Nghẹn ngào lá thư gửi mẹ trước 5 ngày hi sinh của tiểu đội trưởng Võ Thị Tần ở ngã ba Đồng Lộc

Ngã ba Đồng Lộc nằm trên đường mòn Hồ Chí Minh xuyên qua dãy Trường Sơn ở tỉnh Hà Tĩnh, là giao điểm của quốc lộ 15A và tỉnh lộ 2 của Hà Tĩnh, thuộc địa phận thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc. 

Ngã ba Đồng Lộc là một trong những điểm giao thông quan trọng trong chiến tranh, vậy nên quân đội Hoa Kỳ đã tập trung nhiều máy bay thả bom nhằm cắt đứt tuyến đường hành quân của chúng ta. 

Ở nơi đây có một tiểu đội thanh niên xung phong có nhiệm vụ canh giữ giao điểm, phá bom và sửa đường cho xe đi qua. Tiểu đội 4, Đại đội 552 (được chốt chặn đoạn từ Cầu Tối trở vào Truông Kén khoảng 2 km, đặc biệt là 300 mét từ Cầu Tối đến Trường Thành) gồm 10 cô gái trẻ, tuổi từ 17 đến 24.

Trưa ngày 24/7/1968, như mọi ngày 10 nữ thanh niên xung phong ra làm nhiệm vụ. Vào 16h30', trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc. Một trong số những quả bom đã rơi xuống ngay sát miệng hầm, nơi các cô đang tránh bom. Tất cả đã qua đời khi tuổi đời còn rất trẻ, phần lớn trong số họ chưa lấy chồng.

Hiện nay, khu di tích Đồng Lộc vẫn đang lưu giữ, trưng bày hơn 1000 hiện vật của thanh niên xung phong trong kháng chiến chống Mỹ. Đặc biệt, số kỷ vật của 10 cô gái hi sinh tại Đồng Lộc được chú ý hơn cả.

Trong số đó có 1 bức thư của tiểu đội trưởng Võ Thị Tần gửi cho mẹ 5 ngày trước khi chị hy sinh. Nội dung bức thư thể hiện tinh thần gan dạ, dũng cảm và lòng yêu nước sắt son.

"Mẹ ơi! Chiều nay, chúng con lại thắng thằng Mỹ một keo nữa.

Con kể để mẹ mừng nhé! Trưa nay hàng chục máy bay giặc kéo đến trút bom lên Ngã ba Đồng Lộc. Với yêu cầu nhanh chóng thông đường, mặc dù trời còn sớm nhưng tất cả chúng con đều xông lên mặt đường để kịp thời cứu chữa.

Trong thời gian chúng con làm, máy bay giặc có đến trinh sát, chúng tưởng đâu là đường sá đã bị tan nát vì cơn mưa bom của chúng. Nhưng chúng có mắt cũng như mù, chính lúc đó là lúc đoạn đường đang được nối liền bằng cả tâm hồn và trí lực của chúng con...".

"... Mẹ của con, thấy giặc đánh nhiều hơn dạo trước, mẹ chắc là lo cho chúng con lắm. Nhưng không, mẹ đừng lo, ở đây vui lắm mẹ ạ.

Ban đêm giặc Mỹ thắp đèn để chúng con làm đường. Ban ngày chúng đem bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con mẹ ạ…", giữa mưa bom, bão đạn nhưng những nữ thanh niên xung phong vẫn hiên ngang, yêu đời. Trong ảnh, bức thư của chị Võ Thị Tần được khắc lên phiến đá lớn trong khu di tích.

Ngoài bức thư gửi mẹ, kỷ vật lọn tóc thề cùng chiếc lược màu trắng ngà của tiểu đội trưởng Võ Thị Tần, tái hiện câu chuyện tình sắt son còn dang dở trong tuyến bom đạn giữa chị và chàng trai cùng làng. 

Họ có lời hẹn thề rằng, ngày đất nước thống nhất sẽ nên duyên vợ chồng. Để chứng minh tình yêu và lòng chung thủy, chị Tần gửi lọn tóc của mình cho người yêu, còn chàng trai trao tặng chiếc lược. Song, những ước hẹn đó mãi không thành hiện thực khi người con gái gan dạ đó đã hy sinh. Trước khi giao lại cho bảo tàng, 2 kỷ vật đó được chàng trai cất giữ suốt nhiều năm.

Câu chuyện về sự hy sinh của 10 cô gái thanh niên xung phong cùng anh linh của các chiến sĩ ngã xuống Đồng Lộc được tái hiện qua sa bàn. Tất cả đã làm nên biểu tượng về một Đồng Lộc linh thiêng, bất tử.

Xem thêm: Lá thư "thiêng" từ Thành cổ Quảng Trị anh hùng