Cách viết sớ cúng tất niên 2021 chuẩn nhất

Sớ là gì và thể thức của một lá sớ như thế nào?

Theo Mễ Linh Ứng Từ, sớ là một loại văn bản cổ dùng để trình báy ước vọng của người dưới dâng lên bề trên mong được chuẩn y. Vì sớ cũng là một loại văn bản nên có những quy định chặt chẽ.

Trước đây, ứng dụng của sớ rất rộng rãi, song hiện nay sớ chỉ còn được dùng trong cúng lễ. Mỗi khoa cúng khi hành trì đều có đoạn tuyên sớ, khoa cúng nào thì có loại sớ đó. Riêng trong việc cúng lễ thôi cũng có hàng trăm loại sớ khác nhau.

Trong sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng người ta cũng hay sử dụng sớ khi tự thân lễ lạt nơi đền chùa miếu mạo. Bởi theo quan niệm, sớ là loại đơn từ giấy trắng mực đen gửi lên các đáng siêu hình, mong các ngài ban cho được sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm, sớ thay cho lời khấn khi đi lễ nên trên mâm lễ vật có tờ sớ thêm phần tố hảo, viên mãn.

Bắt đầu lá sớ bao giờ cũng có hai chữa "phục dĩ" và có dòng cuối cùng thì hai chữa trên đầu ghi "thiên vận". Sớ được thiết kế theo hình thức sau:

- Phần giấy trắng (tức lưu không - ngày nay gọi là canh lề) đầu tờ sớ rất  hẹp (khoảng 1 ngón tay), cuối tờ sớ bằng "nhất chưởng" tức là khoảng rộng tương đương 4 ngón tay, như thế gọi là "tiền lưu nhất chưởng, hậu yêu không đa”.

- Lưu không Trên đầu tờ sớ rất rộng, chân tờ sớ thì hẹp chỉ vừa gọi cho con kiến chạy  - "thượng trừ bát phân, hạ thông nghĩ tẩu". 

- Các cột chữ rất thưa nhưng khoảng cách chữ lại rất mau – “sơ hàng mật tự”.- Một chữ không bao giờ được đứng riêng một cột – “nhất tự bất khả nhất hàng”.- Khi viết họ tên người phải đứng cùng 1 cột – “bất đắc phân chiết tính danh”.

Bố cục và kết cấu một tờ sớ gồm các phần như sau:

- Phần đầu sau 2 chữ "phục di", đa số các tờ sớ có phần phi lộ, thông thường là một câu văn biền ngẫu viết theo thể phú, nội dung có liên quan tới lá sớ. Ví dụ lá sớ thông dụng mà ta quen gọi là “sớ phúc thọ” thì mở đầu bằng câu “Phúc Thọ Khang Ninh nãi nhân tâm chi kỳ nguyện…”.

- Tiếp đến phần địa chỉ: Phần này tiếp theo lời phi lộ, được mở đầu bằng hai chữ “viên hữu” tiếp theo là “việt nam quốc, tỉnh, huyện, xã thôn. Tiếp theo là hai chữ “y vu” hoặc “nghệ vu” ở cuối hang địa chỉ. Đầu cột tiếp theo là ghi nơi tiến sớ, ví dụ: “….linh từ”.

- Lý do dâng sớ: Phần này được mở đầu bằng hai chữ “thượng phụng” nằm dưới tên đền, chùa của phần 2. Đầu cột tiếp theo đa phần là mấy chữ “Phật, Thánh hiến cúng …..thiên tiến lễ……” . Kết thúc là chữ “sự”. Chú ý trong sớ, tất cả các chữ Phật, Thánh, hoặc hồng danh của các ngài đều phải viết tôn cao thêm bằng 1 chữ.

- Họ tên người dân sớ: Phần này được mở đầu bằng câu: “kim thần tín chủ (hoặc đệ tử)” tiếp theo viết họ tên người dâng sớ, có vài loại sớ thì ghi thêm cả tuổi, bản mệnh, sao gì, cung bát quái nào… (ví dụ sớ cúng sao đầu năm). Nếu sớ ghi nhiều người, hoặc thay mặt cho cả gia đình thì bao giờ cũng có chữ “đẳng”. ví dụ “hiệp đồng toàn gia quyến đẳng”. Kết thúc phần này là mấy chữ: “tức nhật mạo (hoặc ngương) can”… Mấy chữ này, cùng hai chữ “y vu” ở trên nhà in sớ không in mà người viết phải tự điền vào. Lý do là mấy chứ đó có thể thay đổi cho phù hợp hơn hoặc văn vẻ hơn theo sở học của người viết sớ.

