Các bước bày mâm ngũ quả Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 theo từng vùng miền chuẩn nhất

Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc chuẩn nhất

Người miền Bắc bày mâm ngũ quả theo thuyết Ngũ hành tương sinh tương khắc gồm  Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ ứng với Phúc - Quý - Thọ - Khang - Ninh để mong cho gia đình sang năm mới đón nhiều niềm vui, an khang, thịnh vượng. 

Thêm nữa, số 5 cung ứng với quan niệm phong thủy về sự hanh thông, phát triển, sinh sôi. Ngoài ra, mâm ngũ quả của người miền Bắc còn thể hiện lòng thành kính đối với ông bà tổ tiên theo đạo lý: "Uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây".

Những loại trái cây tượng trưng cho các yếu tố trên là: Chuối/táo màu xanh; bưởi (hoặc phật thủ); cam/quýt màu vàng' hồng đỏ hoặc táo tây, ớt màu đỏ; roi, đào, lê màu trắng; hồng xiêm, nho, măng cụt hoặc mận tím. 

Với người miền Bắc, chuối được xem là loại quả chủ lực trong mâm ngũ quả, sau đó là bưởi (hoặc phật thủ); tiếp đó là các quả có màu đỏ, hồng hoặc màu sắc khác như vàng để xung quanh. Với người miền Bắc, mâm ngũ quả phải được đặt trên mâm tròn hoặc đĩa tròn để tượng trưng cho sự vẹn tròn, đầy đủ, sung túc.

Cách bày mâm ngũ quả theo người miền Bắc:

- Đặt nải chuối xanh chính giữa, bao trùm cả đĩa. Chuối xanh có nhiệm vụ nâng đỡ các loại quả khác ở xung quanh. 

- Tiếp theo là bưởi hoặc phật thủ đặt ở giữa nải chuối. 

- Sau cùng là xếp các loại trái cây khác quanh quanh sao cho hợp lý, cân xứng, đẹp mắt. 

Mâm ngũ quả của người miền Bắc thường được đặt ở chính giữa bàn thờ gia tiên. Mâm ngũ quả của người miền Bắc phải vẹn tròn, đầy đủ, cao vượt nải chuối cố định bên dưới để thể hiện mong ước về năm mới đầy đủ, vẹn tròn.

Cách bày mâm ngũ quả miền Nam chuẩn nhất

Người miền Nam khá cầu kỳ trong việc lựa chọn các loại trái cây cho mâm ngũ quả ngày Tết. Mâm ngũ quả của người miền Nam nhất định phải có các loại trái cây như: Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung (theo câu: "Cầu sung vừa đủ xài"), thêm chân đế là 3 trái thơm (dứa), thể hiện sự vững vàng. Mâm ngũ quả của người miền Nam nhất định phải có dưa hấu ruột đỏ vỏ xanh. 

Nếu như người miền Bắc chọn số lẻ để chưng mâm ngũ quả thì người miền Nam lại thoải mái hơn trong chuyện chọn số quả lẻ hay chẵn mà chủ yếu chọn ý nghĩa của loại quả khi chưng. Mâm ngũ quả của người miền Nam mang ý nghĩa chung thể hiện lòng hiếu thảo, ước mong những điều tốt lành cho một năm mới sắp tới.

Cách bày mâm ngũ quả của người miền Nam thường đơn giản chứ không cầu kỳ như người miền Bắc. Hầu như mâm ngũ quả người miền Nam được bày lên một cái khay hoặc mâm rộng, xếp đủ mâm ngũ quả là được, không yêu cầu về hình dáng.

Trên khay đó bày đủ các trái cây như mãng cầu, đu đủ, dừa, sung, xoài. Hai bên gia chủ có thể bày thêm dứa để tạo thế vững chắc. Riêng dưa hấu sẽ đặt hai bên mâm ngũ quả khi bày biện. 

Cách bày mâm ngũ quả miền Trung chuẩn nhất

Mâm ngũ quả miền Trung mang ý nghĩa thể hiện lòng biết ơn đến tổ tiên nên các loại trái cây thường là trái cây có sẵn tại địa phương. Hiểu một cách đơn giản, nhà nào có trái gì thì dùng trái đó theo tiêu chí "mùa nào thức nấy".

Người miền Trung bày mâm ngũ quả cũng không quá câu lệ tiểu tiết hay yếu tố phong thủy, ngũ hành. Những  loại quả không thể thiếu trong mâm ngũ quả miền Trung gồm: nải chuối xanh, quả dừa, xoài, dứa, đu đủ, mãng cầu, quýt.

Mâm quả miền Trung thường kiêng cúng cam, và các loại trái cây có vị đắng, cay. Thay vào đó, người dân ở đây thường ưu tiên chọn các loại trái cây tròn đều, vị ngọt và lâu hỏng để bày trên mâm ngũ quả.

Để bày biện được đẹp, những quả to thường nằm ở dưới, những quả nhỏ nằm ở trên vô cùng tươi ngon, đẹp mắt.

Một số lưu ý trước khi thực hiện bày mâm ngũ quả Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021

Bày mâm ngũ quả không quá khó, tuy nhiên người bày cũng phải lưu ý một số vấn đề dưới đây để công việc này thuận lợi hơn:

Nhất định phải hiểu ý nghĩa các loại quả

Người miền Bắc mâm ngũ quả được xếp theo thuyết ngũ hành nên cần có đủ các loại trái cây với 5 màu tương ứng màu đen, đỏ, xanh, trắng, vàng. Mâm ngũ quả nhất định phải đủ 5 loại trái cây với 5 màu trên.

Còn người miền Nam bày mâm ngũ quả theo câu "cầu vừa đủ xài sung" nên nhất định mâm ngũ quả phải có: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung. 

Có nên rửa sạch trái cây trước khi bày?

Nhiều người trước khi bày mâm ngũ quả thường rửa sạch trái cây, tuy nhiên, cần lưu ý, khi rửa như vậy, nước sẽ đọng lại ở núm khiến trái cây dễ bị thối.

Để hạn chế hiện tượng này, các bạn nên dùng khăn giấy tẩm ít nước để lau sạch bên ngoài. Nếu quả bưởi bị mốc xanh hay ố vàng có thể dùng nước vôi, chấm vào khăn rồi lau.

Chọn mua quả chín?

Thông thường, trước đêm 30 gia đình nào cũng phải bày xong mâm ngũ quả. Nhưng có nhiều nhà bày mâm ngũ quả từ ngày 27 đổ đi. Trong trường hợp bày mâm ngũ quá sớm thì không nên chọn mua quả quá chín vì dễ bị ủng, héo. Riêng chuối thì nên mua loại còn xanh, chắc khỏe. 

Có nên bày hoa, đồ ăn mặn lên mâm ngũ quả?

Hiện nay, các loại hoa quả, trái cây đa dạng và phong phú hơn trước rất nhiều nên người ta cũng không câu nệ cứng nhắc ngũ quả chỉ gồm 5 loại quả nữa mà có thể bày nhiều loại quả hơn. Tuy nhiên, cần chú ý rằng: mâm ngũ quả thì chỉ bày quả chứ không nên đặt thêm hoa hoặc bất cứ thực phẩm nào khác.