Dự báo tình hình mưa dông ở miền Bắc từ nay đến đầu tháng 6/2022

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết: Hôm nay và ngày mai ((23-24/5) tiếp tục là hai ngày đỉnh điểm của đợt mưa lớn nhiều ngày đang diễn ra ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi. Nam Bộ, Tây Nguyên cũng có mưa lớn vào chiều tối và tối.

Dự báo đến 24/5, ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50 - 100mm, có nơi trên 150mm; riêng khu vực Sơn La, Hòa Bình, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Cao Bằng, Bắc  Kạn, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Thanh Hóa phỏ o biến từ 100 - 200mm, có nơi trên 250mm.

Kể từ ngày 25/5, mưa vừa, mưa to diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng giảm dần. Mưa dông ở Bắc Bộ có khả năng kéo dài. Ngoài ra từ 23/5 đến 29/5, ở Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa rào và dông, cục bộ mưa to với lượng mưa khoảng 20 - 59mm/24h, có nơi trên 80mm/24h (mưa dông tập trung vào chiều và tối). Trong mưa dông khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh. Nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và ngập úng tại các khu trũng, thấp. 

Dự báo, mưa dông ở miền Bắc còn kéo dài đến đầu tháng 6. Trong đó, ngày 25/5 có mưa rào và dông, cục bộ mưa vừa, mưa to. Từ 26/5 - 1/6, cps mưa rào và dông rải rác, mưa tập trung ở các vùng núi và trung du, thời gian mưa tập trung vào chiều tối và đêm. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra lốc sét, mưa đá và gió giật mạnh. Riêng vùng núi Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, khu vực trũng thấp có khả năng ngập úng do mưa lớn kéo dài. 

Chưa khi nào mà sự bất thường của thời tiết lại xảy ra phổ biến như năm nay. Giữa tháng 5, phía bắc vẫn đón đợt rét cường độ mạnh. Thường vào thời điểm này, Hà Nội nói riêng và phía bắc nói chung đã nắng nóng, thậm chí có những ngày thời tiết oi bức, ngột ngạt. Thế nhưng năm nay mùa hè đến khá trễ.

TS. Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia cảnh báo thiên tai và thời tiết cực đoan cho biết, năm nay, mùa đông kéo dài, thậm chí gối qua mùa xuân. Đến giữa tháng 4, miền Bắc vẫn xuất hiện không khí lạnh và mưa phùn. Nếu so sánh với trung bình nhiệt độ hàng năm thì nhiệt độ của tháng 4 và thậm chí tháng 5 năm 2022 sẽ thấp hơn trung bình chung của nhiều năm.

"Năm 2019, đợt nắng nóng đầu tiên bắt đầu từ ngày 20/4 với nhiệt độ hơn 40 độ C ở khu vực Bắc Trung Bộ. Cùng thời điểm đó trong năm 2022, chúng ta lại thấy có những đợt không khí lạnh, nhiệt độ giảm sâu, trời mưa dài ngày. Đây là một trong những hiện tượng khác biệt so với trung bình chung nhiều năm trước", TS. Nguyễn Ngọc Huy phân tích và cho biết hiện tượng này không phải lần đầu xuất hiện, trước đây cũng có những năm nhiệt độ thấp vào cuối mùa xuân, đầu mùa hè.

Theo các nhà khoa học, nhiệt độ trung bình chung của tháng 4 năm nay thấp hơn so với trung bình chung của nhiều năm trước trong thời kỳ so sánh (từ năm 1984 tới năm 2009) khoảng 0,75 độ C; tháng 5 năm 2022 cũng thấp hơn khoảng 0,25 độ C khi thời tiết tương đối mát mẻ so với mọi năm.

TS Huy cũng chỉ ra nguyên nhân khiến thời tiết tháng 5 mát mẻ: "Có hai nguyên nhân tạo nên hình thái thời tiết như hiện tại. Thứ nhất là hiện tượng La-Nina yếu vẫn đang kéo dài nên tạo ra hình thái ẩm nhiều ở khu vực đất liền của Việt Nam, nhiệt độ thấp, lượng mưa cao hơn trung bình chung. Nguyên nhân khác nữa là khái niệm "dòng sông khí quyển" đã được 2 nhóm nhà khoa học ở Nhật Bản và Pháp xác nhận và công bố trên Nature Communications Earth & Environment".

Theo chia sẻ của TS. Huy, "dòng sông khí quyển" là các rãnh khí quyển ở phạm vi hẹp, ở giữa các rãnh khí quyển sẽ có sự chênh lệch về nhiệt độ và áp suất khí quyển, tạo ra các hình thái khí hậu cực đoan một cách bất thường.

Chính điều này gây ra việc chia nhỏ các vùng khí hậu vốn dĩ trước đây là lớn. Các vùng nhỏ này khiến thời tiết 2 điểm gần nhau về mặt địa lý lại có sự khác biệt khá lớn về mặt khí hậu. Các dòng sông khí quyển cũng sẽ tạo ra những đợt mưa cực đoan với lượng mưa lớn và dồn dập.

TS Huy cũng đưa ra dẫn chứng, đợt mưa lũ bất thường ở miền Trung đợt tháng 3/2022. Thông thường, lũ lụt xảy ra nhiều ở miền Trung vào khoảng các tháng 9, 10, 11. Người dân có kinh nghiệm tốt để chuẩn bị ứng phó lụt bão vào thời điểm này, tuy nhiên lại chủ quan với các loại hình thời tiết cực đoan trái mùa.

Dựa vào phân tích 12 mô hình dự báo khác nhau thì tháng 6, tháng 7 sẽ có đợt nắng nóng đột ngột, tạo sự gay gắt. Theo mô hình, nhiệt độ trung bình chung lớn hơn 0,25 đến 0,5 độ C so với trung bình chung giai đoạn từ năm 1984 đến 2009.

Dự báo thời tiết từ 23-31/5 của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia:

Rãnh áp thấp có trục duy trì ở khu vực nam đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Sau đó từ khoảng ngày 24-25/5 có xu hướng nâng trục dần lên phía Bắc. Gió Tây Nam ở khu vực phía Nam có cường độ trung bình đến mạnh.

Trên cao, vùng hội tụ gió lên đến mực 5000m duy trì và hoạt động mạnh trên khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đến khoảng ngày 24/5.

Cảnh báo:

- Khu vực Bắc Bộ: Ngày 24/5, có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và rải rác có dông. Ngày 25/5 có mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to. Từ ngày 26/5-01/6 có mưa rào và dông rải rác (mưa tập trung ở vùng núi và trung du; thời gian mưa tập trung vào chiều tối và đêm).

- Bắc Trung Bộ: Ngày 24/5, có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và rải rác có dông. Ngày 25-27/5, chiều tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa vừa, mưa to.

- Tây Nguyên và Nam Bộ: Từ ngày 24-29/5, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều và tối có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Xem thêm: Vì sao mùa hè 2022 đến muộn và không nắng gắt như năm 2021?