, ông Trần Quang Hoài - Phó trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng chống thiên tai cho biết, đã xây dựng 3 kịch bản ứng phó:

- Kịch bản 1: Bão chỉ ảnh hưởng đến Biển Đông do hướng đi ngược lên phía Bắc. Các địa phương cần điều chỉnh kế hoạch ra khơi đánh bắt trong ngày 19 - 21/12/2021. Cơ quan chức năng kêu gọi, hướng dẫn phương tiện, tàu thuyền vào nơi trú ẩn an toàn, kiểm tra, hướng dẫn việc neo đậu tàu thuyền tại khu neo đậu.

- Kịch bản 2: Bão đổ bộ vào Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Nếu vậy, các địa phương cần chủ động rà soát sơ tán nhân dân đảm bảo an toàn đối với nhà ở không an toàn do bão, nhà có nguy cơ cao ngập lụt, sạt lở bờ sông, bờ biển theo hướng xen ghép và đảm bảo an toàn phòng, chống dịch.

- Kịch bản 3: Có xác suất xảy ra thấp nhất là bão đổ bộ vào khu vực Nam Bộ. Do vậy, ông Hoài yêu cầu các địa phương không chủ quan do đây là khu vực có cơ sở hạ tầng với sức chống chịu không cao, người dân và chính quyền ít kinh nghiệm ứng phó bão.

Bão Rai gây thiệt cho Philippines như thế nào?

Theo Rappler, tại thành phố Cebu, các trung tâm mua sắm lớn cung cấp chỗ trú ẩn và các dịch vụ tiện ích cho người dân tránh bão. Giới chức thành phố thông báo, có hơn 6.400 người được sơ tán vài giờ trước khi bão Rai ​​đổ bộ lúc nửa đêm.

Giới chức thành phố cho biết, cơn bão này có sức tàn phá rất lớn, gây thiệt hại nặng nề. Đồng thời kéo theo nguy cơ lũ lụt trên diện rộng và lở đất do mưa lớn.

Philippines đang ghi nhận về thiệt hại lớn ở Maasin, Nam Leyte. Tuy nhiên, nguồn điện bị mất và nhiều đường dây viễn thông bị ảnh hưởng nên hình ảnh truyền về không rõ ràng. 

Hiện tại, nhiều chuyến bay đã bị hủy trong khi hàng chục cảng của Philippines tạm thời đóng cửa. Việc sơ tán vẫn đang được tiến hành tại các khu vực được dự báo nằm trong đường di chuyển của bão.

Xem thêm: Dự báo xu hướng thời tiết từ 11/12/2021 đến 10/1/2022