- Phần tán thán: Ở phần này là những câu văn giải thích rộng hơn lý do dâng sớ. Kết thúc phần này là câu “do thị kim nguyệt cát nhật, sở hữu sớ văn kiền thân thượng tấu”.

- Phần thỉnh Phật Thánh: Phần này mở đầu bằng 2 chữ “cung duy” tiếp theo là Hồng danh của các ngài. Dưới mỗi hồng danh là các chữ “tòa hạ” dành cho Phật, “vị tiền” dành cho Thánh, Thần cùng các bộ hạ các ngài. Đôi khi với các vị Tiên thì dung “cung khuyết hạ”.

- Phần thỉnh cầu: Phần này được mở đầu bằng hai chữ “phục nguyện”. Tiếp theo là đoạn văn biền ngẫu (thường là rất hay) nói về sự mong mỏi được các bề trên ban ân huệ cho bản thân và gia đình. Kết thúc bằng câu “đãn thần hạ tình vô nhậm, kích thiết bình doanh chi chí, cẩn sớ.

- Phần cuối là ghi năm tháng ngay (có khi cả giờ). Kết thúc bằng mấy chữ “….thần khấu thủ thượng sớ”.

Cách viết sớ cúng tất niên 2021 chuẩn nhất

Sớ cúng tất niên là sớ thường dùng để cúng Lễ Tất vào thời điểm năm cũ sắp qua và chuẩn bị đón năm mới. Đây là nghi lễ truyền thống của mỗi gia đình Việt Nam. Thông thường nghi lễ này thường tiến hành vào chiều 30 Tết hoặc 29, 29 tháng Chạp.

Lễ cúng Tết niên nhất định phải làm vào ngày cuối cùng của năm âm lịch. Nhiều gia đình từng cúng chung với ngày 23 tháng chạp - Ngày tiễn ông Công ông Táo về trầu trời là không đúng.

Sớ cúng Tất niên năm 2021 được viết giống hệt như hướng dẫn viết sớ ở bên trên. Dưới đây là mẫu sớ lễ cúng tất niên 2021:

Phục dĩ

Thánh công tham tán tiệm hồi ngọc luật chi xuân thiên ý trùng hàn dục tống lạp mai chi tuyết tuế diệc mạc chỉ tế dĩ an chi

Viên hữu:…………………………………

Việt Nam quốc:………………………………..

Thượng phụng

Phật hiến cúng

……thiên tiến lễ

Tạ ân tất niên tập phúc nghênh tường cầu vạn an sự

Nhương chủ:………………………………………

Cao ngự phủ giám phàm tình ngôn niệm tuế nguyệt như lưu nãi thiên thì chi mặc vận thủy chung bất thất tư tự sự chi khổng minh.

Cố quyên cát nhật vi hi đông vu bá chu thi thập nhi cát tính dĩ tế công xã thùy nguyệt lệnh chi văn cố Tư đại lữ sao thanh tam bách lục tuần tương tận chị thử nhị dương ứng độ thất thập nhị hầu sơ chu thành khả thông Thần liêu dĩ tốt tuế do thị kim nguyệt cát nhật kiền bị phỉ

Cụ hữu sớ văn mạo thân

Thượng tấu

Cung duy

Thập phương vô lượng thường trụ tam bảo

Nam mô sa bà giáo chủ bản sư thíc ca mâu ni phật

Nam mô tam thừa đẳng giác chư đại bồ tát chư hiền thánh tăng

Tam giới thiên chủ tứ phủ vạn linh công đồng đại đế

Cung vọng

Duệ gián tập hi kim luân thường chuyển tự chính nguyệt nhi kết nguyệt hồng đăng khai cát khánh chi hoa quá kim niên phục lai niên lục

Trúc báo bình an chi tự phúc lộc thường xuân chi cảnh phục dĩ nhi lai tai ương biến quái chi tường kim đương thỉnh giải

Đãn thần hạ tình vô nhân kích thiết bình doanh chi chí cẩn sớ.

Thiên vận…niên…nguyệt…nhật thần khấu thủ bách bái thượng sớ.